Báo cáo Business Jet Fleet Report - YE 2025 Asia-Pacific của Asian Sky Group (Báo cáo về đội bay máy bay phản lực thương mại, năm 2025 khu vực Châu Á - Thái Bình Dương do Asian Sky Group thực hiện - ASG), công bố trong quý II/2026, cho thấy Việt Nam là thị trường có tốc độ tăng trưởng đội máy bay thương gia nhanh nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong năm 2025: từ 9 lên 15 chiếc, tương đương mức tăng 66,7%.
Mức tăng ấn tượng này cần được đặt trong bối cảnh nền so sánh rất thấp. Tính theo số lượng tuyệt đối, Ấn Độ mới là thị trường bổ sung nhiều máy bay nhất (thêm 20 chiếc, lên 188 chiếc), còn toàn khu vực có 1.168 chiếc, tăng 1,5%. Dù vậy, Việt Nam vẫn là điểm sáng của Đông Nam Á - nơi tổng đội bay giảm 8 chiếc trong năm qua.
Trong 6 chiếc tăng thêm của Việt Nam, có 3 chiếc mới được giao, một chiếc được bổ sung từ thị trường máy bay đã qua sử dụng và 2 chiếc được chuyển về từ các thị trường khác trong khu vực; không có chiếc nào rời khỏi đội bay.
ASG thống kê theo nơi máy bay đặt căn cứ khai thác chứ không theo quốc tịch chủ sở hữu: trong 15 chiếc, khoảng 80% mang đăng ký Việt Nam, số còn lại đăng ký tại Mỹ hoặc các vùng lãnh thổ khác. Số máy bay thương gia mang số hiệu VN- đã tăng từ 8 lên 12 chiếc trong năm 2025.
Đội tàu bay Gulfstream đưa các tỷ phú trên thế giới đến Đà Nẵng dự hội nghị khách hàng thường niên hồi cuối năm 2024 (Ảnh: TL).
Tính đến cuối năm 2025, Gulfstream là nhà sản xuất có nhiều máy bay thương gia nhất tại Việt Nam với 7 chiếc, nhỉnh hơn Dassault (6 chiếc); Bombardier và Embraer mỗi hãng có một chiếc. Riêng trong năm 2025, Việt Nam nhận hai chiếc G700 mới - dòng máy bay chủ lực của Gulfstream - nhiều thứ hai trong khu vực, chỉ sau Hong Kong (Trung Quốc) 3 chiếc.
Đà tăng tiếp tục trong năm nay. Tại buổi giới thiệu dòng máy bay Falcon 10X ở Hà Nội ngày 9/7, ông Carlos Brana, Phó chủ tịch điều hành mảng máy bay dân dụng của Dassault Aviation, cho biết số máy bay thương gia đang được khai thác tại Việt Nam đã lên 16 chiếc.
Đội bay thương gia của Việt Nam chỉ gồm máy bay tầm xa và cỡ lớn, trong đó máy bay tầm xa chiếm 87% (13/15 chiếc). Nhóm tầm xa gồm 5 chiếc Falcon 8X, 4 chiếc G650ER, 2 chiếc G700, một chiếc G650 và một chiếc của Bombardier; nhóm cỡ lớn gồm một chiếc Legacy 600 và một chiếc Falcon 2000S.
Theo ASG, cơ cấu này phần lớn hình thành từ nhóm khách hàng mua máy bay thương gia đầu tiên, trong đó có các doanh nghiệp bất động sản lớn, chủ yếu dùng máy bay cho hoạt động kinh doanh quốc tế và vận chuyển khách VVIP (nhân vật đặc biệt quan trọng). ASG cũng đánh giá mức tăng trưởng GDP 8,02% của Việt Nam trong năm 2025 là yếu tố hỗ trợ thị trường mở rộng.
Vận hành Falcon 8X, G650ER, G700… tốn bao nhiêu tiền?
Sở hữu một máy bay thương gia không chỉ là câu chuyện bỏ hàng chục triệu USD để mua máy bay. Chi phí nhiên liệu, tổ bay, bảo dưỡng, động cơ, bảo hiểm, nhà chứa và các dịch vụ phục vụ chuyến bay có thể tạo ra khoản chi hàng triệu USD mỗi năm.
Các chủ sở hữu tại Việt Nam không công bố chi phí vận hành, bảo dưỡng những chiếc máy bay này. Tuy nhiên, một số đơn vị quản lý máy bay và tư vấn hàng không trên thế giới đã đưa ra các mô hình ước tính cho những dòng máy bay tương ứng.
Có ba điểm cần lưu ý khi đọc các con số dưới đây. Thứ nhất, đây là ước tính theo mặt bằng giá tại Mỹ (lương tổ bay, nhà chứa, nhiên liệu), không phải chi phí thực tế tại Việt Nam.
Thứ hai, chúng chỉ gồm chi phí vận hành, chưa tính tiền mua máy bay, khấu hao và chi phí vốn.
Thứ ba, mỗi mô hình dùng giả định riêng về số giờ bay và giá nhiên liệu nên không thể so sánh trực tiếp với nhau. Các khoản quy đổi trong bài tính theo tỷ giá khoảng 26.000 đồng/USD.
Falcon 8X là dòng máy bay phản lực thương gia hạng sang do hãng Dassault Aviation (Pháp) sản xuất (Ảnh: TL).
Với Falcon 8X, bảng tính mẫu của Liberty Jet (truy cập tháng 9/2026, giá nhiên liệu 7,23 USD/gallon và được cập nhật hằng tuần) cho thấy, nếu khai thác 200 giờ/năm, tổng ngân sách vận hành vào khoảng 1,51 triệu USD, tương đương 39,3 tỷ đồng. Khi tăng thời gian khai thác lên 400 giờ/năm, con số này lên khoảng 2,36 triệu USD, tương đương 61,3 tỷ đồng.
Ở mức khai thác 200 giờ/năm, chi phí vận hành trực tiếp của Falcon 8X khoảng 845.402 USD, tương đương 22 tỷ đồng. Khoản này gồm nhiên liệu, bảo dưỡng, trích dự phòng đại tu động cơ, công tác phí của tổ bay, phí cất - hạ cánh, dịch vụ mặt đất và các khoản biến đổi khác.
Phần chi phí cố định khoảng 667.587 USD, tương đương 17,4 tỷ đồng, gồm lương tổ bay, đào tạo, nhà chứa, bảo hiểm và phí quản lý máy bay.
Nếu máy bay hoạt động 400 giờ/năm, chi phí vận hành trực tiếp tăng gấp đôi, lên khoảng 1,69 triệu USD, tương đương 44 tỷ đồng, trong khi chi phí cố định vẫn giữ nguyên.
Với Gulfstream G650 - phiên bản gốc của G650ER, dùng chung khung thân và động cơ - Sherpa Report dựa trên dữ liệu của AirPower Software đưa ra mô hình chi phí ở mức khai thác 400 giờ/năm, áp dụng cho máy bay đã hết bảo hành của nhà sản xuất. Theo đó, tổng chi phí vận hành ước khoảng 3,35 triệu USD/năm, tương đương 87 tỷ đồng, tức khoảng 8.369 USD cho mỗi giờ bay.
Trong số này, chi phí cố định hằng năm là 1,38 triệu USD, tương đương 35,9 tỷ đồng, gồm lương phi công, tiếp viên, giám đốc bảo dưỡng, phúc lợi, đào tạo, bảo hiểm và nhà chứa. Các dịch vụ thuê bao dành cho buồng lái khoảng 47.700 USD/năm, tương đương 1,2 tỷ đồng.
Chi phí biến đổi khoảng 1,54 triệu USD/năm, tương đương 40 tỷ đồng. Với giả định giá nhiên liệu 4,75 USD/gallon và mức tiêu thụ trung bình 409 gallon/giờ, riêng nhiên liệu khoảng 1.943 USD/giờ, tương đương 50,5 triệu đồng cho mỗi giờ bay.
Cần lưu ý mức giá nhiên liệu này thấp hơn đáng kể so với mức 7,23 USD/gallon mà Liberty Jet đang áp dụng. Nếu tính theo giá mới, tiền nhiên liệu sẽ lên khoảng 2.957 USD/giờ, khiến tổng chi phí mỗi năm tăng thêm khoảng 406.000 USD, tương đương 10,5 tỷ đồng.
Ngoài ra, chủ máy bay còn phải chi cho dịch vụ khoang hành khách khoảng 164.542 USD/năm, tương đương 4,3 tỷ đồng, và các dịch vụ hỗ trợ chuyến bay như suất ăn, phí hạ cánh, đỗ và phục vụ mặt đất ở sân bay ngoài căn cứ khoảng 216.883 USD, tương đương 5,6 tỷ đồng.
Với Gulfstream G700 - dòng máy bay mới hơn, Liberty Jet ước tính ngân sách vận hành khoảng 2,17 triệu USD/năm nếu bay 200 giờ, tương đương 56,5 tỷ đồng. Khi thời gian bay tăng lên 400 giờ/năm, chi phí lên khoảng 3,36 triệu USD, tương đương 87,3 tỷ đồng.
Gulfstream G700 là dòng máy bay phản lực thương gia hiện đại do hãng Gulfstream Aerospace (Mỹ) sản xuất (Ảnh: TL).
Ở mức 400 giờ/năm, riêng chi phí vận hành trực tiếp của G700 khoảng 2,37 triệu USD, tương đương 61,6 tỷ đồng, trong đó nhiên liệu khoảng 1,1 triệu USD, tương đương 28,7 tỷ đồng. Mô hình này còn trích 992.000 USD (25,8 tỷ đồng) cho đại tu động cơ; đây là khoản dự phòng tính theo giờ bay, không phải số tiền thực chi hằng năm đối với một chiếc máy bay mới nhận.
Chi phí cố định của G700 khoảng 988.000 USD/năm, tương đương 25,7 tỷ đồng, gồm lương tổ bay, đào tạo, nhà chứa, bảo hiểm, phí quản lý máy bay và các khoản cố định khác.
Con số sẽ cao hơn nếu máy bay được khai thác nhiều hơn và giá nhiên liệu đắt hơn. Aircraft Cost Calculator ước tính ngân sách vận hành G700 khoảng 4,53 triệu USD/năm, tương đương 117,9 tỷ đồng, trong đó chi phí biến đổi khoảng 3,29 triệu USD và chi phí cố định khoảng 1,25 triệu USD. Tuy nhiên, mô hình này giả định máy bay bay 450 giờ/năm với giá nhiên liệu 9 USD/gallon; tính ra khoảng 10.074 USD cho mỗi giờ bay, so với khoảng 8.400 USD/giờ trong mô hình 400 giờ của Liberty Jet.
Trang Simple Flying, dẫn lại dữ liệu của Liberty Jet, cũng nêu chi phí vận hành G700 vào khoảng 2,2-3,5 triệu USD/năm, tùy tần suất sử dụng.
Tựu trung, ở mức khai thác 400 giờ/năm, các mô hình trên cho thấy chi phí vận hành một chiếc máy bay thương gia tầm xa vào khoảng 2,4-3,4 triệu USD, tương đương 61-87 tỷ đồng mỗi năm, tức 5.900-8.400 USD cho mỗi giờ bay, chưa kể tiền mua máy bay.
Máy bay thương gia tại Việt Nam thường bay đi đâu?
Với đội bay gần như toàn máy bay tầm xa, nhu cầu chủ đạo tại Việt Nam là các chuyến công tác đường dài. Trả lời Nikkei Asia, ông Paul Desgrosseilliers - Tổng giám đốc ExecuJet Haite, đơn vị bảo dưỡng máy bay thương gia đã được Cục Hàng không Việt Nam phê chuẩn - cho biết trước năm 2020 Việt Nam gần như chưa có máy bay tư nhân, còn hiện nay giới doanh nhân ngày càng dùng chuyên cơ cho các chuyến đi Bắc Mỹ, châu Âu để tránh phải nối chuyến.
Theo ông, nhu cầu đối với máy bay tư nhân không phải lúc nào cũng gắn với lối sống xa hoa mà nhiều khi đơn giản chỉ nhằm phục vụ công việc.
Quan điểm này cho thấy hàng không tư nhân ngày càng được nhìn nhận như một công cụ phục vụ hoạt động kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp cần kết nối nhanh với nhiều thị trường.
Những chiếc máy bay hạng sang tham gia triển lãm Airshow 2022 tại Sân bay quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh (Ảnh: TL).
Báo cáo đội bay năm 2025 của ASG không thống kê đường bay. Dữ liệu gần nhất về chủ đề này nằm trong chuyên đề về thị trường Việt Nam mà ASG công bố tháng 9/2024, dựa trên số liệu chuyến bay từ tháng 7/2023 đến tháng 6/2024, thời điểm cả nước mới có 8-9 máy bay thương gia. Vì vậy, các con số dưới đây chỉ nên xem là bức tranh tham khảo.
Theo phân tích này, Hà Nội - TPHCM là chặng có lượng chuyến bay thương gia lớn nhất, với 108 chuyến theo chiều Hà Nội - TPHCM và 116 chuyến theo chiều ngược lại trong 12 tháng. Tính trung bình, Hà Nội có khoảng 48 chuyến bay thương gia mỗi tháng, còn TPHCM khoảng 31 chuyến.
Giữa hai đầu đất nước có sự khác biệt về các tuyến quốc tế. Trong nhóm 10 tuyến phổ biến nhất từ Hà Nội, Singapore đứng thứ 5, sau TPHCM, Đà Nẵng, Nha Trang và Phú Quốc. Bangkok cũng nằm trong nhóm các điểm đến phổ biến.
Từ TPHCM, Singapore đứng thứ 2, chỉ sau Hà Nội, còn Bangkok đứng ngay sau Singapore. Dubai cũng xuất hiện trong nhóm 10 tuyến hàng đầu từ cả Hà Nội và TPHCM.
Như vậy, máy bay thương gia phục vụ cả hai nhu cầu. Chặng đông nhất nối hai trung tâm kinh tế lớn nhất nước; Singapore, Bangkok, Dubai là những trung tâm tài chính - thương mại của khu vực; trong khi Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc là các điểm đến nghỉ dưỡng.
Đáng chú ý, Anchorage (bang Alaska, Mỹ) cũng nằm trong nhóm 10 tuyến từ TPHCM. Đây thường là điểm dừng kỹ thuật để tiếp nhiên liệu trên một số hành trình từ châu Á đến Mỹ và Canada, do đó không nhất thiết là điểm đến cuối cùng của hành khách.