Đại biểu Quốc hội: “Người dân còn giữ khoảng 500 tấn vàng, xấp xỉ 12% GDP”

Những con số này được đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) đưa ra khi thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước, trong phiên làm việc tại Quốc hội chiều 30/10.

Tăng trưởng 2 con số chỉ bền vững khi được nuôi bằng vốn và niềm tin dài hạn

Giữa nhiều cú sốc từ bên ngoài, đại biểu Lê Hoàng Anh nhắc nhiều “điểm sáng” như GDP 9 tháng vẫn tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5%, Việt Nam bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao, thị trường chứng khoán được nâng hạng, tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư; thủ tục hành chính giảm hơn một nửa cả thời gian lẫn chi phí.

Song câu hỏi lớn hơn ông đặt ra, là “năm 2027 lấy vốn dài hạn ở đâu để đi đường dài?”.

Theo phân tích của đại biểu tỉnh Gia Lai, nền kinh tế hiện nay gần như dựa vào một nguồn là tín dụng ngân hàng. “Tín dụng đã khoảng 155% GDP; gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi một nửa dư nợ là trung, dài hạn”, ông Hoàng Anh nói và cho rằng không thể đi đường dài bằng nguồn vốn ngắn hạn.

Chỉ ra áp lực, vị đại biểu nhận định thị trường vốn càng mỏng, áp lực lên nguồn vốn dài hạn càng lớn.

Trong khi đó, có một nghịch lý được đại biểu chỉ ra là vốn có sẵn, nhưng không chảy vào sản xuất. “Tiền gửi dân cư đã vượt 11,2 triệu tỷ đồng; người dân còn giữ khoảng 500 tấn vàng, xấp xỉ 12% GDP. Trong khi đó, trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 11% GDP”, ông Hoàng Anh dẫn số liệu, đồng thời khẳng định cái thiếu không phải là vốn, mà là đường dẫn vốn.

Và khi thiếu đường dẫn trong nước, vốn sẽ tìm đường ra ngoài. “Không ít doanh nghiệp công nghệ do người Việt sáng lập, phục vụ khách hàng Việt, nhưng công ty mẹ đặt ở ngoài Việt Nam chúng ta; mỗi lần gọi vốn thành công, giá trị tăng thêm lại được ghi nhận ở nước ngoài. Chúng ta giữ được nhà máy, nhưng vốn và quyền quyết định lại đặt ở nơi khác”, đại biểu Hoàng Anh chia sẻ trăn trở.

Theo ông, vốn dài hạn chỉ đi theo niềm tin dài hạn, và niềm tin ấy trước hết là niềm tin vào pháp luật. Vì vậy, đại biểu cho rằng trước hết cần bảo đảm sự ổn định và tiên liệu được của pháp luật.

Nêu kiến nghị, đại biểu Lê Hoàng Anh nhấn mạnh cần cụ thể hóa chủ trương cho vay theo dữ liệu, dòng tiền của Nghị quyết 68: khi doanh nghiệp đồng ý, ngân hàng được dùng dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu thuế, dữ liệu xuất nhập khẩu thay cho tài sản bảo đảm là đất.

Bên cạnh đó, cần giữ vốn chủ sở hữu ở trong nước; nối tiết kiệm của dân với doanh nghiệp qua quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở và nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng.

“Tăng trưởng hai con số bắt đầu từ quyết tâm, nhưng chỉ bền vững khi được nuôi bằng vốn dài hạn và niềm tin dài hạn. Doanh nghiệp của người Việt, vốn của người Việt thì giá trị gia tăng phải ở lại Việt Nam”, ông Hoàng Anh nhấn mạnh.

Theo dõi riêng mặt hàng thiết yếu và công khai trước lộ trình điều chỉnh giá 

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long), cũng nhìn nhận năm 2027 với mục tiêu cao hơn đòi hỏi điều hành phải sát với thực tiễn hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Lưu ý đầu tiên được ông nhấn mạnh là ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát, coi đây là nền móng của mục tiêu tăng trưởng.

Ông dẫn báo cáo thẩm tra cho biết CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%; giao thông tăng 6,06%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%.

“Với người lao động, khi tiền điện, tiền ăn, nhà ở và đi lại tăng thì phần thu nhập còn lại cho học hành, khám chữa bệnh và tiết kiệm sẽ bị thu hẹp”, đại biểu Tuấn nhận định.

Còn với doanh nghiệp, nhiên liệu, vận tải và nguyên liệu đắt lên sẽ làm chi phí sản xuất tăng. Nếu tăng giá bán, doanh nghiệp có thể mất khách, còn nếu giữ giá bán thì lợi nhuận sẽ bị giảm đi.

Vì thế, ông Tuấn đề nghị Chính phủ có giải pháp điều hành giá theo một kịch bản thống nhất, theo dõi riêng các mặt hàng thiết yếu và công khai trước lộ trình điều chỉnh giá do Nhà nước quản lý.

Đặc biệt, ông Tuấn góp ý cần theo dõi riêng giá hàng thiết yếu và hỗ trợ có mục tiêu cho nhóm dễ bị tổn thương. “Khi giá cả ổn định thì tiền lương của công nhân, thu nhập của người dân mới có thể lo được cuộc sống hằng này, doanh nghiệp cũng yên tâm sản xuất kinh doanh”, đại biểu Tuấn chia sẻ.

Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh cần khơi thông nguồn vốn cho sản xuất, giúp doanh nghiệp vay được vốn với chi phí hợp lý. Đại biểu tỉnh Vĩnh Long cho rằng một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhờ vốn vay, nhưng tăng trưởng bền vững phải dựa vào dự án tạo ra sản phẩm, năng suất và dòng tiền.