Ngoài ra, cũng theo ông Dương Vũ Lâm, nhiều cầu thủ nhập tịch gốc ngoại và cầu thủ Việt kiều gây thất vọng. Điều này càng cho thấy việc nhập tịch cho cầu thủ không phải giải pháp bền vững cho việc nâng tầm đội tuyển quốc gia Việt Nam.
Vị cựu Phó Chủ tịch AFF, cựu Phó Chủ tịch chuyên môn Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) chỉ ra rằng, đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Thái Lan giống nhau ở điểm, các cầu thủ tạo nên bộ khung, tạo nên sự khác biệt trong lối chơi đều là những người được đào tạo ở trong nước. Ông Dương Vũ Lâm trao đổi với phóng viên Dân trí, sau trận thua 0-2 của đội tuyển Việt Nam trước Thái Lan ở FIFA ASEAN Cup tại Indonesia tối 29/9.
Ông Dương Vũ Lâm (trái) là trưởng đoàn bóng đá Việt Nam ở giải U23 châu Á 2018 và Asiad 18 (Ảnh: Trọng Vũ).
Đội hình mất cân đối khi đối đầu Thái Lan
Ông đánh giá thế nào về thất bại của đội tuyển Việt Nam trước Thái Lan tại FIFA ASEAN Cup 2026?
- Đội tuyển Việt Nam thua vì chúng ta hiện không có những nhân sự tốt nhất cho trận đấu này, trong khi Thái Lan lại tập hợp được những tinh hoa của họ cho giải đấu năm nay. Khác biệt về con người dẫn đến khác biệt về tính hiệu quả của đôi bên.
Không có những nhân sự phù hợp, đội tuyển Việt Nam không thể triển khai lối chơi phù hợp. Chúng ta cứ đá đều đều trong suốt trận, không có sự đột biến, không có những pha tăng tốc bất ngờ. Những cầu thủ giỏi gây đột biến hàng đầu của bóng đá Việt Nam đều đang chấn thương.
Đầu tiên là Quang Hải, cậu ấy không thể tham dự FIFA ASEAN Cup 2026 ngay từ đầu. Tiếp đến là Hoàng Đức, tiền vệ của CLB Ninh Bình vẫn còn bị đau, chỉ có thể đá được một hiệp. Vắng Hoàng Đức, đội tuyển Việt Nam lập tức đánh mất tuyến giữa về tay đội tuyển Thái Lan. Điều này khác hẳn với trận chung kết giải vô địch Đông Nam Á hồi cuối tháng trước.
Sức mạnh của đội tuyển Việt Nam bị ảnh hưởng khi Quang Hải, Thành Chung và nhiều trụ cột vắng mặt (Ảnh: Đỗ Minh Quân).
Còn ở tuyến dưới, việc thiếu vắng Thành Chung khiến chúng ta mất một trung vệ rất giỏi để ngăn chặn ngay từ đầu các pha lên bóng của Thái Lan. Một mình Việt Anh quá đơn độc và dường như bị quá tải vì phải liên tục phải bọc lót cho các đồng đội xung quanh mình. Tình cảnh của đội tuyển Việt Nam hiện nay giống hệt như Thái Lan ở ASEAN Cup 2026: Thiếu những cầu thủ giỏi nhất.
Về những sự thay thế thì sao, chẳng phải đây là giải đấu mà đội tuyển Việt Nam sở hữu nhiều cầu thủ nhập tịch gốc ngoại và nhiều cầu thủ Việt kiều nhất so với các giải quốc tế trước đó hay sao?
- Chúng ta có nhiều cầu thủ nhập tịch, nhưng cũng phải xem lại trình độ và tuổi tác của các cầu thủ nhập tịch này liệu có còn phù hợp để khoác áo đội tuyển quốc gia vào lúc này hay không? Hoàng Hên và Tài Lộc đã lớn tuổi (chuẩn bị bước sang tuổi 33), tốc độ và khả năng tì đè của họ đã giảm đáng kể so với trước đây.
Ai cũng thấy rõ là các cầu thủ phòng ngự nhiều kinh nghiệm của Thái Lan không e ngại cầu thủ nhập tịch của đội tuyển Việt Nam. Một khi các cầu thủ nhập tịch không hơn cầu thủ “thuần” Đông Nam Á về tốc độ và khả năng tì đè, họ không khác gì cầu thủ nội.
Còn về các cầu thủ Việt kiều trên hàng tấn công, tôi cho rằng Williams Minh Hoàng có tiềm năng, nhưng ở trận đấu vừa rồi, cậu ấy bị sắp xếp ở vị trí không phù hợp. Williams Minh Hoàng sở trường đá trung phong, giỏi trong các pha không chiến. Trong khi đó, ở trận đấu với Thái Lan, cậu ấy di chuyển ra hai biên quá nhiều, nên gần như mất đi tác dụng.
Còn về Ngô Đăng Khoa, tiền vệ này hầu như không tạo được dấu ấn nào. Thật ra, nếu để đi tìm dạng cầu thủ chỉ chuyên vào sân ở cuối trận, nhằm tạo ra đột biến bằng các pha giữ bóng, đi bóng, nếu chúng ta sử dụng Công Phượng vẫn tốt hơn so với nhiều gương mặt khác.
Về trường hợp của Cao Pendant Quang Vinh, cậu ấy không hiệu quả trong khi được xếp đá tiền vệ và thường xuyên có các pha xử lý bóng không an toàn. Tài Lộc ngoài tình huống sút tung lưới Thái Lan nhưng bị từ chối bàn thắng vì lỗi việt vị, cậu ấy xử lý bóng khá chậm và ảnh hưởng đến nhịp tấn công của đội tuyển.
Trình độ của Hoàng Hên, Cao Pendant Quang Vinh không hơn gì mặt bằng bóng đá Đông Nam Á (Ảnh: Getty).
“Nội binh” tạo nên sự khác biệt
Ông có thể nói rõ hơn về điểm này, thưa ông?
- Công Phượng vẫn là cầu thủ có nét rất riêng, không lẫn vào đâu được. Cậu ấy có khả năng gây đột biến tốt. Hiện tại, Công Phượng không còn đủ thể lực để thi đấu chính thức cho đội tuyển Việt Nam ở các giải quốc tế.
Nhưng nếu chúng ta gọi cầu thủ nào đó lên đội tuyển, với mục đích sử dụng cầu thủ nói trên mỗi 30 phút cuối của từng trận đấu, Công Phượng vẫn hiệu quả hơn hẳn nhiều cầu thủ nhập tịch hoặc cầu thủ Việt kiều đang có mặt ở đội tuyển quốc gia.
Những cầu thủ Việt kiều như Wiliiams Minh Hoàng hay Ngô Đăng Khoa không đủ sức gây đột biến. Họ có xu hướng chơi bóng an toàn, khi có bóng họ thường trả về phía sau cho các đồng đội, không có những pha đi bóng qua người táo bạo như Công Phượng, Quang Hải, Hai Long, hay thậm chí tiền vệ Võ Hoàng Minh Khoa có thể làm.
Ông đề cập đến những cầu thủ được đào tạo ở trong nước gồm Quang Hải, Hoàng Đức, Công Phượng, Hai Long, Thành Chung là những người có thể gây đột biến cho đội tuyển Việt Nam, có nghĩa là khâu đào tạo vẫn là khâu quan trọng nhất để tạo nên sự khác biệt?
- Chính xác là như vậy. Những trận đấu hay nhất của đội tuyển Việt Nam tại ASEAN Cup vừa rồi, đáng chú ý có trận thắng Indonesia ở vòng bảng, trận thắng Thái Lan ở chung kết lượt đi, đều đến từ sự tỏa sáng của những cầu thủ được đào tạo ở trong nước như Quang Hải, Hoàng Đức, Hai Long, Đình Bắc, Thành Long chứ không phải các cầu thủ nhập tịch.
Cầu thủ được đào tạo ở trong nước phối hợp với nhau nhuần nhuyễn hơn, họ thay đổi trạng thái và thay đổi tốc độ chơi bóng của toàn đội trên sân tốt hơn. Điều này xuất phát từ chỗ họ hiểu bóng đá Việt Nam, hiểu các đối thủ. Họ quen thuộc với các đồng đội ở xung quanh mình.
Bóng đá Việt Nam thành công lớn thời gian vừa qua nhờ những cầu thủ được đào tạo trong nước như Đình Bắc, Hai Long (Ảnh: Getty).
Về điểm này, bóng đá Việt Nam và bóng đá Thái Lan giống nhau. Đội tuyển Thái Lan cũng có cầu thủ “Thái kiều” (Manuel Tom Bihr, Nicholas Mickelson), nhưng những nhân vật tạo nên sự khác biệt cho đội bóng xứ sở chùa vàng đều là những cầu thủ được đào tạo ở trong nước, như Chanathip Songkrasin, Sarach Yooyen. Nếu Thái Lan có thêm Theerathon Bunmathan, họ sẽ còn đáng gờm hơn nữa.
Vấn đề còn lại đối với các đội tuyển như Việt Nam và Thái Lan đó là duy trì tính liên tục trong công tác đào tạo trẻ, học theo mô hình của bóng đá Nhật Bản, lứa cầu thủ sau luôn kế thừa tốt lứa cầu thủ trước. Thái Lan sau thế hệ của Chanathip, Sarach và Theerathon đã xuất hiện khoảng trống. Bóng đá Việt Nam sau một vài thành công trong khu vực giờ đã tràn ngập cầu thủ nhập tịch và cầu thủ Việt kiều trong đội hình.
Sàng lọc kỹ cầu thủ nhập tịch
Vậy chúng ta cần làm gì để vừa có thể cân bằng giữa chuyện tìm thành tích trước mắt và xây dựng tính bền vững cho đội tuyển, thưa ông?
- Công bằng mà nói, đội tuyển Việt Nam vẫn cần một ít cầu thủ nhập tịch, để giải quyết vấn đề thể chất khi thi đấu ở các giải đấu quốc tế, để tạo động lực kích thích các cầu thủ trong nước phấn đấu liên tục để khẳng định vị trí.
Tuy nhiên trình độ của cầu thủ nhập tịch phải ở mức cao. Chúng ta cũng chỉ nên nhập tịch cho cầu thủ gốc ngoại khi họ còn trẻ, chứ để họ ở bên kia sườn dốc của sự nghiệp rồi mới nhập tịch, thì họ không khác gì cầu thủ nội.
Về cầu thủ Việt kiều, chúng ta đang có hai ngôi sao Việt kiều thật thụ có đẳng cấp cao, đó là các thủ môn Nguyễn Filip và Lê Giang Patrik, đơn giản vì họ từng thi đấu chuyên nghiệp tại châu Âu, tại CH Séc và Slovakia. Nhiều cầu thủ Việt kiều khác thậm chí còn chưa được chơi bóng chuyên nghiệp ở nơi mà họ sinh ra, dễ hiểu trình độ của họ cũng không hơn cầu thủ nội.
Nếu sử dụng nguồn ngoại lực mà nguồn ngoại lực ấy có trình độ không cao, thì tốt nhất là dành cơ hội cho cầu thủ được đào tạo ở trong nước. Chắc chắn các cầu thủ được đào tạo ở trong nước hiểu rõ bóng đá Việt Nam hơn, hiểu rõ từng đối thủ của chúng ta, tính chất của từng trận đấu hơn so với những cầu thủ còn lại. Thế nên, cách cầu thủ được đào tạo ở trong nước ứng phó cho từng trận đấu và từng đối thủ cũng sẽ phù hợp hơn.
Bóng đá Việt Nam cần sàng lọc kỹ các cầu thủ nhập tịch để hướng tới mục tiêu xa hơn (Ảnh: Getty).
Đặt trường hợp đội tuyển Việt Nam gặp Indonesia hoặc Malaysia trong trận tranh hạng ba FIFA ASEAN Cup 2026, chúng ta có lại thắng họ như cách đây khoảng một tháng?
- Rất khó nói, đặc biệt là nếu chúng ta đụng độ với Indonesia. Thứ nhất, đội bóng xứ sở vạn đảo đã có lực lượng tốt hơn chính họ tại giải vô địch Đông Nam Á năm nay. Thứ hai, như đã đề cập, đội tuyển Việt Nam hiện thiếu vắng quá nhiều vị trí chủ chốt, những vị trí có thể gây đột biến.
Nếu đội hình hiện tại vẫn cứ chơi thiếu điểm nhấn như hai trận đã qua, đội tuyển Việt Nam sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Chúng ta đang dựa quá nhiều vào các “ngoại binh”, những cầu thủ nhập tịch và cầu thủ Việt kiều.
Nếu phải so sánh giữa cầu thủ nhập tịch và Việt kiều so với cầu thủ nhập tịch và cầu thủ “Indonesia kiều”, những cầu thủ của đội bóng xứ sở vạn đảo có chất lượng tốt hơn. Cầu thủ của đội tuyển Indonesia đang chơi bóng tại châu Âu (Hà Lan, Bỉ, Tây Ban Nha), trong khi “ngoại binh” của chúng ta chỉ thi đấu ở trong nước. Trình độ giữa đôi bên rõ ràng có khoảng cách.
Trước đây, chúng ta thắng họ nhờ những cầu thủ được đào tạo ở trong nước tạo sự khác biệt, từ tốc độ chơi bóng cho đến khả năng phối hợp nhóm, khả năng chuyển đổi trạng thái. HIện tại, những cầu thủ giỏi gây đột biến đấy hoặc không có mặt tại FIFA ASEAN Cup (Quang Hải, Thành Chung), hoặc không đạt thể trạng tốt nhất (Hoàng Đức).
Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!
