Số lượt mở ngành đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học tăng qua từng năm trong những năm qua. Trong ảnh: Học sinh tìm hiểu ngành học tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp do báo Tuổi Trẻ tổ chức - Ảnh: TRẦN HUỲNH
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố số liệu về xây dựng và phát triển chương trình đào tạo giai đoạn 2022-2025, trong đó tỉ lệ lượt mở ngành do cơ sở giáo dục đại học tự quyết định tăng lên 76,51% năm 2025.
Số lượt mở ngành tăng 28,51% trong năm 2025
Trong giai đoạn 2022-2025, số lượt mở ngành đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học tăng qua từng năm.
Năm 2025, cả nước ghi nhận 613 lượt mở ngành, tăng 136 lượt, tương đương 28,51% so với năm 2024.
Trong tổng số này, có 445 lượt mở ngành ở trình độ đại học, 116 lượt ở trình độ thạc sĩ và 52 lượt ở trình độ tiến sĩ.
Số lượt mở ngành theo trình độ đào tạo và hình thức quyết định mở ngành giai đoạn 2022-2025. Nguồn: Bộ Giáo dục và Đào tạo - Đồ họa: TRẦN HUỲNH
Đáng chú ý, tỉ lệ lượt mở ngành do cơ sở giáo dục đại học tự quyết định tăng từ 55,18% năm 2022 lên 76,51% năm 2025. Kết quả này phản ánh xu hướng mở rộng thực hiện quyền tự chủ trong xây dựng và phát triển chương trình đào tạo.
Theo nhận định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chất lượng và hiệu quả của các ngành mới cần được kiểm chứng thông qua điều kiện bảo đảm chất lượng, số tuyển sinh thực tế, kết quả tốt nghiệp và việc làm của người học.
Giai đoạn 2022-2025, số lượt mở ngành mới tăng liên tục qua từng năm, phản ánh xu hướng mở rộng và thích ứng của hệ thống giáo dục đại học.
Quy mô tuyển sinh đại học, sau đại học tiếp tục tăng
Trong năm học 2025-2026, số tuyển mới ở trình độ đại học chính quy đạt 646.576 người, tăng 15,63% so với năm học trước. Ở trình độ thạc sĩ, số tuyển mới đạt 54.246 người, tăng 23,89%; trình độ tiến sĩ đạt 5.687 người, tăng 39,49%.
Tính đến ngày 20-8, tổng số người đang học đạt 2.798.974, gồm 2.595.831 người học đại học, 139.276 học viên thạc sĩ và 63.867 nghiên cứu sinh. Quy mô người học sau đại học đạt 203.143 người, chiếm 7,26% tổng số người đang học.
Số liệu tổng hợp trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành (HEMIS) về giáo dục đại học ngày 30-6 - Nguồn: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Theo số liệu công bố, quy mô người đang học thuộc 8 lĩnh vực STEM đạt 848.286 người, chiếm khoảng 30,3% tổng quy mô người đang học.
Cơ cấu đào tạo có xu hướng dịch chuyển sang phát triển nhân lực cho các ngành công nghệ chiến lược và then chốt. Trong đợt 1 năm 2026, số xác nhận nhập học STEM đạt 211.113, chiếm 33,61% tổng số xác nhận nhập học.
Tăng thu hút nghiên cứu sinh ở các ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược
Ở bậc sau đại học, năm 2025, cả nước tuyển 3.527 nghiên cứu sinh. Trong đó, 687 người theo học các nhóm ngành thuộc 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, chiếm 19,5%.
Theo bộ, để thu hút người học vào khối ngành STEM, các cơ sở giáo dục đại học đã hưởng ứng bằng nhiều chính sách hỗ trợ.
Nhiều trường triển khai miễn học phí, hỗ trợ sinh hoạt phí và khen thưởng nhằm thu hút nghiên cứu sinh học tập, nghiên cứu toàn thời gian.
Các chính sách này hướng đến tăng sức hút của chương trình đào tạo sau đại học, tạo điều kiện để người học tập trung vào nghiên cứu và nâng cao khả năng cạnh tranh trong thu hút nguồn tuyển với các học bổng nước ngoài.
Việc mở rộng chương trình đào tạo, tăng quy mô tuyển sinh và thúc đẩy đào tạo STEM đặt ra yêu cầu tiếp tục theo dõi chất lượng đầu vào, quá trình đào tạo và kết quả đầu ra. Đây cũng là những căn cứ để đánh giá hiệu quả thực tế của các ngành học mới trong hệ thống giáo dục đại học.
Siết chất lượng đầu ra, tỉ lệ tốt nghiệp xuất sắc sẽ giảmTỉ lệ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, giỏi cao đặt ra yêu cầu siết chặt kiểm tra, đánh giá và chuẩn đầu ra, bảo đảm bằng cấp phản ánh đúng năng lực người học.