Hôm nay 7.11, tại Trường ĐH Phenikaa (Hà Nội) đã diễn ra Hội nghị Giáo dục y học toàn quốc lần thứ X. Trong hội nghị, các nhà quản lý và chuyên gia đào tạo y khoa cùng chung nhận định: công nghệ số mở ra không gian học tập hiện đại, song năng lực cốt lõi của người thầy thuốc vẫn phải được trui rèn qua thực tiễn lâm sàng, gắn trực tiếp với sự an toàn của người bệnh.
Các nhà quản lý, chuyên gia đào tạo y khoa tham gia tọa đàm trong chương trình hội nghị
ẢNH: QUÝ HIÊN
Công nghệ chỉ là nền tảng hỗ trợ
Theo đại diện nhiều trường đào tạo y khoa, để thu hẹp khoảng cách giữa giảng đường và bệnh viện, nhiều trường đã đưa công nghệ vào hỗ trợ rèn luyện lâm sàng và chuẩn hóa chương trình ngay từ sớm, hướng tới kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề bác sĩ từ năm 2027.
PGS Lê Cự Linh, Phó viện trưởng Viện Khoa học sức khỏe, Trường ĐH VinUni, nêu ý kiến: "chuyển đổi số" trong đào tạo y khoa không thể làm rời rạc, manh mún từng phần mà phải được thiết kế như một hệ sinh thái tổng thể, đi từ chiến lược thượng tầng, tinh giản quy trình cho đến lựa chọn nền tảng công nghệ ổn định và lấy người dùng làm trọng tâm.
Chẳng hạn, trong đào tạo thực hành và mô phỏng lâm sàng, ngoài việc sử dụng video ghi hình để hội ý, sửa sai cho sinh viên sau mỗi buổi tập, nhà trường đã bước đầu đưa AI vào hỗ trợ rèn kỹ năng giao tiếp người bệnh.
Đối với bài toán khó chung của các trường y là làm sao giám sát và đánh giá chất lượng khi gửi sinh viên đi thực tập tại bệnh viện, từ việc các em hỏi bệnh đến thực hiện thủ thuật lâm sàng, sau thời gian sử dụng các phần mềm của nước ngoài như One45 hay Medtrics, trường đang tự phát triển các ứng dụng riêng.
"Nhiều khi chúng ta cứ bê nguyên xi những ứng dụng nước ngoài vào thì chưa chắc đã hợp với bối cảnh của Việt Nam. Việc tự phát triển phần mềm vừa giúp tiết kiệm chi phí cho nhà trường, vừa phù hợp với thực tế của Việt Nam hơn", PGS Lê Cự Linh nói.
Còn PGS Nguyễn Thanh Hồi, Hiệu trưởng Trường Y Dược Phenikaa, Tổng giám đốc Bệnh viện ĐH Phenikaa, cho biết đào tạo y khoa đang chuyển mạnh từ đào tạo rời rạc theo từng môn trên giảng đường sang đào tạo tích hợp, kết nối giữa các môn khoa học cơ bản với lý thuyết và thực hành lâm sàng ngay trong từng ca bệnh cụ thể. Trong quá trình đó, công nghệ chỉ là nền tảng hỗ trợ.
"Dù công nghệ có biến đổi đến đâu, ứng dụng AI thế nào…, quyết định lựa chọn phương pháp, liệu pháp điều trị của người thầy thuốc bao giờ cũng phụ thuộc vào từng tình huống người bệnh cụ thể, phụ thuộc vào tính nhân văn và yêu cầu bức thiết của bệnh nhân ở từng thời điểm đó", PGS Hồi nói.
Đào tạo y khoa phải gắn chặt với thực hành lâm sàng
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, các trường đại học cần làm rõ mối liên hệ giữa chuyển đổi số trong giáo dục y học với năng lực nghề nghiệp và sự an toàn của người bệnh, bởi đào tạo y khoa là đào tạo thầy thuốc gắn trực tiếp với sức khỏe người dân.
Chia sẻ về lý do luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định sinh viên y khoa sau khi tốt nghiệp đại học phải trải qua quá trình thực hành và kiểm tra đánh giá của Hội đồng Y khoa quốc gia mới được hành nghề, ông Đỗ Xuân Tuyên chỉ ra một số vấn đề trong đào tạo hiện nay. Sinh viên y khoa hiện được tiếp cận công nghệ thông tin, hình ảnh 3D và mô hình mô phỏng rất tốt, nhưng phần lớn vẫn nghiêng về lý thuyết, trong khi đặc thù ngành y đòi hỏi thực hành càng nhiều càng tốt.
Để đảm bảo thực hành an toàn, hiệu quả, các trường tăng cường ứng dụng công nghệ trong đào tạo y khoa. Do đó, sinh viên sau khi tốt nghiệp đại học các ngành bác sĩ buộc phải qua giai đoạn thực hành và đánh giá năng lực trước khi hành nghề.
Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), cũng cho rằng, đào tạo y khoa gắn liền với những giờ thực hành tại bệnh viện, chất lượng đào tạo gắn trực tiếp với chất lượng chăm sóc và sự an toàn của người bệnh. Vì thế, việc ứng dụng công nghệ phải đi cùng phát triển tư duy lâm sàng độc lập, trách nhiệm nghề nghiệp và sự thấu cảm với người bệnh.
"Đào tạo y học cần giúp người học làm chủ công cụ, hiểu giới hạn của công cụ và chịu trách nhiệm về quyết định chuyên môn của mình", ông Thảo nói.
Đồng quan điểm, GS Lê Quang Cường, Chủ tịch Hội Giáo dục y học Việt Nam, cho rằng, trước sự thay đổi nhanh của công nghệ và mô hình bệnh tật, các trường cần đào tạo những thầy thuốc biết làm chủ công nghệ, có tư duy phản biện nhưng luôn đặt đạo đức nghề nghiệp, sự thấu cảm và an toàn của người bệnh ở vị trí trung tâm.