Cựu du học sinh châu Âu chia sẻ lựa chọn ở lại hay về nước sau tốt nghiệp

Chi phí, ngôn ngữ, khả năng hòa nhập, kỹ năng học tập và cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp là những vấn đề được các cựu du học sinh chia sẻ với học sinh, sinh viên tại Ngày hội Giáo dục châu Âu 2026, do Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam cùng Đại sứ quán các quốc gia thành viên EU tổ chức ngày 10/10.

Chọn thành phố phù hợp để tiết kiệm chi phí 

Chia sẻ kinh nghiệm du học, Lã Minh Phương, cựu du học sinh Pháp trở về Việt Nam năm 2025, cho biết trước khi đưa ra quyết định, cô đã cân nhắc nhiều yếu tố, từ chi phí, ngôn ngữ, chính sách visa đến chất lượng đào tạo và triển vọng nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.

Theo Phương, điểm hấp dẫn của châu Âu là sự đa dạng về quốc gia và hệ thống giáo dục, trong đó mỗi nước có những thế mạnh đào tạo riêng. Điều này giúp người học có thêm lựa chọn phù hợp với ngành học, mục tiêu cá nhân và điều kiện tài chính. Bên cạnh đó, sinh viên có thể cân nhắc học tại các thành phố lớn hoặc lựa chọn những thành phố nhỏ hơn để tối ưu chi phí sinh hoạt.

Phương khuyên học sinh, sinh viên nên chủ động tìm hiểu thông tin từ các cơ quan đại diện của EU tại Việt Nam và những nguồn chính thống để nắm rõ điều kiện tuyển sinh, chương trình đào tạo cũng như chuẩn bị hồ sơ du học.

Với Phùng Cao Minh, cựu du học sinh ngành kiến trúc tại Ý, ngôn ngữ có thể là một trong những trở ngại ban đầu, nhưng đồng thời cũng là chìa khóa giúp người trẻ tiếp cận văn hóa và hòa nhập với cuộc sống tại nước sở tại.

Theo Minh, một số trường ở Ý có chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, bên cạnh chương trình bằng tiếng Ý, vì vậy sinh viên nên tìm hiểu kỹ ngôn ngữ giảng dạy trước khi lựa chọn trường.

Tuy nhiên, Minh cho rằng biết tiếng bản địa vẫn mang lại nhiều lợi thế trong sinh hoạt, giao tiếp và tìm hiểu văn hóa địa phương. Từ trải nghiệm học tập và làm việc tại châu Âu, Minh nhìn nhận thấy tiếng Anh là nền tảng quan trọng để tiếp cận môi trường quốc tế, nhưng việc học thêm ngôn ngữ của quốc gia mình sinh sống sẽ giúp mở rộng khả năng kết nối.

“Đừng quá băn khoăn về việc phải học một ngôn ngữ mới. Khi sang một đất nước khác, mình nói chưa tốt cũng không sao. Quan trọng là mình dám sử dụng và tiếp tục học”, Minh chia sẻ.

Linh hoạt lựa chọn con đường sau du học

Đạo diễn Nguyễn Hồng Quân, hiện giảng dạy tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, từng nhận học bổng toàn phần chương trình thạc sĩ DOC NOMADS thuộc Erasmus Mundus, theo học tại 3 nước Bồ Đào Nha, Hungary và Bỉ, cũng mang đến các góc nhìn khi lựa chọn châu Âu là điểm đến.

Trong thời gian học tập ở nước ngoài, anh Quân tự thuê nhà, chủ động tổ chức cuộc sống và tìm cách giao tiếp với người bản địa. Những trải nghiệm này giúp anh rèn luyện khả năng thích nghi, đồng thời mở rộng góc nhìn về thế giới và cách ứng xử với những người đến từ các nền văn hóa khác nhau.

Về cơ hội sau tốt nghiệp, cựu du học sinh Lã Minh Phương cho rằng du học không đồng nghĩa với việc người học chỉ có hai lựa chọn là ở lại châu Âu hoặc trở về Việt Nam. Mỗi người có thể học tiếp, ở lại làm việc một thời gian rồi trở về, hoặc lựa chọn hướng đi khác như tiếp tục học lên cao tùy theo mục tiêu và cơ hội nghề nghiệp.

Với đạo diễn Nguyễn Hồng Quân, sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ, anh cũng từng đứng trước quyết định ở lại nước ngoài hay trở về Việt Nam. Cuối cùng, anh lựa chọn trở về, tiếp tục công việc giảng dạy tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội và phát triển các dự án phim của mình trong nước.

“Tôi muốn trở lại giảng dạy, đóng góp cho sinh viên Việt Nam và thực hiện những bộ phim ngay tại đất nước mình”, anh Quân chia sẻ.

Anh Phùng Cao Minh cho biết sau khi tốt nghiệp ngành kiến trúc tại Ý, anh lựa chọn ở lại châu Âu làm việc một thời gian để thử sức trong môi trường quốc tế, tích lũy kinh nghiệm chuyên môn và kiểm chứng những kiến thức đã học.

Quá trình làm việc tại Hà Lan giúp anh rèn luyện tư duy chủ động, khả năng phản biện và cách phối hợp trong môi trường chuyên nghiệp. Sau đó, Minh quyết định trở về Việt Nam, mang theo những kinh nghiệm tích lũy được để tiếp tục phát triển sự nghiệp.

Theo anh, du học không nhất thiết phải gắn với quyết định ở lại lâu dài hay trở về ngay sau khi tốt nghiệp; người trẻ có thể linh hoạt lựa chọn lộ trình phù hợp với mục tiêu và hoàn cảnh của mình.

Từ những trải nghiệm cá nhân, các cựu du học sinh cho rằng chuẩn bị cho hành trình du học không chỉ là tìm trường và lựa chọn quốc gia. Người học cần cân nhắc kỹ khả năng tài chính, chuẩn bị về ngôn ngữ, rèn luyện tính tự lập và xác định mục tiêu sau tốt nghiệp để tận dụng tốt hơn những cơ hội mà môi trường học tập quốc tế mang lại.

Ngày hội Giáo dục châu Âu 2026 tại Hà Nội có sự tham dự của hơn 1.000 học sinh, sinh viên, phụ huynh và công chúng quan tâm. Sự kiện quy tụ 70 trường đại học và cơ sở giáo dục từ 17 quốc gia thành viên EU.

Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier, cho biết trong số những điểm đến du học lớn trên thế giới, châu Âu có nhiều lựa chọn học tập với chi phí thuộc nhóm hợp lý nhất. Nhiều chương trình được giảng dạy bằng tiếng Anh, mức học phí cạnh tranh cùng các cơ hội học bổng giúp việc theo học tại châu Âu trở nên dễ tiếp cận hơn.

“Chẳng hạn, thông qua chương trình học bổng Erasmus Mundus, sinh viên trên toàn thế giới có thể ứng tuyển học bổng cho các chương trình thạc sĩ liên kết do các trường đại học ở nhiều quốc gia cùng triển khai", ông Julien Guerrier cho hay.