Quan điểm trên được Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an đưa ra tại phiên thảo luận tổ sáng 26/10, khi nêu ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ.
Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an.
Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh sửa đổi luật lần này chủ yếu tập trung vào việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.
“Mục tiêu cao nhất là tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp”, Bộ trưởng Bộ Công an nói.
Lý giải việc bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, từ ngày 1/7/2026, Chính phủ đã có nghị định bãi bỏ thủ tục này. Qua nghiên cứu và thực tiễn quản lý, Bộ Công an đánh giá việc bãi bỏ là cần thiết.
Theo Bộ trưởng, bản chất của hoạt động thẩm định thiết kế và kiểm tra nghiệm thu PCCC là kiểm soát việc chấp hành các quy định pháp luật. Tuy nhiên, công trình đã phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế trước khi xây dựng, đến khi hoàn thành lại tiếp tục trải qua bước kiểm tra nghiệm thu của cơ quan chức năng.
Bộ trưởng Bộ Công an kể, khi còn công tác ở các vị trí trước đây, ông từng nhận được nhiều đề nghị liên quan việc làm sao để công trình sớm được thẩm định, nghiệm thu và đưa vào sử dụng. Trong khi đó, các công trình, được thiết kế bởi đội ngũ chuyên môn theo những tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Từ thực tiễn này, khi xây dựng dự án Luật, Bộ Công an nghiên cứu việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC. Đại tướng Lương Tam Quang khẳng định, việc bãi bỏ thủ tục này không làm giảm hiệu quả hay giảm trách nhiệm của cơ quan chức năng mà chỉ giảm thủ tục hành chính.
Dự thảo Luật đã bổ sung quy định về việc kết hợp giữa công tác kiểm tra định kỳ với kiểm tra việc chấp hành quy định về thẩm định thiết kế và nghiệm thu PCCC mà chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện có trách nhiệm phải thực hiện trước đó.
“Như vậy, công tác hậu kiểm hoàn toàn không bị buông lỏng”, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh và cho rằng, việc gắn chặt trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện thì “hiệu quả PCCC tốt hơn”.
“Hiệu quả công trình do mình làm chủ không thể để cho người khác chịu trách nhiệm được, chính mình phải chịu trách nhiệm. Cảnh sát PCCC lại phải chịu trách nhiệm về an toàn bên trong nhà dân thì khó lắm, chủ nhà phải chịu trách nhiệm”, Bộ trưởng nói.
Theo Đại tướng, vì theo quy định cũ, cơ quan đã thẩm định, nghiệm thu xong phải chịu trách nhiệm về PCCC của công trình.
Từ thực tiễn đó, Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ, luật sửa đổi lần này gắn ý thức và trách nhiệm của người dân, chủ đầu tư đối với công tác PCCC.
Cụ thể, dự thảo Luật bổ sung quy định: Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông chỉ được đưa công trình, phương tiện vào khai thác, sử dụng sau khi đã nghiệm thu PCCC theo đúng thiết kế đã được thẩm định.
Chính phủ cũng đề xuất quy định chủ đầu tư, chủ sở hữu, chủ phương tiện phải chịu trách nhiệm toàn diện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thẩm định, thi công, giám sát thi công và nghiệm thu.
Bỏ cấp phép trước khi lưu thông
Nội dung mới khác của dự án Luật được Bộ trưởng Bộ Công an nhắc đến là bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường với phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
“Bỏ thủ tục này không làm giảm trách nhiệm hay giảm hiệu quả quản lý nhà nước”, Bộ trưởng khẳng định.
Bởi, theo Bộ trưởng, dự thảo Luật quy định rõ: Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý nhà nước thực hiện công tác kiểm tra, quản lý đối với sản phẩm, hàng hóa theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
“Quy định này rất thuận lợi trong quá trình kiểm tra, hậu kiểm; những tổ chức, cá nhân thực hiện sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm chính”, Đại tướng Lương Tam Quang nhận định.
Đại tướng cho biết thêm, dự thảo Luật đã quy định bắt buộc phải kê khai thông tin đối với phương tiện PCCC và cứu nạn, cứu hộ trước khi lưu thông trên thị trường.
Theo đó, trước khi đưa sản phẩm ra thị trường phải kê khai thông tin, cơ quan quản lý sẽ tiến hành kiểm soát, kiểm tra dựa trên hệ thống dữ liệu đã kê khai.