Đại biểu HĐND TP.HCM đề nghị sớm công khai ranh giới, quy hoạch TOD

Tại phiên thảo luận tổ trong kỳ họp HĐND TP.HCM ngày 21.9, nhiều đại biểu tập trung góp ý cho định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, thường gọi là TOD. Các ý kiến thống nhất rằng mô hình này có thể tạo động lực phát triển mới quanh các nhà ga, nhưng chỉ hiệu quả khi quy hoạch minh bạch, quyền lợi được cân đối và cơ chế thực hiện chuẩn bị đầy đủ. Nội dung được báo Thanh Niên phản ánh trong bối cảnh TP.HCM đang quan tâm ngày càng nhiều hơn đến các dự án TOD và đường sắt đô thị. Đại biểu Phạm Văn Triêm, thuộc Tổ đại biểu số 27, nhận định giá trị đất quanh nhà ga có khả năng tăng đáng kể khi hạ tầng giao thông công cộng được đầu tư. Theo ông, vấn đề quan trọng là thành phố cần tính toán cách thu hồi phần giá trị tăng thêm phát sinh từ đầu tư của Nhà nước, qua đó tiếp tục bổ sung nguồn lực cho giao thông công cộng. Ông đề nghị nghiên cứu khai thác quỹ đất, đấu giá, đấu thầu dự án cùng những công cụ tài chính phù hợp tại các khu TOD, đồng thời bảo đảm sự minh bạch giữa người dân, doanh nghiệp và Nhà nước. Đại biểu Nguyễn Ngọc Văn, thuộc Tổ đại biểu số 4, đặc biệt quan tâm việc xác định phạm vi các khu TOD trong quá trình triển khai. Ông cho rằng những khu vực này được hưởng các ưu tiên về chỉ tiêu quy hoạch, nên ranh giới phải rõ ràng, được phê duyệt sớm để người dân chủ động nắm bắt thông tin. Đánh giá phần giải trình của Sở Quy hoạch - Kiến trúc còn chưa rõ về phạm vi, ông Văn đề nghị sớm tham mưu điều chỉnh quy hoạch và công khai dữ liệu để thu hút các nhà đầu tư lớn. Theo đại biểu Nguyễn Ngọc Văn, việc chỉ rút gọn thủ tục lập nhiệm vụ quy hoạch chưa phải giải pháp đầy đủ để tạo sức hút đối với các nhà đầu tư đồng hành phát triển khu vực TOD. Nhà đầu tư cần biết chính xác ranh giới, chỉ tiêu, định hướng sử dụng đất cùng những quy định liên quan trước khi đưa ra quyết định dài hạn. Vì vậy, công khai quy hoạch không chỉ hỗ trợ người dân mà còn giúp thị trường có thêm cơ sở minh bạch, hạn chế cách hiểu khác nhau trong quá trình chuẩn bị dự án. Đại biểu Nguyễn Hoài Nam, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, đề nghị gắn phát triển TOD và đường sắt đô thị với cơ sở y tế, trường học cùng các khu dân cư. Từ quan sát tại một số nước châu Âu, ông cho biết việc bố trí nhà ga gần trường đại học, bệnh viện có thể giúp người dân đi lại thuận tiện hơn. Cách tổ chức này đồng thời góp phần giảm ùn tắc giao thông, giảm áp lực lên hạ tầng và tạo sự liên kết rõ hơn giữa vận tải công cộng với các nhu cầu thiết yếu. Giải trình tại phiên thảo luận, đại diện Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết UBND TP.HCM đã có Tờ trình số 1263 ngày 17.9.2026 về quy hoạch khu vực TOD. Dự thảo quy định bán kính tối đa của khu TOD là 1.000 m, tính từ tâm quy ước của nhà ga, nhằm xác định không gian ưu tiên phát triển quanh điểm giao thông. Trong phạm vi này, một số chỉ tiêu đặc thù được đề xuất để tối ưu quỹ đất quanh ga metro, gồm hệ số sử dụng đất có thể tăng tối đa 1,5 lần. Dự thảo cũng đề xuất một số chỉ tiêu về hạ tầng xã hội và bãi đỗ xe có thể giảm 50%, trong khi mảng xanh cùng không gian công cộng được bố trí linh hoạt hơn. Về thủ tục, đồ án quy hoạch khu vực TOD không phải trải qua bước lập, thẩm định và phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch như quy trình thông thường. Sau khi ranh giới được chấp thuận, UBND TP.HCM có thể quyết định lập hoặc điều chỉnh các quy hoạch liên quan trong toàn bộ hay một phần khu TOD. Tuy nhiên, đại diện Sở Xây dựng lưu ý dự thảo hiện quy định về đường sắt địa phương, trong khi luật Phát triển đô thị cho phép địa phương lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch khu TOD trên đường sắt quốc gia. Sở đề nghị rà soát, điều chỉnh nội dung để phạm vi nghị quyết thống nhất với quy định pháp luật, tránh vướng mắc khi triển khai thực tế. Ông Cao Thanh Bình, Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP.HCM, yêu cầu các sở, ngành khẩn trương chuẩn bị hướng dẫn và cơ chế thực hiện ngay khi luật có hiệu lực ngày 1.10.2026. Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu làm rõ phạm vi, sớm công khai quy hoạch TOD để người dân biết, doanh nghiệp chuẩn bị và cơ quan quản lý tổ chức thực hiện thống nhất. Với mô hình có thể làm tăng giá trị đất quanh nhà ga, cơ chế phân bổ lợi ích cần được thiết kế minh bạch, bảo đảm nguồn lực quay trở lại phục vụ hạ tầng giao thông công cộng. TP.HCM đang đứng trước yêu cầu chuyển những định hướng về TOD thành quy định rõ ràng, khả thi, đúng luật và đủ sức tạo đồng thuận trong xã hội.