Thanh Niên • 30/09/2026 09:30

Làm nhiều vẫn không giàu: Vì sao người trẻ kiếm bao nhiêu cũng hết?

Đi làm toàn thời gian, nhận thêm việc ngoài giờ, thậm chí đầu tư, kinh doanh để tăng thu nhập, nhưng không ít người trẻ vẫn rơi vào cảnh kiếm bao nhiêu, hết bấy nhiêu. Tiền thuê nhà, ăn uống, mua sắm, du lịch cùng những khoản chi nhỏ liên tục bào mòn tiền tiết kiệm, khiến mục tiêu mua nhà, mua xe ha...

Làm chính, làm thêm nhưng vẫn không dư dả

Nguyễn Tuyết Ngân (27 tuổi), ngụ đường Đặng Văn Bi, P.Thủ Đức (TP.HCM), cho biết cô làm nội dung với thu nhập khoảng 10 triệu đồng/tháng. Ngoài giờ, Ngân còn nhận viết thêm cho một số bên để kiếm khoảng 3-4 triệu đồng/tháng.

"Làm cả ngày lẫn đêm nhưng cuối tháng mình không thấy còn bao nhiêu. Tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại, mua sắm linh tinh lần lượt ăn vào thu nhập. Đúng là làm bao nhiêu thì hết bấy nhiêu, không thể tích lũy được. Không biết khi nào mới giàu nổi", Ngân nói.

Theo Ngân, từng khoản chi riêng lẻ không lớn nên khó nhận ra tiền đang vơi đi từng ngày. Thế nhưng, cộng dồn những lần đặt đồ ăn, đi cà phê hay mua đồ giảm giá trong cả tháng lại thành một khoản đáng kể.

Làm nhiều vẫn không giàu: Vì sao người trẻ kiếm bao nhiêu cũng hết? - Ảnh 1. — Thu nhập không thấp nhưng các khoản chi sinh hoạt thiết yếu và tiêu dùng hàng ngày khiến bạn trẻ khó tiết kiệm

Ngô Đình Minh Tuấn (30 tuổi), ngụ đường Linh Trung, P.Linh Xuân (TP.HCM), cho biết thu nhập của anh tương đối ổn. Tuấn không thiếu tiền cho nhu cầu cơ bản, nhưng để tạo khoản tích lũy đủ lớn mua nhà, mua đất hay mua xe lại không dễ.

Tuấn nói anh từng thử nhiều cách để "tiền đẻ ra tiền", nhưng kết quả gần như bằng 0. Có thời điểm thấy giá vàng tăng, Tuấn dồn phần lớn tiền tiết kiệm để mua. Thế nhưng, giá vàng sau đó biến động mạnh khiến anh chàng ngày đêm thấp thỏm. Tuấn còn nhập hàng về bán lai rai, nhưng khách thưa, hàng tồn, vốn tiếp tục bị "chôn chân".

"Phần thu nhập còn lại mình dành cho du lịch, đi chơi, cà phê và gặp gỡ bạn bè. Mình vừa muốn tận hưởng hiện tại, vừa muốn đầu tư, lại vừa muốn có tiền tiết kiệm nên cuối cùng khoản nào cũng dở dang", Tuấn nói.

Tuấn cho biết dòng tiền của anh liên tục bị chia nhỏ. Một phần nằm trong hàng chưa bán được, phần khác đã chi cho nhu cầu cá nhân. Chỉ đến khi cần khoản tiền đủ lớn, thì lúc này anh chàng mới nhận ra thu nhập không thấp nhưng tài sản trong tay vẫn chẳng được bao nhiêu.

Phạm Minh Quang (29 tuổi), làm việc tại đường Lê Thánh Tôn, P.Sài Gòn (TP.HCM), cho biết anh đi làm đều đặn nhưng chưa có được khoản tiết kiệm.

"Có lần bạn mình hỏi mượn tiền, nhưng nghe mình bảo không có tiền tiết kiệm thì tụi nó không tin", Quang kể.

Quang nói thu nhập của anh chủ yếu đi vào những khoản nhỏ nhưng lặp đi lặp lại như ăn uống, xăng xe, cà phê, mua sắm trực tuyến, gặp gỡ bạn bè… Việc chuyển khoản, dùng ví điện tử khiến Quang khó cảm nhận rõ số tiền đã chi. Đến cuối tuần, nhìn số dư "tụt dốc không phanh", chàng trai mới giật mình.

"Mình từng nhiều lần đặt mục tiêu tiết kiệm ngay khi nhận lương nhưng khi nghe tiếng "ting ting", mình thường đắp luôn khoản này để bù cho chi phí phát sinh. Nếu cần mua gì mắc tiền, mình đắn đo lắm vì gần như không có quỹ dự phòng", Quang nói.

Làm nhiều tài sản vẫn khó tăng, nếu...

Theo ông Phan Dũng Khánh, chuyên gia tài chính tự do tại TP.HCM, một số ngành như AI, công nghệ, bán dẫn và năng lượng xanh đang tăng trưởng mạnh. Vì vậy, một người có thể làm nhiều việc nhưng nếu những công việc đó chưa đáp ứng nhu cầu mới của thị trường thì thu nhập vẫn khó cải thiện. Người lao động không chỉ cạnh tranh với nhau mà còn với máy móc, công nghệ và AI.

Theo ông Khánh, người trẻ cần học kỹ năng sử dụng AI, ứng dụng công nghệ vào công việc để tăng năng suất và nâng giá trị lao động. Thay vì chỉ kéo dài thời gian làm việc hoặc nhận thêm nhiều việc có mức thù lao thấp, cần tìm cách để cùng một khoảng thời gian tạo ra giá trị lớn hơn.

Tuy nhiên, ông Khánh nói thu nhập cao hơn vẫn chưa đủ để một người giàu lên nếu chi phí sinh hoạt và nhu cầu tiêu dùng cũng tăng theo. Khi mức sống tăng cùng tốc độ với thu nhập, số tiền giữ lại vẫn có thể bằng 0.

Ông Khánh cho rằng thói quen lướt mạng xã hội còn khiến người tiêu dùng liên tục tiếp xúc với sản phẩm bắt mắt, chương trình ưu đãi. Mua sắm trực tuyến, mua trước trả sau và thanh toán không dùng tiền mặt làm giảm cảm giác mất tiền tại thời điểm mua.

"Người trẻ dễ FOMO, mua những món ít sử dụng, thậm chí phát sinh nợ. Khi đó, một phần thu nhập tương lai đã được dùng để trả cho nhu cầu hiện tại, khiến khả năng tích lũy bị thu hẹp", ông Khánh nói.

Ông Đàm Thanh Hiệp, CEO kiêm nhà sáng lập Công ty CP tư vấn và đầu tư New World Group Asset Management (TP.HCM), cho rằng tình trạng "làm bao nhiêu, hết bấy nhiêu" không chỉ phụ thuộc số tiền kiếm được mà còn nằm ở cách quản lý dòng tiền.

Theo ông Hiệp, thu nhập tăng không đồng nghĩa khả năng tích lũy sẽ tăng, bởi mức chi tiêu và nhu cầu sống cũng có thể tăng theo. Chi phí sinh hoạt tại đô thị có thể chiếm phần lớn thu nhập của nhiều người trẻ.

Ông Hiệp chia sẻ mỗi người cần biết mình kiếm được bao nhiêu, đang chi cho những gì, khoản nào thiết yếu, khoản nào chỉ là mong muốn và khoản nào có thể cắt giảm. Thu nhập nên được phân bổ cho chi phí cần thiết, chất lượng cuộc sống, quỹ dự phòng và mục tiêu tích lũy dài hạn.

Làm nhiều vẫn không giàu: Vì sao người trẻ kiếm bao nhiêu cũng hết? - Ảnh 2. — Bên cạnh làm thêm để tăng thu nhập, người trẻ lựa chọn đầu tư với kỳ vọng tích lũy tài sản

Theo ông Hiệp, một người có thể kiếm nhiều tiền nhưng vẫn chưa giàu nếu không có quỹ dự phòng, tiền tích lũy hoặc tài sản có khả năng gia tăng giá trị. Ngược lại, người có thu nhập vừa phải nhưng biết giữ lại một phần tiền đều đặn, kiểm soát chi tiêu và đầu tư phù hợp có thể từng bước cải thiện tài sản ròng.

"Làm nhiều mới chỉ tạo ra thu nhập, chưa bảo đảm một người sẽ giàu lên. Muốn tài chính thực sự tiến về phía trước, thu nhập cần được giữ lại và từng bước chuyển thành quỹ dự phòng, vốn đầu tư hay tài sản. Nếu tiền kiếm được chỉ đủ bù cho chi tiêu hiện tại, dù làm thêm nhiều giờ, tài sản vẫn khó tăng", ông Hiệp nhấn mạnh.

Nguyễn Tuyết Ngân, 27 tuổi, sống tại phường Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, làm nội dung với mức lương khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng. Ngoài giờ làm, cô nhận viết thêm cho một số nơi, kiếm thêm khoảng 3 đến 4 triệu đồng, nhưng cuối tháng vẫn khó thấy tiền dư. Tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại và những món mua sắm nhỏ lần lượt rút cạn thu nhập, khiến Ngân tự hỏi bao giờ mới có thể tích lũy. Điều khiến cô khó kiểm soát là nhiều khoản chi riêng lẻ trông chẳng đáng kể, từ đặt đồ ăn, uống cà phê đến mua hàng giảm giá. Nhưng khi những lần chi tiêu ấy lặp lại suốt tháng, tổng số tiền cộng dồn có thể trở thành khoản lớn mà người mua ít để ý. Câu chuyện của Ngân cho thấy thu nhập tương đối khá vẫn chưa bảo đảm có tiền để dành, nếu chi phí sinh hoạt và tiêu dùng thường xuyên liên tục tăng. Ngô Đình Minh Tuấn, 30 tuổi, sống tại phường Linh Xuân, cũng có thu nhập ổn định và đủ đáp ứng nhu cầu cơ bản, nhưng khó gom khoản lớn. Anh muốn mua nhà, đất hoặc xe, từng thử tìm cách đầu tư để tiền sinh lời, song những lựa chọn của anh chưa đem lại kết quả như mong đợi. Khi giá vàng tăng, Tuấn dồn phần lớn tiền tiết kiệm vào mua vàng, rồi thấp thỏm trước những biến động mạnh của thị trường. Anh còn nhập hàng về bán thêm, nhưng khách thưa, hàng tồn khiến vốn bị giữ lại thay vì trở thành tiền mặt có thể sử dụng. Trong khi đó, du lịch, vui chơi, cà phê và gặp gỡ bạn bè cũng tiêu tốn một phần thu nhập, giữa mong muốn tận hưởng hiện tại và dành dụm cho tương lai. Dòng tiền bị chia nhỏ vào nhiều hướng, nên đến lúc cần khoản lớn, Tuấn mới nhận ra tài sản thực sự tích lũy được vẫn không nhiều. Phạm Minh Quang, 29 tuổi, làm việc tại phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh, đi làm đều đặn nhưng chưa có khoản tiết kiệm khiến bạn bè bất ngờ. Thu nhập của anh thường chảy vào những khoản lặp đi lặp lại như ăn uống, xăng xe, cà phê, mua sắm trực tuyến và gặp gỡ bạn bè. Vì thanh toán qua chuyển khoản hoặc ví điện tử, Quang khó cảm nhận tiền rời khỏi túi, đến cuối tuần nhìn số dư giảm mạnh mới giật mình. Anh từng đặt mục tiêu dành dụm ngay khi nhận lương, nhưng khoản tiền ấy thường được dùng bù cho các chi phí phát sinh sau đó. Một món đồ đắt tiền khiến Quang phải cân nhắc kỹ, bởi anh gần như không có quỹ dự phòng để xử lý những nhu cầu bất ngờ. Những trải nghiệm của Ngân, Tuấn và Quang được Thanh Niên ghi nhận, phản ánh áp lực tài chính của người trẻ dù họ vẫn chăm chỉ làm việc. Theo ông Phan Dũng Khánh, chuyên gia tài chính tự do tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ, bán dẫn và năng lượng xanh đang tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, làm nhiều việc chưa chắc giúp thu nhập tăng nếu những công việc đó chưa đáp ứng nhu cầu mới của thị trường lao động. Người lao động hiện cạnh tranh không chỉ với nhau mà còn với máy móc, công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Ông Khánh cho rằng người trẻ cần học cách sử dụng trí tuệ nhân tạo, ứng dụng công nghệ vào công việc để nâng năng suất và giá trị lao động. Thay vì chỉ kéo dài giờ làm hoặc nhận thêm việc thù lao thấp, họ nên tìm cách tạo ra giá trị lớn hơn trong cùng khoảng thời gian. Dẫu vậy, thu nhập tăng vẫn chưa đủ giúp một người giàu lên nếu chi phí sinh hoạt và nhu cầu tiêu dùng cũng tăng tương ứng. Khi mức sống đi lên cùng tốc độ với thu nhập, số tiền còn lại để tiết kiệm vẫn có thể bằng không, dù người lao động kiếm được nhiều hơn trước. Ông Khánh cũng lưu ý mạng xã hội liên tục đưa sản phẩm bắt mắt và chương trình ưu đãi đến trước mắt người tiêu dùng, thúc đẩy những quyết định mua sắm. Mua trực tuyến, mua trước trả sau và thanh toán không tiền mặt làm giảm cảm giác đang tiêu tiền, khiến người trẻ dễ mua vì sợ bỏ lỡ, sắm món ít dùng hoặc phát sinh nợ.

Xem thêm tại Thanh Niên