Bỏ qua điều hướng
•

Đàm phán Mỹ - Iran rơi vào bế tắc, nguy cơ tái diễn xung đột

Đàm phán Mỹ - Iran rơi vào bế tắc, nguy cơ tái diễn xung đột
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Nỗ lực của Qatar nhằm thúc đẩy đàm phán Mỹ - Iran chưa đạt đột phá khi hai bên vẫn bất đồng về vấn đề hạt nhân và lệnh phong tỏa hải quân. Bế tắc làm gia tăng lo ngại xung đột quân sự có thể tái diễn. Mỹ gặp khó trong việc bổ sung tên lửa Tổng thống Trump bác thông tin nới lỏng trừng phạt với Iran đ...

Axios dẫn 3 nguồn thạo tin cho hay, nỗ lực của các nhà trung gian Qatar trong tuần này nhằm thúc đẩy một bước đột phá ngoại giao giữa Mỹ và Iran đã đạt rất ít tiến triển, khi cả hai bên đều chưa sẵn sàng nhượng bộ.

Các nguồn tin cho biết tình trạng bế tắc đang làm gia tăng lo ngại về khả năng xung đột quân sự tái diễn. Một số quan chức Mỹ cho rằng Tổng thống Donald Trump có thể cân nhắc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Các quan chức Qatar dự kiến tiếp tục nỗ lực hòa giải, dù ngày càng thất vọng trước lập trường của cả Washington và Tehran.

trump.jpg
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Hôm thứ Hai (28/9), nhà trung gian Qatar Ali al-Thawadi đã gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng các quan chức Iran tại New York trong vài giờ. Hai bên được cho là đã thảo luận về một đề xuất thỏa hiệp dài hai trang do Qatar đưa ra.

Theo hai nguồn tin khác, kế hoạch này nhằm giải quyết hai yêu cầu chính: Iran muốn Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, trong khi Washington yêu cầu Tehran đưa ra những nhượng bộ liên quan đến chương trình hạt nhân.

Tối cùng ngày, ông Ali al-Thawadi tiếp tục hội đàm tại Washington với đặc phái viên của Tổng thống Trump - ông Jared Kushner, cùng một số quan chức Mỹ. Phó Tổng thống JD Vance cũng tham dự một phần cuộc họp.

Trước đó, Nhà Trắng bày tỏ hy vọng các cuộc đàm phán có thể đạt tiến triển. Một số quan chức Mỹ nói với truyền thông rằng các cuộc trao đổi diễn ra "tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời cho biết Iran thể hiện sự sẵn sàng linh hoạt về vấn đề hạt nhân.

Các quan chức Mỹ thậm chí cho biết ông Trump sẵn sàng nới lỏng trừng phạt và giải phóng một số tài sản Iran bị phong tỏa, đổi lại Tehran thực hiện những bước đi cụ thể nhằm thu hẹp chương trình hạt nhân.

Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, trong khi các quan chức Qatar vẫn đang ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump đăng trên Truth Social rằng ông không hề đưa ra đề nghị nào với Iran.

Một nguồn tin thân cận với cuộc đàm phán cho biết chưa có tiến triển đáng kể nào trong các cuộc đàm phán hôm thứ Hai.

"Tình hình đang bế tắc. Phía Iran đang yêu cầu những điều mà Mỹ không thể chấp nhận và Mỹ cho rằng mình đang thắng thế nên không cần phải thỏa hiệp", nguồn tin cho biết.

Ngoài Qatar, các bên trung gian khu vực như Pakistan và Ai Cập cũng kêu gọi Iran đưa ra nhượng bộ về vấn đề hạt nhân. Tuy nhiên, theo một nguồn tin, Tehran cho biết chỉ cân nhắc những nhượng bộ này sau khi Washington đồng ý quay lại các điều khoản trong bản ghi nhớ hồi tháng 6.

Theo truyền thông Iran, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei hôm thứ Ba (29/9) cho biết Tehran đã chuyển các điều kiện của mình tới Washington, nhưng cho rằng ông Trump "không có khả năng đưa ra quyết định".

Ông Rezaei nói Tổng thống Trump đang "mắc kẹt" trong một tình thế mà ông không thể đàm phán cũng không thể tiến hành cuộc chiến.

Về phía Mỹ, Tổng thống Trump tuyên bố mục tiêu của Washington là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

"Họ đang làm rất tệ. Tôi không biết liệu họ đã sẵn sàng từ bỏ chưa. Họ sẽ từ bỏ thôi. Điều này là để ngăn chặn vũ khí hạt nhân. Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân", ông Trump nói với các phóng viên hôm thứ Ba.

Nỗ lực trung gian của Qatar nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã rơi vào bế tắc sau các cuộc đàm phán kéo dài tại New York và Washington. Kế hoạch thỏa hiệp hai trang do Doha đề xuất tập trung vào việc giải quyết yêu cầu dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Tehran, đổi lại những cam kết cắt giảm chương trình hạt nhân từ phía Mỹ. Tuy nhiên, lập trường cứng rắn từ cả hai phía đã khiến đàm phán chưa thể đạt được bất kỳ đột phá đáng kể nào. Sự bất đồng sâu sắc về điều kiện tiên quyết khiến nguy cơ bùng phát xung đột quân sự tại khu vực Middle East tiếp tục gia tăng. Iran khẳng định chỉ xem xét nhượng bộ hạt nhân sau khi Mỹ quay lại bản ghi nhớ tháng 6, đồng thời đại diện phía Tehran cho rằng Tổng thống Donald Trump đang mâu thuẫn trong các quyết định chiến lược. Trong khi đó, giới chức Mỹ duy trì quan điểm Tehran cần có những bước đi cụ thể trước khi Washington xem xét nới lỏng trừng phạt. Những thông điệp trái chiều từ Nhà Trắng càng làm phức tạp thêm tiến trình ngoại giao khu vực. Mặc dù một số quan chức Mỹ từng nhận định đàm phán diễn ra tích cực, Tổng thống Donald Trump sau đó đã công khai bác bỏ thông tin đưa ra đề nghị thỏa hiệp với Iran. Bế tắc hiện tại khiến các quốc gia trung gian như Qatar, Pakistan và Ai Cập lo ngại về khả năng Mỹ có thể cân nhắc nối lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn.