Bỏ qua điều hướng

Cuộc đua đáng lo ngại

Cuộc đua đáng lo ngại
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Trong khi Nga và Trung Quốc kêu gọi phi quân sự hóa hoàn toàn không gian, Mỹ lần đầu xác nhận đã triển khai vũ khí trên quỹ đạo Trái đất. Nguy cơ không gian biến thành “chiến trường” mới đang hiển hiện với động thái mới của Washington.

Theo AP, Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink cho biết, Lực lượng Vũ trụ Mỹ đã triển khai các “vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo”, có khả năng bảo vệ nước Mỹ trước những hành động thù địch. Thông tin trên được ông Meink đưa ra tại Hội nghị Hàng không, Vũ trụ và Không gian mạng thường niên diễn ra tại bang Maryland (Mỹ) hôm 14/9. Quan chức quân sự này không nêu cụ thể loại vũ khí, số lượng hay cách thức hoạt động của lực lượng Vũ trụ Mỹ, song xác nhận rằng, các năng lực trên có thể được sử dụng cho cả mục đích phòng thủ và tấn công.

Những “hành động thù địch” mà Bộ trưởng Meink đề cập tới được giới quan sát nhận định rằng, có thể nhằm cảnh báo các đối thủ trong không gian như Nga và Trung Quốc. Trong bối cảnh hai cường quốc này có đủ khả năng phát triển năng lực vũ trụ trong một loạt lĩnh vực từ dân sự đến quân sự, Mỹ dù là siêu cường duy nhất thế giới vẫn phải dè chừng trước các cuộc xung đột trong tương lai. Do đó, phát biểu của Bộ trưởng Meink dường như cho thấy, Washington không muốn bị động trước bất cứ rủi ro nào. “Chúng ta phải duy trì ưu thế không chỉ trên không mà cả trong không gian”, ông Meink tuyên bố.

Ngay sau động thái của Mỹ, Nga và Trung Quốc đã có những phản ứng. Người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov tuyên bố, Nga khẳng định, không gian phải là nơi an toàn cho phát triển các mục tiêu dân sự và không có bất kỳ loại vũ khí nào. Moscow cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục nỗ lực hướng tới phi quân sự hóa hoàn toàn không gian. Trong khi đó, Trung Quốc cũng kêu gọi Mỹ ngừng chuẩn bị cho chiến tranh trong không gian, đồng thời cảnh báo không gian không nên trở thành “chiến trường” mới.

Hiệp ước Không gian Vũ trụ năm 1967 mà cả Mỹ, Nga và Trung Quốc đều là thành viên, nêu rõ cấm triển khai vũ khí hạt nhân và các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt khác trong không gian, tuy nhiên không cấm toàn bộ hoạt động quân sự trong không gian. Nhưng với việc công khai xác nhận triển khai vũ khí trên quỹ đạo, Mỹ đang mở ra cuộc đua đáng lo ngại về cạnh tranh giữa các cường quốc trong không gian. Bảo vệ lực lượng và duy trì ưu thế trước những mối đe dọa tiềm tàng vẫn luôn là ưu tiêu của Washington, song lại gây ra những nguy cơ mới về chạy đua vũ trang.

an linh

Việc Mỹ lần đầu xác nhận triển khai “vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo” đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc. Tại Hội nghị Hàng không, Vũ trụ và Không gian mạng thường niên ở bang Maryland hôm 14/9, Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink cho biết những năng lực này có thể bảo vệ nước Mỹ trước các hành động thù địch. Ông Meink không công bố loại vũ khí, số lượng hay cơ chế hoạt động, nhưng xác nhận chúng có thể phục vụ cả mục đích phòng thủ và tấn công. Tuyên bố “phải duy trì ưu thế không chỉ trên không mà cả trong không gian” cho thấy Washington coi quỹ đạo Trái đất là một khu vực then chốt đối với an ninh quốc gia. Trong bối cảnh Nga và Trung Quốc phát triển năng lực vũ trụ trên nhiều lĩnh vực, động thái của Mỹ phản ánh mong muốn tránh rơi vào thế bị động trước các nguy cơ xung đột tương lai. Phản ứng trước thông tin trên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định không gian cần được duy trì như một môi trường an toàn cho các mục tiêu dân sự và không có bất kỳ loại vũ khí nào. Moscow kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục hướng tới phi quân sự hóa hoàn toàn không gian, trong khi Bắc Kinh yêu cầu Washington ngừng chuẩn bị cho chiến tranh ngoài Trái đất. Cảnh báo của Trung Quốc rằng không gian không nên trở thành “chiến trường” mới cho thấy lo ngại về một vòng xoáy hành động và đáp trả ngày càng rõ nét. Hiệp ước Không gian Vũ trụ năm 1967, với Mỹ, Nga và Trung Quốc đều là thành viên, cấm triển khai vũ khí hạt nhân cùng các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt khác ngoài không gian, nhưng không cấm toàn bộ hoạt động quân sự. Khoảng trống này khiến việc xác định ranh giới giữa bảo vệ tài sản trên quỹ đạo, răn đe đối thủ và chuẩn bị tấn công trở nên phức tạp. Công khai năng lực vũ khí có thể giúp Mỹ củng cố thế răn đe, song đồng thời làm gia tăng nghi kỵ và thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang khó kiểm soát giữa các cường quốc.