Bỏ qua điều hướng

Đàm phán về eo biển Hormuz bất ngờ bị hoãn vào phút chót

Đàm phán về eo biển Hormuz bất ngờ bị hoãn vào phút chót
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Oman đã thông báo hoãn cuộc họp dự kiến giữa Iran và các nước vùng Vịnh về tương lai eo biển Hormuz, trong bối cảnh các bên chưa tìm được tiếng nói chung về cách quản lý tuyến hàng hải chiến lược này.

Theo Al Jazeera, cuộc họp ban đầu dự kiến diễn ra ngày 14.9, được dời sang thời điểm khác "nhằm tạo điều kiện cho một cuộc đối thoại mang tính xây dựng". Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi khẳng định Muscat vẫn quyết tâm thúc đẩy đối thoại nhằm góp phần vào ổn định và hợp tác lâu dài trong khu vực.

Đàm phán về eo biển Hormuz bất ngờ bị hoãn vào phút chót- Ảnh 1.

Các tàu thuyền gần eo biển Hormuz ngày 31.8.2026

ẢNH: REUTERS

Một quan chức Bộ Ngoại giao Iran cho biết quyết định hoãn được Iran và Oman thống nhất theo đề nghị của một số nước trong khu vực.

Eo biển Hormuz trở thành một trong những điểm nóng chính của cuộc xung đột Trung Đông kéo dài hơn 6 tháng qua. Tuyến đường thủy này có vai trò đặc biệt quan trọng đối với dòng chảy dầu khí toàn cầu, trong khi tình trạng gián đoạn vận chuyển đã góp phần đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng trong tuần qua, theo Iran International.

Oman và Iran trong nhiều tuần qua đã thảo luận về một khuôn khổ mới để quản lý và mở lại tuyến hàng hải này. Một trong những vấn đề gây tranh cãi là đề xuất thu phí đối với tàu chở dầu đi qua eo biển.

Theo Axios ngày 13.9, Ả Rập Xê Út đã đề xuất sửa đổi phương án do Oman và Iran đưa ra. Ả Rập Xê Út lo ngại một số nội dung có thể tạo ra hiện trạng mới tại Hormuz mà Riyadh và các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) khó chấp nhận.

Bất đồng cũng xuất hiện giữa Mỹ và Iran về trọng tâm của các cuộc đàm phán tiếp theo. Theo CNN ngày 13.9 dẫn lời các quan chức Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn bất kỳ cuộc thương lượng mới nào với Iran tập trung trước hết vào chương trình hạt nhân Iran, thay vì vấn đề mở lại eo biển Hormuz.

Các quan chức Mỹ cho rằng Washington hiện nắm ưu thế quân sự tại Hormuz, song đặt nghi vấn về khả năng duy trì lâu dài hoạt động hộ tống và hiện diện hải quân quy mô lớn tại khu vực. Ông Trump ngày 13.9 cho rằng Iran "rất muốn đạt được một thỏa thuận" và nói cuộc chiến có thể kết thúc trước hoặc ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.

Trong khi đó, Iran phát tín hiệu rằng họ chỉ sẵn sàng trở lại đàm phán hạt nhân sau khi tranh chấp tại Hormuz được giải quyết, trong đó có yêu cầu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa.

Oman hiện tiếp tục thúc đẩy một khuôn khổ khu vực nhằm khôi phục tự do hàng hải tại Hormuz. Các nước vùng Vịnh, trong đó có Qatar, Kuwait và Ả Rập Xê Út, cũng tăng cường trao đổi về an ninh hàng hải và bảo đảm lưu thông qua eo biển.

TIN LIÊN QUAN
Việc Oman bất ngờ thông báo hoãn cuộc họp dự kiến diễn ra ngày 14.9 giữa Iran và các nước vùng Vịnh đã phản ánh sâu sắc những bất đồng chưa thể dung hòa quanh tương lai eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi khẳng định Muscat vẫn quyết tâm thúc đẩy đối thoại nhằm góp phần vào ổn định khu vực, dù quyết định hoãn được đưa ra theo đề nghị của một số quốc gia. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột Trung Đông kéo dài hơn 6 tháng qua đã biến tuyến hàng hải chiến lược này thành một điểm nóng toàn cầu, khiến giá dầu vọt vượt ngưỡng 100 USD/thùng do tình trạng gián đoạn vận chuyển. Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến bế tắc xuất phát từ những xung đột lợi ích trực tiếp giữa các bên liên quan đối với khuôn khổ quản lý mới. Ả Rập Xê Út cùng các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) bày tỏ lo ngại về đề xuất thu phí tàu chở dầu do Oman và Iran đưa ra, bởi họ cho rằng quy định này có thể tạo nên một hiện trạng mới khó chấp nhận. Bên cạnh đó, các quốc gia như Qatar và Kuwait cũng đang tăng cường trao đổi nội bộ nhằm tìm kiếm giải pháp bảo đảm an toàn tự do hàng hải cho tuyến đường thủy huyết mạch này. Bên cạnh bất đồng nội bộ vùng Vịnh, khoảng cách chiến lược giữa Mỹ và Iran càng làm phức tạp thêm tiến trình đàm phán. Chính quyền Tổng thống Donald Trump ưu tiên đưa chương trình hạt nhân của Teheran thành trọng tâm thương lượng hàng đầu, bất chấp những hoài nghi về khả năng duy trì hiện diện quân sự lâu dài để hộ tống tàu thuyền tại Hormuz. Ngược lại, phía Iran kiên quyết yêu cầu giải quyết triệt để tranh chấp tại eo biển và buộc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa trước khi tính đến bất kỳ cuộc thảo luận hạt nhân nào tiếp theo.