Tổng thống Iran gửi thông điệp mới cho Mỹ về xung đột

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian gửi thông điệp mới tới Mỹ, khẳng định Washington phải tự quyết định liệu có muốn chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn sáu tháng hay không. Phát biểu được ông đưa ra trong cuộc trả lời phỏng vấn thuộc một chương trình của kênh Fox News, phát sóng ngày 24.9. Trước đó một ngày, ông Pezeshkian xuất hiện tại kỳ họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở trụ sở Liên Hiệp Quốc tại New York, Mỹ. Theo nội dung được báo Thanh Niên dẫn lại, Tổng thống Pezeshkian cho biết Iran sẵn sàng đạt thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt cuộc xung đột bắt đầu từ ngày 28.2. Ông cho rằng chiến sự nổ ra sau khi Mỹ cùng Israel phát động cuộc chiến chống Iran, khiến tình hình khu vực tiếp tục căng thẳng trong nhiều tháng. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Iran đặt câu hỏi về lý do một thỏa thuận ngừng bắn mong manh lại bị phá vỡ chỉ khoảng hai tuần sau khi được ký kết. Ông Pezeshkian nhấn mạnh Iran có thể đàm phán nếu chính quyền Mỹ hiện nay muốn đạt thỏa thuận trong khuôn khổ luật pháp quốc tế. Theo ông, thời điểm đạt thỏa thuận, dù trước hay sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, không tạo ra khác biệt đối với Tehran. Tuyên bố này phát đi trong bối cảnh hai bên vẫn chưa đưa ra thông tin cụ thể về một lộ trình mới nhằm khôi phục thỏa thuận hoặc chấm dứt giao tranh. Đến thời điểm bài viết được công bố, phía Mỹ chưa có phản ứng chính thức đối với phát biểu mới của Tổng thống Pezeshkian. Tổng thống Trump từng nói ngày 9.9 rằng ông tin cuộc xung đột với Iran sẽ kết thúc “ngay lập tức” sau khi Mỹ tiến hành cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Cách nhìn của ông Trump về thời điểm kết thúc chiến sự vì vậy khác biệt đáng kể so với thông điệp cứng rắn nhưng vẫn để ngỏ khả năng đàm phán từ phía Tehran. Trong bài phát biểu tại kỳ họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ngày 22.9, Tổng thống Trump cảnh báo ông có thể “xóa sổ Cộng hòa Hồi giáo” nếu không đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Reuters được báo Thanh Niên dẫn nguồn cho biết cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh các tuyên bố giữa Washington và Tehran tiếp tục gia tăng sức ép. Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố họ sẽ tự quyết định thời điểm kết thúc chiến sự với Mỹ và Israel. Những tuyên bố liên tiếp cho thấy vấn đề thời điểm chấm dứt chiến sự đang trở thành điểm tranh luận nổi bật giữa các bên. Trong khi ông Trump nói giao tranh có thể sớm khép lại, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khẳng định quyết định cuối cùng thuộc về họ. Phía Iran đồng thời nhấn mạnh khả năng đạt thỏa thuận vẫn tồn tại, nhưng điều kiện được nêu rõ là thỏa thuận phải phù hợp với luật pháp quốc tế. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Pezeshkian cũng đề cập mối liên hệ giữa Tehran và lực lượng Houthi trong bối cảnh giao tranh tại Yemen leo thang. Tổng thống Iran khẳng định Houthi không nhận chỉ đạo từ Tehran, dù hai bên vẫn duy trì liên lạc trong một số vấn đề. Ông mô tả quan hệ này không mang tính hệ thống, qua đó bác bỏ cách nhìn cho rằng Houthi hoạt động trực tiếp theo mệnh lệnh của Iran. Ngày 24.9, Ả Rập Xê Út cho biết đã đánh chặn các tên lửa đạn đạo của Houthi sau khi đưa ra cảnh báo đối với một số khu vực, trong đó có thánh địa Mecca, theo AFP. Houthi trước đó áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út, tấn công các tàu chở dầu và lãnh thổ nước này. Lực lượng này cũng chiếm giữ những dải đất rộng lớn dọc bờ biển Đỏ của Yemen, khu vực giữ vai trò huyết mạch đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Ả Rập Xê Út.