OpenAI, Google đối mặt vụ kiện với cáo buộc làm chậm phát triển AI

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Một vụ kiện chống độc quyền mới nhắm vào OpenAI, Google, Anthropic và SpaceXAI, xoay quanh cáo buộc các công ty phối hợp làm chậm phát triển AI.

Theo Tom's Hardware, OpenAI, Google, Anthropic và SpaceXAI đang đối mặt vụ kiện tập thể với cáo buộc phối hợp làm chậm tốc độ phát triển AI, thay vì để mỗi công ty tự quyết định cách cân bằng giữa cạnh tranh và an toàn. Đơn kiện cho rằng cách tiếp cận này có thể vi phạm luật chống độc quyền Mỹ và làm giảm giá trị mà khách hàng nhận được từ các dịch vụ AI trả phí.

Vụ kiện được khởi xướng bởi bốn người dùng đăng ký trả phí ChatGPT, Claude, Grok hoặc Gemini. Các nguyên đơn cho rằng sự phối hợp bắt đầu từ tháng 7.2026, sau khi những phòng thí nghiệm AI hàng đầu ký một tuyên bố thừa nhận áp lực cạnh tranh khiến từng doanh nghiệp khó đơn phương giảm tốc độ phát triển.

Phía nguyên đơn không bác bỏ nhu cầu phát triển AI thận trọng hơn vì lý do an toàn. Tuy nhiên, họ gọi đề xuất hợp tác do nhà sáng lập Anthropic Dario Amodei đưa ra là một “lối tắt”, thay thế trách nhiệm của từng doanh nghiệp bằng sự kiềm chế mang tính tập thể.

Luật sư Nick Rowley, đại diện chính của nhóm nguyên đơn, cũng phản đối việc các tiêu chuẩn an toàn AI được quyết định thông qua thỏa thuận riêng giữa những công ty công nghệ vì lợi nhuận. Trọng tâm của vụ kiện vì thế không chỉ nằm ở việc AI có nên phát triển chậm hơn hay không, mà còn ở cách các doanh nghiệp cạnh tranh phối hợp để thực hiện điều đó.

Tranh cãi quanh lời kêu gọi làm chậm cuộc đua AI

Rủi ro chống độc quyền từng được chính Amodei đề cập. Trong bài viết đưa ra đề xuất hợp tác, lãnh đạo Anthropic thừa nhận vấn đề pháp lý và kỳ vọng chính phủ Mỹ có thể tạo ngoại lệ để các công ty AI phối hợp về an toàn mà không vướng quy định chống độc quyền.

Sam Altman, CEO OpenAI, sau đó cho biết công ty ủng hộ một khuôn khổ liên bang với các yêu cầu an toàn thống nhất dành cho AI tiên tiến. Tuy nhiên, ông cho rằng ngành AI không nhất thiết phải chờ một ngoại lệ chống độc quyền hoặc luật mới trước khi triển khai những biện pháp tạo niềm tin về an toàn.

Vụ kiện đặt vấn đề về ranh giới giữa phối hợp nhằm kiểm soát rủi ro AI và hành vi có thể hạn chế cạnh tranh trên thị trường. Những cáo buộc về việc các công ty cùng làm chậm phát triển AI hiện là lập luận từ phía nguyên đơn, chưa phải kết luận của tòa án.

Bốn người dùng dịch vụ trí tuệ nhân tạo trả phí tại Mỹ vừa chính thức nộp đơn kiện tập thể nhắm vào OpenAI, Google, Anthropic và SpaceXAI. Nhóm nguyên đơn cáo buộc các hãng công nghệ hàng đầu này đã bắt tay thỏa thuận làm chậm tốc độ phát triển AI từ tháng 7 năm 2026. Lập luận từ phía khởi kiện cho rằng sự phối hợp kiềm chế mang tính tập thể nói trên có dấu hiệu vi phạm luật chống độc quyền, đồng thời làm giảm giá trị trải nghiệm của người tiêu dùng trên các nền tảng như ChatGPT, Claude, Gemini hay Grok. Trọng tâm của tranh cãi pháp lý không nằm ở bản chất an toàn của công nghệ mà xoay quanh cách thức các doanh nghiệp đối thủ bắt tay để thực hiện mục tiêu này. Đại diện nhóm nguyên đơn, luật sư Nick Rowley, nhấn mạnh rằng các tiêu chuẩn an toàn không nên được quyết định thông qua những thỏa thuận riêng tư giữa các tập đoàn thương mại vì lợi nhuận. Trước đó, nhà sáng lập Anthropic Dario Amodei từng thừa nhận rủi ro pháp lý và kỳ vọng chính phủ Mỹ ban hành cơ chế ngoại lệ chống độc quyền cho ngành AI, trong khi CEO OpenAI Sam Altman công khai ủng hộ một khuôn khổ an toàn thống nhất cấp liên bang. Vụ kiện hiện đang đặt ra một bài toán hóc chuẩn mực về ranh giới mong manh giữa việc hợp tác kiểm soát rủi ro công nghệ và hành vi bắt tay hạn chế cạnh tranh tự do. Các lập luận về hành vi kiềm chế sự phát triển AI nêu trên vẫn đang dừng lại ở phía nguyên đơn và chờ đợi phán quyết chính thức từ tòa án. Cục cục pháp lý này được dự báo sẽ tạo ra tiền lệ quan trọng trong cơ chế quản lý và định hình chiến lược phát triển của các phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới.