Xét xử sơ thẩm vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, ngày 1/10 chủ tọa Nguyễn Xuân Văn nhiều lần phải thốt lên "các bị cáo quá liều", khi nghe lời khai của những người từng là bác sĩ, công an, kiểm sát viên, điều dưỡng.
Theo cáo trạng công bố tại TAND Hà Nội, họ đã bị tiền của vợ chồng Mai Anh - Lê Văn Đông (có tổng cộng 20 tiền án) chi phối để giúp trốn viện, làm sai lệch hồ sơ, chạy kết luận giám định tâm thần.
Từ đó, một số người phạm các tội ma túy, giết người được xác định là bệnh nhân tâm thần, đi "chữa bệnh" thay vì chấp hành án tù, thậm chí có thể trốn viện ra ngoài.
Dương Thị Hòa, cựu kiểm sát viên VKSND khu vực 2 Hà Nội, bị xác định là một mắt xích trong chuỗi hành vi này.
Bà Hòa đang bị VKS đề nghị mức án 2 năm 6 tháng đến 3 năm tù về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
'Quân sư' đường đi nước bước cho can phạm
Theo cáo trạng, tháng 8/2023, bà Hòa được phân công thụ lý vụ án gây rối trật tự công cộng liên quan vợ chồng Mai Anh. Trong quá trình giải quyết, bà bị xác định có quan hệ thân tình với gia đình Đông và đang vay Mai Anh 100 triệu đồng.
Cơ quan công tố cho rằng vì động cơ vụ lợi, bà Hòa đã giúp gửi đồ đạc, hướng dẫn người nhà làm đơn xin hoãn phiên tòa với lý do Đông "mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi".
Bà Hòa còn bị cáo buộc cung cấp cho Mai Anh thông tin chi tiết về tiến độ làm việc của cơ quan điều tra để người này tìm cách lo giám định tâm thần cho chồng.
Tuy nhiên, tại cơ quan điều tra và phiên tòa, bà Hòa không thừa nhận phạm tội, khai không tiếp xúc với Mai Anh mà chỉ liên lạc, gặp chị gái của người này.
Số tiền 400 triệu đồng bị cáo buộc hưởng lợi, bà Hòa cho rằng là tiền vay, không phải tiền được cho.
Tin nhắn và 400 triệu đồng
Đối đáp tại phiên tòa ngày 1/10, đại diện VKS cho rằng bà Hòa khai quanh co khi nói "lấn cấn, nhầm lẫn" giữa Mai Anh và chị gái cô ta.
"Dù Mai Anh hay chị Mai Anh thì với tư cách kiểm sát viên thụ lý vụ án, bị cáo tuyệt đối không được gặp ngoài trụ sở kiểu đó, hay nhận quà cáp, lợi ích", đại diện VKS nêu.
Theo cơ quan công tố, Đông ban đầu chỉ được xác định "hạn chế khả năng nhận thức", nhưng bà Hòa đã tư vấn người nhà làm đơn xin hoãn tòa để giám định lại tâm thần.
Việc này khiến TAND quận Thanh Xuân phải trả hồ sơ yêu cầu giám định lại, từ đó tạo điều kiện để vợ chồng Mai Anh đưa hối lộ, tác động kết luận giám định nhằm giúp Đông đi chữa bệnh thay vì chấp hành án, VKS cáo buộc.
VKS cũng trích đọc nhiều tin nhắn cho thấy bà Hòa thường xuyên cung cấp thời gian kiểm tra, tiến độ làm việc của lực lượng chức năng và thu xếp thủ tục cho Đông, rồi báo lại cho Mai Anh.
"Vâng, em nhờ rồi, nên họ sẽ cố gắng được để cho anh vào viện... tối em lại nhờ chỗ nữa để nhờ xếp nhanh", một đoạn tin nhắn được công bố tại tòa.
Bà Hòa còn bị cáo buộc tư vấn Mai Anh mua quà và chuyển 8 triệu đồng qua các mối quan hệ để đưa đồ vào buồng tạm giữ cho Đông.
Kết quả sao kê thể hiện Mai Anh chuyển 100 triệu đồng vào tài khoản chồng bà Hòa. Ngoài ra, bà Hòa khai đã trực tiếp nhận 300 triệu đồng tiền mặt từ Mai Anh.
Dù bà Hòa cho rằng đây là quan hệ vay mượn cá nhân, VKS xác định tổng số 400 triệu đồng là động cơ phạm tội.
"Nếu bị cáo không nhận đó là động cơ thì VKS sẽ truy tố 300 triệu này là tiền nhận hối lộ để truy tố bị cáo theo tội đó", kiểm sát viên nói tại tòa.
'Tâm thần mà đối đáp rất thông minh'
Trước đó, Lê Văn Đông khai mọi việc thao túng, đưa tiền cho cán bộ thực thi pháp luật và bác sĩ đều do vợ mình sắp xếp.
Đông, bị xét xử vì tàng trữ và tổ chức sử dụng ma túy, cho biết mỗi lần muốn trốn viện thường chui vào xe chở cơm hoặc trà trộn vào xe người thăm thân.
Tại phòng điều trị, Đông còn cất giấu dụng cụ sử dụng ma túy. Anh ta khai mỗi lần dùng ma túy đều đóng cửa, bật nhạc và "không thấy ai nhắc gì".
Nghe Đông trả lời rành rọt, chủ tọa hỏi: "Thế này mà được xác định mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi, bị cáo có tự thấy sai sai không? Tòa còn đang thấy anh rất thông minh đây".
Đông thừa nhận dù lạm dụng ma túy nhiều, đôi khi "mơ màng", nhưng thực tế "không đến mức đấy".
Tòa nghỉ nghị án và dự kiến tuyên án chiều 7/10.
Vụ án với 65 bị cáo được xét xử từ ngày 28/9, trong đó cựu Viện trưởng Pháp y tâm thần Trung ương Trần Văn Trường, vợ là Đặng Thị Hòa, cùng 35 cấp dưới đối mặt cáo buộc Nhận hối lộ.
Cựu kiểm sát viên VKSND quận Thanh Xuân cũ Dương Thị Hòa và cựu điều tra viên Công an Hà Nội Phạm Minh Tuấn và 28 bị cáo bị truy tố tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Riêng ông Lê Văn Thưởng, cựu cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an Hà Nội, bị truy tố tội Đưa hối lộ và Làm sai lệch hồ sơ vụ án.
Thanh Lam