Ngày 4.10, Sở VH-TT-DL Đắk Lắk cho biết đã yêu cầu chi nhánh Du lịch và khách sạn Biệt Điện, thuộc Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2.9 Đắk Lắk, chấn chỉnh cách phục vụ du khách tại khu văn hóa nhà mồ - mộ vua săn voi N'Thu Knul (Khun Yu Nốp), thường gọi là mộ vua voi.
Đường đến khu văn hóa nhà mồ - mộ vua săn voi ở Buôn Đôn (Đắk Lắk)
ẢNH: HỮU TÚ
Mộ vua voi khóa cổng, khách tự lấy chìa khóa
Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, khu vực mộ vua voi có hàng rào bao quanh, cổng lớn được khóa. Người dân hoặc du khách muốn vào tham quan nếu không đi theo đơn vị khai thác du lịch sẽ khó tiếp cận do không có hướng dẫn rõ ràng.
Tìm hiểu dịch vụ tham quan tại đây, PV Thanh Niên được lễ tân Trung tâm du lịch Cầu treo Buôn Đôn tư vấn mức tiền dịch vụ vào mộ vua voi là 15.000 đồng/người.
Sau khi tư vấn, lễ tân cho biết du khách có thể tự lấy chìa khóa để mở cổng vào khu mộ. Nếu có nhu cầu sử dụng hướng dẫn viên, khách trả thêm 200.000 đồng/lượt/đoàn.
Khu lăng mộ vua voi được rào chắn
ẢNH: HỮU TÚ
Theo Sở VH-TT-DL Đắk Lắk, khu lăng mộ là công trình gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào dân tộc tại địa phương, thuộc quyền quản lý, sử dụng của hộ gia đình, đại diện là ông Y.M.K và bà H.T.N.
Để kết nối tuyến tham quan, vệ sinh, bảo vệ và duy trì cảnh quan, chi nhánh Du lịch và khách sạn Biệt Điện đã ký hợp đồng dân sự thời hạn 5 năm với đại diện chủ thể quản lý công trình.
Liên quan việc khóa cổng, đơn vị quản lý giải thích nhằm bảo đảm sự trang nghiêm, tránh xả rác hoặc ảnh hưởng đến khu vực mồ mả.
Hiện có 2 chìa khóa cổng vào mộ vua voi. Một chìa do gia đình giữ để phục vụ việc thờ cúng, chìa còn lại do đơn vị quản lý giữ để phục vụ du khách.
Báo cáo của đơn vị cũng ghi nhận giá dịch vụ hướng dẫn là 200.000 đồng/lượt/đoàn đối với khách có nhu cầu.
Cổng vào mộ vua voi được khóa
ẢNH: HỮU TÚ
Qua rà soát, Sở VH-TT-DL Đắk Lắk cho rằng việc doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nhưng giao chìa khóa để du khách tự mở cổng vào tham quan là phương thức phục vụ chưa phù hợp, chưa bảo đảm tính chuyên nghiệp và có thể gây hiểu lầm cho khách.
Khoản 15.000 đồng thực chất là tiền gì?
Để khắc phục bất cập, Sở VH-TT-DL Đắk Lắk yêu cầu chi nhánh Du lịch và khách sạn Biệt Điện không tiếp tục giao chìa khóa cho du khách tự mở cổng.
Đơn vị phải bố trí nhân viên quản lý, hỗ trợ và hướng dẫn du khách trong quá trình tham quan, bảo đảm an toàn, văn minh, lịch sự và phù hợp với tính chất văn hóa, tâm linh của khu vực.
Du khách gặp khó khăn khi vào tham quan mộ vua voi
ẢNH: HỮU TÚ
Cơ sở cũng được yêu cầu rà soát quy trình đón tiếp, hướng dẫn và phục vụ khách; công khai, minh bạch giá dịch vụ và quyền lợi của khách hàng, kịp thời chấn chỉnh những bất cập trong quá trình tổ chức hoạt động.
Sở VH-TT-DL Đắk Lắk lưu ý mọi hoạt động khai thác, sửa chữa, xây dựng có tác động đến yếu tố gốc và cảnh quan di tích phải tuân thủ quy định của luật Di sản văn hóa.
Về khoản 15.000 đồng/người đang được thu tại mộ vua voi, Sở VH-TT-DL Đắk Lắk cho biết qua rà soát và thông tin giải trình từ doanh nghiệp, đây là khoản tiền dịch vụ do doanh nghiệp tự xây dựng trong phương án kinh doanh.
Khoản tiền dịch vụ tại mộ vua voi được niêm yết 15.000 đồng/người
ẢNH: HỮU TÚ
Sở khẳng định khoản tiền này không phải phí hoặc lệ phí do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định, ban hành và không thuộc nguồn thu ngân sách Nhà nước.
Do đó, sở yêu cầu cơ sở niêm yết, công khai rõ nội dung, mức giá và phạm vi dịch vụ tại khu vực bán vé, thu tiền. Đồng thời, cần thể hiện rõ đây là khoản tiền dịch vụ do doanh nghiệp tổ chức cung ứng, không phải vé tham quan di tích do Nhà nước quản lý, nhằm tránh gây nhầm lẫn cho du khách.
Sở VH-TT-DL Đắk Lắk cũng yêu cầu cơ sở phối hợp với gia đình chủ sở hữu và chính quyền địa phương trong quản lý, bảo vệ công trình; giữ gìn sự trang nghiêm, cảnh quan môi trường và các giá trị văn hóa truyền thống gắn với khu vực mộ vua voi.
Công trình gắn với văn hóa Buôn Đôn
Vua voi N'Thu Knul (tên thật Y Thu K'Nul, 1828 - 1938), còn gọi là Khunjunop (Khun Yu Nốp), là tù trưởng có công trong buổi đầu khai phá, tạo lập vùng Buôn Đôn và phát triển nghề săn bắt, thuần dưỡng voi rừng ở Tây nguyên.
Theo tư liệu, ông từng săn bắt hơn 400 con voi rừng, trong đó có một con bạch tượng được tặng cho vua Xiêm (nay là Thái Lan). Sau đó, ông được phong danh hiệu “Khunjunop” (vua săn voi), từ đó người dân Buôn Đôn gọi ông là “vua voi”.
Sau khi N'Thu Knul qua đời, người cháu gọi ông bằng cậu là R'Leo xây dựng một ngôi mộ hình vuông quy mô để tưởng nhớ ông.
Lăng mộ N'Thu Knul gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng địa phương. Công trình đã được đưa vào danh mục kiểm kê di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2023 - 2025 theo quyết định của UBND tỉnh.