Theo kết luận điều tra, ông Nguyễn Văn Ngọc (79 tuổi, cựu Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại BMC) có quan hệ làm ăn với bà Trương Mỹ Lan từ năm 2000. BMC từng thi công nhiều công trình lớn cho Vạn Thịnh Phát tại TPHCM, như khu căn hộ 127 Pasteur, Trung tâm thương mại An Đông Plaza và tòa nhà Times Square.
Thỏa thuận "ăn chia" 1/3 tiền giải ngân
Đầu năm 2010, BMC gặp khó khăn về tài chính, thiếu vốn triển khai các dự án. Trong khi đó, bà Trương Mỹ Lan cũng chịu áp lực từ các khoản vay liên quan đến dự án Mũi Đèn Đỏ. Theo kết luận điều tra, tổng dư nợ khi đó hơn 9.100 tỷ đồng, gồm hơn 8.150 tỷ đồng nợ gốc và hơn 964 tỷ đồng tiền lãi. Trong số này, 82 khoản vay được bảo đảm bằng Trung tâm thương mại An Đông đã đến hạn thanh toán một phần nợ gốc và lãi.
Bà Trương Mỹ Lan (Ảnh: Nam Anh).
Trong bối cảnh đó, ông Ngọc cùng Phạm Lê Hùng, Phó Giám đốc kiêm Kế toán trưởng BMC, tìm gặp bà Lan và Nguyễn Thị Thu Sương (trợ lý của bà Lan, sau này là Chủ tịch HĐQT SCB), nhờ tác động để BMC được vay vốn tại Ngân hàng Tín Nghĩa và SCB.
Theo cơ quan điều tra, hai bên thống nhất bà Lan sẽ tác động đến lãnh đạo các ngân hàng để BMC được vay vốn. Đổi lại, BMC sử dụng 2/3 số tiền giải ngân, bà Lan được hưởng 1/3 thông qua bà Sương. Để bảo đảm các khoản vay, ông Ngọc đồng ý sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại 5 dự án của BMC làm tài sản thế chấp.
Thông qua 19 hợp đồng tín dụng tại Ngân hàng Tín Nghĩa và SCB, nhóm BMC được giải ngân tổng cộng hơn 4.000 tỷ đồng. Từ nguồn tiền này, ông Hùng chuyển 1.235 tỷ đồng cho bà Sương theo thỏa thuận.
Theo kết luận điều tra, bà Sương đã hoàn trả 300 tỷ đồng, còn 935 tỷ đồng được sử dụng cho các hoạt động liên quan đến hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát.
Sau khi nhận tiền, bà Sương chỉ đạo phân bổ 935 tỷ đồng vào nhiều mục đích. Cụ thể, ngày 3/12/2010, 200 tỷ đồng được chuyển vào tài khoản của bà Phan Thị Phương Thảo, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng và Phát triển hạ tầng Phú An và Công ty cổ phần Tập đoàn Khang Thông, để góp vốn vào dự án khu phức hợp giải trí Khang Thông Happyland tại Long An. Khoản tiền này có nguồn gốc từ khoản vay 300 tỷ đồng của BMC tại SCB Chi nhánh Cần Thơ, giải ngân cùng ngày.
Ngày 25/12/2010, 50 tỷ đồng được chuyển vào tài khoản của bà Sương tại Ngân hàng Phương Nam (nay là Sacombank). Bà Sương gửi tiết kiệm kỳ hạn một tuần, sau đó tất toán và rút tiền mặt. Cơ quan điều tra chưa xác định được mục đích sử dụng tiếp theo của khoản tiền này. Số tiền có nguồn gốc từ khoản vay 160 tỷ đồng của Phạm Văn Bị tại SCB Chi nhánh Nghệ An, giải ngân ngày 24/12/2010.
Ngày 28/12/2010, 620 tỷ đồng được chuyển vào tài khoản Công ty An Đông để thanh toán một phần nghĩa vụ gán nợ theo thỏa thuận giữa doanh nghiệp này và SCB. Theo hồ sơ, khoản tiền có nguồn gốc từ các khoản vay tại SCB Chi nhánh Nghệ An của Công ty Thiên An, Nguyễn Thị Kim Hồng, Nguyễn Quốc Tú và Dương Quang Lân.
Ngoài ra, ngày 21/12/2010, 65 tỷ đồng được chuyển cho bà Sương sử dụng. Theo tài liệu điều tra, bà Ngụy Thị Lan Tiên nhận tiền từ ông Phạm Lê Hùng rồi giao lại cho bà Sương.
Tổng cộng 935 tỷ đồng được phân bổ vào các khoản nêu trên. Tại báo cáo tài chính của BMC, toàn bộ số tiền này được hạch toán là khoản Tập đoàn Vạn Thịnh Phát nợ chi phí xây dựng dở dang.
Dùng 226 sổ đỏ ở Tây Ninh để gánh nợ
Làm việc với cơ quan điều tra, bà Trương Mỹ Lan cam kết chịu trách nhiệm hoàn trả 935 tỷ đồng cho SCB.
Để thực hiện cam kết, bà Lan thống nhất với ông Trần Nhật Bằng (Tổng Giám đốc, người đại diện theo pháp luật Công ty TNHH Bằng Đại Lộc Group Tây Ninh) sử dụng tài sản thuộc sở hữu của ông Bằng để bảo đảm nghĩa vụ thanh toán.
Tài sản được đưa ra bảo đảm gồm 226 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tổng diện tích 55,8ha, bao gồm đất ở, đất nông nghiệp và đất trồng cây lâu năm, nằm trên địa bàn 3 xã Cần Giuộc, Phước Vĩnh Tây và Tân Tập, tỉnh Tây Ninh.
Theo hồ sơ, căn cứ đơn giá bồi thường tham khảo của UBND huyện Cần Giuộc năm 2025, tổng giá trị khu đất ước tính khoảng 2.399 tỷ đồng, cao hơn khoản tiền 935 tỷ đồng bà Lan cam kết hoàn trả cho SCB.