Ông Nguyễn Vinh Sơn qua đời tại nhà riêng sau thời gian điều trị ung thư. Hiện người thân và một số đồng nghiệp tập trung lo hậu sự cho đạo diễn.
Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng, hậu bối của Nguyễn Vinh Sơn, cho biết lần cuối gặp ông là vài tháng trước. Lúc đó, sức khỏe ông đã suy yếu.
Trong ký ức của Quang Dũng, Nguyễn Vinh Sơn là người thầy, đàn anh đáng kính. Khi học tại Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM, anh được đạo diễn dạy quay phim. Sau này, khi anh làm phim điện ảnh Đất rừng phương Nam, đạo diễn Vinh Sơn trong vai trò cố vấn sản xuất cho dự án đã giúp đỡ, cung cấp nhiều tư liệu.
"Ông là người thầy thân thương của nhiều thế hệ đạo diễn, một đạo diễn lớn của điện ảnh Việt. Tôi biết ơn khi được xem những tác phẩm, được gặp, được học, trò chuyện và làm việc cùng thầy", Quang Dũng nói.
Nghệ sĩ Trung Dân nói bàng hoàng khi biết tin. Trung Dân từng ghi dấu với vai Út Lục Lâm trong phân cảnh ăn trộm gà ở Đất phương Nam. Nhân vật dạy cho cậu bé An (Hùng Thuận) những bài học đầu đời để tồn tại một mình, bầu bạn để cậu bớt lẻ loi trên hành trình tìm cha. Ban đầu, An không chấp nhận làm theo những mánh lới "đầu trộm đuôi cướp" của Út Lục Lâm, song dần bị thuyết phục.
Ông nhớ khi chỉ mới ra trường 1-2 năm, đóng một vài phim, đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn hỏi ông có biết chèo xuồng và bơi không để mời vào vai. "Khi mới 23-24 tuổi, tôi được đóng vai Út Lục Lâm, làm việc với người có nghề như đạo diễn Vinh Sơn là may mắn của tôi", ông nói.
Theo nghệ sĩ, Vinh Sơn rất tâm huyết, am hiểu văn hóa Việt nói chung và văn hóa miền Nam nói riêng. Đạo diễn truyền cảm hứng cho ông và các diễn viên trong đoàn phim.
Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn. Ảnh: Gia đình cung cấp
Đến viếng đạo diễn vào 19h30, diễn viên Hồng Ánh xúc động cho biết ông qua đời là mất mát lớn đối với giới phim ảnh nước nhà.
Mối duyên giữa Hồng Ánh và đạo diễn gắn liền bộ phim Trăng nơi đáy giếng, bấm máy năm 2006 tại Huế, chuyển thể từ truyện ngắn của nhà văn Trần Thùy Mai. Ra mắt trong nước năm 2008 sau hai năm tham dự các liên hoan phim quốc tế, tác phẩm trở thành một trong những cột mốc với sự nghiệp của Hồng Ánh.
Với cô, đạo diễn Vinh Sơn là người ảnh hưởng lớn đến tư duy làm nghề. "Tôi học được ở anh rất nhiều về thái độ làm việc và cách đạo diễn thấu hiểu, đồng hành cùng diễn viên", Hồng Ánh nói.
Nguyễn Vinh Sơn sinh năm 1953 tại Huế. Khi ba mẹ qua đời, Nguyễn Vinh Sơn một tay nuôi nấng đàn em. Theo em trai đạo diễn - Nguyễn Minh Cao, Nguyễn Vinh Sơn làm đủ nghề từ bán vé số, bán mía, kéo xe ba gác, bán bánh mì cho đến cầm máy đi chụp ảnh, lo toan cuộc sống. Sau khi anh trai thi đỗ và tốt nghiệp khoa Đạo diễn trường Điện ảnh TP HCM.
Bằng uy tín nghề nghiệp và tình thương, Nguyễn Vinh Sơn từng bước dẫn dắt các em từng bước vào con đường nghệ thuật thứ bảt. Từ các em trai trong đó có nhà quay phim kỳ cựu - Nguyễn Trinh Hoan, người sáng lập Hãng phim HKFilm - cho đến các thế hệ con cháu sau này đều lần lượt nối nghiệp Nguyễn Vinh Sơn. "Với tôi anh ấy là một người anh, người cha, và người thầy", đạo diễn Nguyễn Minh Cao nói.
Nguyễn Vinh Sơn nổi tiếng với bộ phim truyền hình Đất Phương Nam. Phim ra mắt năm 1997, dài 11 tập, về cậu bé An mồ côi mẹ, tha phương đi tìm cha. Lưu lạc về phương Nam, An gặp những mảnh đời lầm than dưới ách áp bức của địa chủ, thực dân. Tuy cực khổ, An vẫn luôn sống trong sự đùm bọc của những người thương yêu - nguồn động lực đưa cậu vượt qua gian khổ.
Sau khi phát sóng, tác phẩm gây sốt, trở thành một trong những phim truyền hình kinh điển thập niên 1990. Các nhân vật như bé An, thằng Cò, ông Ba bắt rắn (Mạnh Dung), bác Ba Phi, Võ Tòng (Lê Quang) đi vào lòng khán giả nhiều thế hệ.
Cảnh ông Ba, Võ Tòng săn cá sấu trong rừng U Minh
Cảnh ông Ba, Võ Tòng săn cá sấu trong rừng U Minh trong "Đất phương Nam". Video: TFS
Năm 2008, bộ phim điện ảnh Trăng nơi đáy giếng do ông làm đạo diễn giành Giải Bông Sen Bạc cho phim truyện điện ảnh tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16. Phim cũng đoạt nhiều giải thưởng khác trên thế giới.
Những năm qua, đạo diễn sống kín tiếng, thỉnh thoảng góp mặt tại một số sự kiện với vai trò khách mời. Năm 2023, đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn và dàn diễn viên Đất phương Nam hội ngộ tại buổi ra mắt phim điện ảnh Đất rừng phương Nam của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng.
Cuối đời, ông không còn làm phim, chuyển sang công tác giảng dạy, tham gia làm cố vấn cho một số dự án điện ảnh.
Mai Nhật