Cải cách thủ tục hành chính phải thực chất
Cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ vào sáng qua, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo lưu ý, việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh phải bảo đảm thực chất, gắn với đơn giản hóa trình tự, thủ tục, tránh việc chỉ bỏ quy định trong luật nhưng vẫn quy định tại các văn bản dưới luật. Cắt giảm thời gian và chi phí tuân thủ nhưng cần có cơ chế hậu kiểm phù hợp để bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Góp ý vào dự luật, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, lần sửa đổi tập trung chuyển trọng tâm từ bảo hộ quyền sang tài sản hóa, thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời thích ứng với công nghệ số và AI. Chủ tịch Quốc hội đề nghị: để cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số toàn diện, thực chất, phải bảo đảm nguồn lực con người và hạ tầng số mạnh mẽ, quy định rõ chế tài khi cơ quan nhà nước chậm hạn, tăng hiệu quả hậu kiểm. Cần cơ chế thẩm định nhanh, ưu tiên lĩnh vực chiến lược công nghệ: xanh, bán dẫn, AI, dược phẩm thay vì áp dụng tràn lan.
Để thúc đẩy khai thác thương mại, tài sản hóa quyền sở hữu trí tuệ cần sớm ban hành hướng dẫn về sở hữu trí tuệ thống nhất, minh bạch, nhất là đối với tài sản vô hình như phần mềm, dữ liệu, thương hiệu số… Thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ cần đặc biệt quan tâm ban hành nhanh nghị định về AI, xây dựng hệ thống định giá sở hữu trí tuệ chuẩn mực và cơ sở dữ liệu giao dịch công khai; đầu tư mạnh vào nhân sự, công nghệ thẩm định để đáp ứng thời hạn mới.
Chuyển đổi số phải mở rộng dân chủ
Nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở trong phiên làm việc sáng qua, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh, yêu cầu sửa đổi không phải chỉ tinh gọn số điều mà quan trọng là dân chủ ở cơ sở phải thực chất, trách nhiệm và phù hợp với phương thức quản trị mới.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, việc sửa đổi luật phải xác định đúng tinh thần, dân chủ đi cùng pháp quyền, kỷ cương, kỷ luật, trách nhiệm, nghiêm minh ở cơ sở. Dân chủ ở cơ sở không chỉ là người dân được biết, được bàn, được tham gia ý kiến mà quan trọng hơn là ý kiến đó được tiếp nhận, trả lời thế nào và kết quả xử lý ra sao. Đối với những cơ chế trực tiếp tác động đến quyền của người dân phải được quy định rõ, dễ thực hiện.
Nhấn mạnh chuyển đổi số phải mở rộng dân chủ, không tạo ra khoảng cách dân chủ số, Chủ tịch Quốc hội đồng tình với việc họp trực tuyến, bỏ phiếu điện tử, lấy ý kiến trên nền tảng số nhưng phải bảo đảm mọi người dân có cơ hội tham gia. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ cần tiếp tục làm rõ và tăng cường cơ chế trách nhiệm giải trình và chế tài, phải lấy người dân làm trọng tâm trong sửa đổi luật để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Cũng trong sáng qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua về nguyên tắc dự thảo Nghị quyết quy định về chế độ bảo vệ thẩm phán.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định lưu ý, đây là vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu để thể chế hóa Quy định số 183-QĐ/TW của Bộ Chính trị về quản lý biên chế của hệ thống chính trị.
Thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa chiều qua, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự án Luật tập trung giải quyết các vấn đề mang tính then chốt để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa thông qua 6 nhóm nội dung: Phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa; Tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa; Nhân lực công nghiệp văn hóa; Hạ tầng công nghiệp văn hóa; Thị trường công nghiệp văn hóa; Tài chính và hỗ trợ, ưu đãi đầu tư. Việc ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa là cần thiết nhằm hoàn thiện khung pháp lý, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo, phát triển thị trường và đưa công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng của đất nước.
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết: Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật cũng như phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, tuy nhiên, cần tiếp tục rà soát, xác định đối tượng áp dụng trong nước và ngoài nước, nhất là các chủ thể nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, cung cấp sản phẩm, dịch vụ công nghiệp văn hóa vào thị trường Việt Nam, hoạt động qua nền tảng số xuyên biên giới hoặc khai thác “tài sản trí tuệ” thuộc phạm vi bảo hộ tại Việt Nam…
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát dự thảo Luật với các luật chuyên ngành có liên quan như: Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Công nghiệp công nghệ số… và các điều ước quốc tế có liên quan; rà soát, đánh giá cụ thể hơn tác động của các chính sách mới trong dự thảo Luật.
Tiếp đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo luật bổ sung nhiều quy định mới nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng hiệu quả quản lý và nâng cao trách nhiệm trong bảo đảm an toàn thực phẩm. Thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết: Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm đã bộc lộ một số hạn chế như mô hình quản lý còn phân tán, chồng chéo; khoảng trống pháp lý trong quản lý các hình thức kinh doanh mới trên môi trường số, thương mại điện tử và giao đồ ăn trực tuyến. Thường trực Ủy ban đề nghị bổ sung quyền của người tiêu dùng được tiếp cận thông tin minh bạch, truy xuất nguồn gốc thực phẩm; đồng thời quy định trách nhiệm của chủ nền tảng số, sàn thương mại điện tử trong bảo đảm an toàn thực phẩm. Về hậu kiểm, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát để tránh biến hậu kiểm thành một hình thức tiền kiểm mới. Thường trực Ủy ban đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm bồi thường, chế tài xử phạt trong lĩnh vực này...