Việc chạy băng băng, cán bộ không thể dừng bước
Sau thời gian vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, bà Nguyễn Thị Yến, Phó Chủ tịch thường trực UBND xã Nam Trực (Ninh Bình), khái quát cấp xã cơ bản đi vào hoạt động thông suốt. Cán bộ, công chức cấp cơ sở đã nắm bắt dần các nhiệm vụ mới được phân cấp, phân quyền.
Với 37 biên chế được giao, bà Yến nhận định nhân sự vận hành cấp xã còn mỏng so với yêu cầu về công việc, nhiệm vụ được giao. Cấp huyện trước đây có đến 12 phòng, ban, mỗi phòng, ban khoảng 8-10 công chức. Tuy nhiên, UBND xã mới chỉ có phòng kinh tế và phòng văn hóa - xã hội, lượng công việc dồn lên vai cán bộ, công chức tăng vọt.
Riêng phòng văn hóa - xã hội mà bà Yến đang phụ trách trực tiếp có 8 cán bộ, công chức, trong đó số công chức là 5 người. Phòng này đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ thuộc quản lý của 6 sở, ngành trước đây.
Phó Chủ tịch thường trực UBND xã Nam Trực nhận định: “Khối lượng công việc với cán bộ, công chức của chúng tôi thực sự quá lớn”.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cán bộ, công chức cấp xã đảm nhiệm nhiều công việc (Ảnh: NVCC).
Chưa kể, yêu cầu về tiến độ báo cáo công việc hiện rất cao. Theo bà Yến, nhiều khi cán bộ sáng nhận văn bản, đến chiều tối hoặc sớm hôm sau đã phải hoàn tất việc báo cáo theo yêu cầu. Những yêu cầu cao, nhịp độ công việc nhanh như vậy thôi thúc cán bộ, công chức cùng nỗ lực, căng mình vì nhiệm vụ chung.
Tình hình tương tự cũng diễn ra ở phòng kinh tế, nơi đảm nhận công việc của 3-4 sở. Số đầu việc tuyệt đối dù thấp hơn phòng văn hóa - xã hội nhưng những yêu cầu công việc phức tạp nhất đều hiện diện tại phòng kinh tế. Tổ chức các phòng chuyên môn theo cơ cấu mới, xã Nam Trực đang thực hiện theo hướng chia nhỏ hơn số đầu việc.
Nữ Phó chủ tịch xã miêu tả, không khí làm việc của khối chính quyền thể hiện qua việc công sở 19-20h vẫn sáng đèn. “Không chỉ vậy, cán bộ, công chức đều phải mang máy tính về nhà để tiếp tục xử lý các đầu việc còn dang dở vào buổi tối”, nữ lãnh đạo chia sẻ.
Sau sắp xếp, từ 6 đơn vị hành chính cấp xã trước đây, xã Bắc Hà (Lào Cai) được giao 48 biên chế. Từng ấy con người cũng phải gồng mình để "bao" toàn bộ địa bàn gần 200km2 với hơn 31.000 người ở phân tán.
Một lãnh đạo xã Bắc Hà cho biết địa phương tích cực ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số vào công việc. AI được vận dụng, trở thành công cụ hỗ trợ công chức xử lý công việc. Mỗi phòng cử một người được trang bị phần mềm trí tuệ nhân tạo nâng cao, chuyên sâu để phục vụ công việc.
“Song với khối lượng công việc lớn, cán bộ, công chức vẫn gặp tình trạng quá tải. Nhiều người phải làm việc cả thứ bảy, chủ nhật, thậm chí làm thêm các buổi tối trong tuần”, lãnh đạo xã Bắc Hà chia sẻ.
Riêng phòng văn hóa - xã hội tại xã này, 12 cán bộ, công chức, gánh nhiều đầu việc trước đây thuộc các sở, ngành, điển hình như việc xử lý các văn bản, chỉ đạo của các ngành, địa phương.
Qua nắm bắt thực tế, lãnh đạo xã cho biết có nhiều văn bản đưa vào thực hiện, triển khai còn gặp những vướng mắc mà xin ý kiến của sở, tỉnh cũng nhận được hướng dẫn chung chung, việc áp dụng vào thực tế gặp khó khăn.
Cấp xã cần được ủy quyền quyết định, chịu trách nhiệm
Trước áp lực công việc lớn như vậy, Phó Chủ tịch thường trực xã Nam Trực Nguyễn Thị Yến cho biết thời điểm mới thực hiện sắp xếp bộ máy, khi nắm bắt tâm tư của cán bộ, lãnh đạo xã nhận thấy nhiều người gặp áp lực do khối lượng công việc lớn. Nhiều người cũng có ý định xin nghỉ, song lãnh đạo xã trực tiếp nắm bắt, động viên từng nhân sự nỗ lực, cố gắng để thích nghi thật nhanh với những nhiệm vụ mới.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Tập huấn theo hướng cầm tay, chỉ việc với công chức xã được xem là giải pháp hiệu quả ở thời điểm này (Ảnh: NVCC).
Không chỉ dừng lại ở chuyện quá tải công việc, vị lãnh đạo xã Bắc Hà còn nêu những băn khoăn khi thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền.
Bà dẫn chứng với quy định trong lĩnh vực giáo dục, khi thực hiện Nghị định số 277/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 20/10/2025 (quy định chi tiết thi hành Nghị quyết số 218/2025/QH15 của Quốc hội) về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi.
Theo quy định, cơ sở giáo dục mầm non rà soát, lập danh sách trẻ em thuộc diện được hưởng chính sách gửi UBND cấp xã trình Sở Giáo dục và Đào tạo theo phân cấp quản lý để thẩm định, phê duyệt; sau đó trình UBND cấp tỉnh xem xét, phê duyệt và cấp kinh phí thực hiện.
Tuy nhiên, vị lãnh đạo xã Nam Trực cho rằng nên ủy quyền cho cấp xã phê duyệt, chịu trách nhiệm, bởi cấp xã là đơn vị trực tiếp quản lý địa bàn nên nắm chắc tình hình. Giải pháp đó có thể khắc phục việc thời gian thực hiện phê duyệt kéo dài, nguồn hỗ trợ đến tay đối tượng thụ hưởng dễ bị chậm.
Trước những vấn đề hiện hữu, Phó Chủ tịch thường trực UBND xã Nam Trực đề nghị tăng cường tập huấn chuyên sâu cho cán bộ, công chức cấp xã. Điển hình, theo bà Yến, công chức cần được tập huấn kỹ lưỡng về lĩnh vực theo dõi theo dạng “cầm tay, chỉ việc” để có thể tiếp cận nhiệm vụ mới ngay. Có như vậy, những buổi tập huấn mới thực sự thiết thực, sát sườn và hữu ích.