Covid-19 trong ký ức của TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu

Khoảng 18 giờ ngày 23.1.2000, PGS-TS Nguyễn Trường Sơn, Thứ trưởng Bộ Y tế công bố 2 ca bệnh Covid-19 đầu tiên tại Việt Nam, được điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Sau đó, dịch bùng phát, lan rộng tại nhiều khu vực cả nước.

Đợt dịch Covid-19 thứ tư tại Việt Nam bắt đầu từ ngày 27.4.2021, lan rộng tại TP.HCM. Thành phố triển khai truy vết, khoanh vùng, xét nghiệm, cách ly và điều trị ca bệnh. Khi dịch diễn biến phức tạp, TP.HCM áp dụng giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16, phong tỏa các khu vực có nguy cơ, hạn chế đi lại và hoạt động kinh doanh.

Từ cuối tháng 7.2021, TP.HCM tiếp tục siết các biện pháp phòng dịch, yêu cầu người dân hạn chế tối đa ra đường. Trong tháng 8 và 9, TP.HCM đẩy mạnh xét nghiệm diện rộng, tổ chức điều trị F0 theo các tầng và tăng tốc tiêm vắc xin, hướng tới mục tiêu kiểm soát dịch trước ngày 15.9.2021.

ẢNH: DUY TÍNH

Còi hụ cấp cứu - âm thanh duy nhất ngoài đường trong đại dịch Covid-19

Trong hoàn cảnh đó, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM được xem là "pháo đài" đầu tiên điều trị ca bệnh Covid-19 nặng. Nhiều người bệnh trong cơn "thập tử nhất sinh", kể cả bệnh nhân nước ngoài, được cứu sống, họ trở về với gia đình hoàn toàn khỏe mạnh.

TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM thời điểm đó (hiện là Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM) đã chỉ huy chống dịch tại bệnh viện, đồng thời làm nhiệm vụ hỗ trợ, chỉ đạo các bệnh viện tuyến dưới. Ông gần như sống trọn vẹn trong tâm dịch ở vị trí bác sĩ điều trị, chỉ đạo điều hành.

Dịch Covid-19 đã đi qua 5 năm, tối 16.9.2026, tham dự Chương trình nghệ thuật "Nghĩa tình Phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời" do Báo Thanh Niên và VTV Nam Bộ tổ chức, những ký ức về đại dịch Covid-19 đã sống lại trong TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu.

Ảnh: duy tính

Ông Châu xúc động chia sẻ: "Hôm nay, dự chương trình tại Công viên số 1 trên đường Lý Thái Tổ - nơi tưởng niệm những người đã ra đi trong đại dịch Covid-19, tôi mang một cảm xúc khó gọi thành lời. 5 năm đã trôi qua, nhưng nhiều ký ức vẫn còn nguyên vẹn".

Theo ông, đó là những ngày mà tiếng còi xe cấp cứu là âm thanh duy nhất ngoài đường phố; những cuộc gọi lúc nửa đêm tìm nơi tiếp nhận bệnh nhân chuyển nặng; những băng ca nối dài ngoài hành lang của các bệnh viện; là những ngày thành phố phải đối diện với những mất mát to lớn, nhiều gia đình phải xa mãi người thân trong một hoàn cảnh mà không ai mong muốn…

Đại dịch đi qua đã để lại những khoảng trống không gì bù đắp được. Có những chỗ ngồi trong một gia đình mãi mãi để trống. Có những đứa trẻ lớn lên mãi thiếu vắng vòng tay của cha, của mẹ…

ẢNH: DUY TÍNH

"Vì thế, điều khiến tôi xúc động nhất hôm nay không chỉ là phút tưởng niệm, mà còn là hành trình đang được tiếp nối - hành trình giúp những đứa trẻ ở lại có thể bước tiếp về phía trước", TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu nói.

Thay mặt lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu tri ân toàn thể lực lượng tuyến đầu trong những ngày tháng khốc liệt ấy: Y bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế, chiến sĩ, tình nguyện viên và biết bao người đã lặng lẽ góp sức giữ gìn sự sống.

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

"Xin trân trọng cảm ơn BáoThanh Niên, VTV Nam Bộ, ban tổ chức, các nhà hảo tâm, nghệ sĩ và tất cả những người đã âm thầm đồng hành cùng các em suốt những năm qua.

Tôi gửi đến các cháu một lời nhắn: Các con hãy mạnh mẽ bước tiếp, hãy học tập, hãy ước mơ. Phía sau các con luôn có gia đình, có cộng đồng, có những tấm lòng vẫn dõi theo và yêu thương các con. "Cùng con đi tiếp cuộc đời" không chỉ là tên một chương trình - đó là một lời hứa của tình người".

Tình đồng bào trở thành sức mạnh phi thường

"Đại dịch cho thấy mất mát rất lớn, nhưng cũng cho thấy khi con người đứng trước khó khăn, tình đồng bào có thể trở thành một sức mạnh phi thường - điều tôi cảm nhận rất rõ qua Chương trình Nghĩa tình Phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời", TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu nói.

Theo ông, học bổng, hỗ trợ, bảo trợ dài hạn giúp các em có điều kiện học tập, trưởng thành. Nhưng quý giá hơn cả là thông điệp mà chương trình gửi gắm: các con không bị bỏ lại một mình, vẫn còn một cộng đồng bên cạnh, và phía trước vẫn còn nhiều điều tốt đẹp.

"Từ góc độ ngành y, tôi đặc biệt quan tâm đến một tổn thương khó nhìn thấy bằng mắt thường: sức khỏe tinh thần của những đứa trẻ đã đi qua mất mát. Vết thương trên cơ thể có thể chữa lành, nhưng nỗi đau mất người thân, cảm giác thiếu hụt yêu thương có thể âm thầm đi theo các em suốt nhiều năm. Chăm sóc các em, vì vậy, không chỉ là một mái nhà hay bữa ăn, mà còn là giúp các em được lắng nghe, được chữa lành và lớn lên với niềm tin vào tương lai. Ngành y tế TP.HCM với các cơ sở y tế, chuyên gia tâm lý cùng với cộng đồng luôn đồng hành cùng các em trên hành trình đó", TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu nhấn mạnh.

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Ông nói thêm: Chương trình có một câu tôi rất tâm đắc, đó là "Chương trình có thể kết thúc, nhưng hành trình yêu thương sẽ không bao giờ kết thúc"

Đại dịch rồi sẽ thành một phần lịch sử, những con số sẽ nằm lại trong các trang báo cáo, nhưng tình người và trách nhiệm với những người yếu thế cần được gìn giữ trong đời sống của chúng ta.

"Có lẽ cách đẹp nhất để tưởng nhớ người đã mất là tiếp tục làm điều tốt đẹp cho người đang sống - để những đứa trẻ mất cha mẹ trong đại dịch vẫn có thể lớn lên, học tập và tự tin bước vào đời", TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu tâm sự.

Nhớ ánh mắt của người bệnh

Tại Chương trình Nghĩa tình Phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời, TS-BS Trương Vĩnh Long, Phó ban Ủy ban chiến lược Khu y tế Kỹ thuật cao TP.HCM (Tập đoàn Hoa Lâm) chia sẻ:

Chúng tôi không bao giờ quên được, cuộc chiến chống dịch Covid-19 như kết thúc ngày hôm qua.

Tôi nhớ nhất không phải là những chuyến xe cấp cứu dồn dập giữa đêm khuya hay bộ đồ ướt đẫm mồ hôi mà chính là những ánh mắt. Đó là ánh mắt của người bệnh hoang mang, bám víu, những ánh mắt nghẹn ngào của người thân phía sau cánh cửa phòng cách ly và đặc biệt là ánh mắt của đội ngũ y bác sĩ, những người mệt nhoài sau những đêm trực nhưng không bao giờ từ bỏ.

Hơn ai hết, chúng tôi hiểu rằng đại dịch Covid-19 đã qua, nhưng những ký ức và nỗi đau của cuộc chiến ấy vẫn còn lưu lại trong đội ngũ y bác sĩ. Có lẽ chính vì vậy, khi đến với chương trình hôm nay, chúng tôi vẫn còn những trăn trở và mong muốn được đồng hành với những em nhỏ mồ côi do dịch Covid-19.