Chuyển làn là thao tác quen thuộc khi lái ô tô, đặc biệt trên cao tốc khi tài xế cần vượt xe, chuẩn bị ra khỏi tuyến hoặc lựa chọn làn phù hợp với tốc độ di chuyển. Tuy nhiên, không ít người vẫn có thói quen bật xi-nhan rồi lập tức đánh lái, thậm chí cắt chéo qua nhiều làn nếu thấy phía trước có khoảng trống.
Theo luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, khi chuyển làn, người lái chỉ được thực hiện ở nơi cho phép; mỗi lần chỉ được chuyển sang một làn đường liền kề; phải có tín hiệu báo trước, đồng thời quan sát và bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên.
Khi chuyển làn, người lái phải có tín hiệu báo trước cho các phương tiện xung quanh
ẢNH: CHÍ TÂM
Như vậy, bật xi-nhan chỉ là một trong nhiều điều kiện cần đáp ứng. Tài xế vẫn có thể bị xử phạt nếu chuyển làn sai vị trí hoặc tạo ra tình huống mất an toàn cho các phương tiện xung quanh.
Bật xi-nhan vẫn chưa đủ
Điều đầu tiên tài xế cần quan sát trước khi chuyển làn là vạch kẻ đường. Với các làn xe cùng chiều, vạch trắng đứt cho phép phương tiện chuyển làn khi bảo đảm an toàn. Ngược lại, tại vị trí có vạch trắng liền, phương tiện không được lấn, đè hoặc cắt qua vạch để chuyển làn.
Sau khi xác định vị trí được phép chuyển, người lái cần bật tín hiệu báo trước để các phương tiện xung quanh nhận biết. Luật hiện hành không quy định chung phải bật xi-nhan trước bao nhiêu giây hay bao nhiêu mét, nhưng tín hiệu phải được thực hiện trước khi bắt đầu thao tác chuyển làn.
Chuyển làn không đúng quy định có thể khiến phương tiện phía sau bị bất ngờ, không kịp phản ứng
ẢNH: CHÍ TÂM
Đáng chú ý, bật xi-nhan không có nghĩa các xe ở làn bên cạnh bắt buộc phải nhường. Người muốn chuyển làn vẫn phải quan sát gương, kiểm tra điểm mù và chỉ đánh lái khi có đủ khoảng trống an toàn.
Từ ngày 15.8.2026, Nghị định 238/2026/NĐ-CP (Nghị định 238) bổ sung rõ hành vi chuyển làn không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên vào nhóm hành vi bị xử phạt. Quy định về bảo đảm an toàn khi chuyển làn vốn đã có trong luật, nhưng nay được làm rõ hơn trong chế tài xử phạt.
Mỗi lần chỉ được chuyển sang một làn liền kề
Một lỗi khác khá dễ gặp trên cao tốc là cắt chéo qua nhiều làn cùng lúc. Chẳng hạn, xe đang ở làn 3 nhưng tài xế muốn sang làn 1 thì không được đánh lái một lần qua làn 1. Cách đúng là chuyển từ làn 3 sang làn 2 trước. Nếu tiếp tục muốn sang làn 1, tài xế phải thực hiện thêm một lần chuyển làn mới, tiếp tục báo tín hiệu, quan sát và bảo đảm an toàn.
Pháp luật không quy định người lái phải chạy ở làn trung gian bao nhiêu mét hoặc bao nhiêu giây trước khi chuyển tiếp. Điều quan trọng là mỗi lần chuyển chỉ được sang một làn liền kề và ở mỗi lần đều phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện an toàn.
Theo điểm g, khoản 5, Điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 238, người điều khiển ô tô trên cao tốc nếu chuyển làn không đúng nơi cho phép, không có tín hiệu báo trước, chuyển liền nhiều làn hoặc không bảo đảm khoảng cách an toàn có thể bị phạt từ 4 - 6 triệu đồng. Ngoài ra, tài xế còn bị trừ 2 điểm Giấy phép lái xe.