Bỏ qua điều hướng

Mô hình quay vòng sinh kế của cô gái khuyết tật

Mô hình quay vòng sinh kế của cô gái khuyết tật
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Chị Đặng Thị Kim Oanh (32 tuổi, ngụ xã Nam Đàn, Nghệ An) đã vượt lên chính mình, lập dự án hỗ trợ hàng trăm người khuyết tật bằng mô hình kinh tế dễ làm nhưng mang lại hiệu quả thiết thực.

Chị Kim Oanh bị dị tật bẩm sinh do di chứng chất độc da cam từ người cha. Cơ thể cao chưa đầy 1 m, việc đi lại phải nhờ đến chiếc xe lăn. Học hết THPT, năm 2012, chị thi vào Trường ĐH Lao động - Xã hội, ngành công tác xã hội. Với một cô gái phải sử dụng xe lăn, quyết định ra Hà Nội học đại học khi ấy không hề dễ dàng.

Mô hình quay vòng sinh kế của cô gái khuyết tật - Ảnh 1.

Chị Kim Oanh chia sẻ câu chuyện của mình trong một chương trình giao lưu

Ảnh: NVCC

Thời gian đầu, mẹ phải theo chị Oanh ra Hà Nội để hỗ trợ con gái đi học và sinh hoạt. Sau những năm tháng nỗ lực vượt bậc, chị tốt nghiệp đại học và được một doanh nghiệp nhận vào làm việc. Tuy nhiên, sức khỏe không tốt, việc đi lại và sinh hoạt gặp nhiều khó khăn nên chị Oanh quyết định trở về quê. Tại nhà, chị nhận viết nội dung quảng bá cho các doanh nghiệp, cá nhân bán hàng. Công việc này khá phù hợp với điều kiện của chị khi chỉ có thể làm việc tại nhà. Thế rồi, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo khiến nhiều công việc liên quan đến viết nội dung được tự động hóa nên chị suy nghĩ tìm hướng đi mới.

Phần lớn những người khuyết tật mà chị Oanh kết nối, quen biết đang sống ở vùng quê. Nhiều gia đình có đất vườn, chuồng trại và có thể tận dụng thời gian để chăn nuôi. Vì vậy, chị nghĩ đến mô hình chăn nuôi gia cầm. Đây là công việc không quá phức tạp, vốn đầu tư ban đầu không lớn và có thể thực hiện ngay tại hộ gia đình.

Sau quá trình nghiên cứu tìm ra mô hình phù hợp nhất cho bản thân và những người cùng cảnh ngộ, chị Oanh bắt đầu tìm kiếm nguồn lực từ các doanh nghiệp thường xuyên thực hiện hoạt động thiện nguyện. Chị đề xuất hỗ trợ con giống, thức ăn và kỹ thuật chăn nuôi cho các hộ khuyết tật. Năm 2025, chị Oanh cùng những thành viên nòng cốt thành lập câu lạc bộ Người khuyết tật Tự Lực Nam Đàn.

Từ những hoạt động kết nối, bán hàng gây quỹ và hỗ trợ sinh kế, ý tưởng về một mô hình "vốn quay vòng" dần trở thành hiện thực. Mô hình "Chăn nuôi gia cầm an toàn sinh học - Vốn quay vòng" được triển khai với 7 hộ đầu tiên. Các gia đình được hỗ trợ con giống để chăn nuôi. Khi đàn gia cầm trưởng thành, xuất bán, phần vốn được hoàn trả để tiếp tục chuyển cho những gia đình khác.

Từ 7 hộ ban đầu, đến nay mô hình đã hỗ trợ 116 gia đình với gần 150 suất sinh kế tại Nghệ An và Hà Tĩnh. Dự án không chỉ trao con giống để người dân tự xoay xở. Hai thành viên trong nhóm là kỹ sư chăn nuôi tình nguyện trực tiếp hỗ trợ kiến thức, kỹ thuật chăn nuôi gia cầm cho các hộ tham gia.

Ông Hoàng Đăng Hòe, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam Nghệ An, nhận xét dự án hỗ trợ sinh kế của chị Kim Oanh rất có giá trị không chỉ về mặt vật chất mà còn lan tỏa tinh thần vượt qua số phận. "Oanh là nạn chất độc da cam thế hệ thứ 2, cơ thể tật nguyền nhưng tinh thần sống rất mãnh liệt, nỗ lực học hành để vượt lên chính mình. Chúng tôi rất cảm kích nỗ lực ấy và mong muốn tinh thần ấy được lan tỏa cho nhiều người yếu thế khác để họ cùng vươn lên", ông Hòe nói.

Mô hình "Chăn nuôi gia cầm an toàn sinh học - Vốn quay vòng" tại Nghệ An và Hà Tĩnh đang trở thành điểm sáng trong công tác trợ giúp sinh kế bền vững cho cộng đồng yếu thế. Dự án do chị Đặng Thị Kim Oanh, 32 tuổi, ngụ tại xã Nam Đàn, Nghệ An , một người chịu ảnh hưởng di chứng chất độc da cam bẩm sinh , khởi xướng và điều hành. Xuất phát từ thực tế công việc viết nội dung bị ảnh hưởng bởi trí tuệ nhân tạo, chị Oanh đã chủ động nghiên cứu và chuyển hướng sang xây dựng giải pháp kinh tế hộ gia đình phù hợp với điều kiện của người khuyết tật. Sau khi thành lập Câu lạc bộ Người khuyết tật Tự Lực Nam Đàn vào năm 2025, dự án chính thức được triển khai thí điểm ban đầu tại 7 hộ gia đình. Nhờ sự tài trợ con giống, thức ăn từ các doanh nghiệp thiện nguyện cùng sự cố vấn kỹ thuật trực tiếp của các kỹ sư chăn nuôi, mô hình nhanh chóng phát huy hiệu quả thực tế. Sau mỗi chu kỳ chăn nuôi và xuất bán, nguồn vốn hỗ trợ được thu hồi để tiếp tục quay vòng trao cơ hội cho các hộ tiếp theo. Đến nay, dự án đã nhân rộng đến 116 gia đình với gần 150 suất sinh kế trên địa bàn hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Đánh giá về giá trị thực tiễn của mô hình, ông Hoàng Đăng Hòe, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam tỉnh Nghệ An, nhấn mạnh dự án không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trực tiếp mà còn tạo lực đẩy tinh thần to lớn cho những người cùng hoàn cảnh. Sự thành công của dự án cho thấy năng lực tự chủ và ý chí vươn lên mạnh mẽ của thế hệ nạn nhân da cam thứ hai. Đây được xem là phương thức hỗ trợ sinh kế có tính lan tỏa cao, góp phần tạo dựng cuộc sống độc lập và bền vững cho cộng đồng người khuyết tật tại khu vực miền Trung.