Sáng 9/11, góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị nghiên cứu bỏ điều kiện không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng khi xác định đối tượng được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi.
Đại biểu dẫn Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành quy định người từ đủ 75 tuổi trở lên chỉ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Tuy nhiên, qua tiếp xúc cử tri, bà Nhi nhận được nhiều ý kiến cho rằng quy định này chưa thực sự hợp lý xét về bản chất và mục tiêu của chính sách.
Đại biểu phân tích, trợ cấp hưu trí xã hội là chính sách an sinh do Nhà nước bảo đảm, nhằm hỗ trợ người cao tuổi có mức sống tối thiểu khi về già. Trong khi đó, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng là quyền lợi hình thành từ quá trình tham gia, đóng góp bảo hiểm xã hội hoặc từ những căn cứ pháp lý khác.
“Đây là hai chính sách có cơ sở hình thành và mục tiêu hỗ trợ khác nhau”, bà Yến Nhi nói.
Dẫn chứng thực tế, bà Nhi cho biết có những người cao tuổi từng tham gia bảo hiểm xã hội, được hưởng lương hưu nhưng mức hưởng thấp, vẫn phải tự trang trải chi phí sinh hoạt, thuốc men và chăm sóc sức khỏe. Trong khi đó, người cùng độ tuổi nhưng không có lương hưu lại được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Theo đại biểu, sự khác biệt này đặt ra vấn đề về tính công bằng trong bảo đảm an sinh, nhất là đối với người có mức lương hưu thấp.
“Việc một người có lương hưu không đồng nghĩa với việc họ đã có cuộc sống ổn định, càng không có nghĩa là mọi nhu cầu thiết yếu khi tuổi cao sức yếu đều được bảo đảm”, bà Nhi nhấn mạnh.
Từ thực tế trên, đại biểu Đoàn Vĩnh Long đề nghị nghiên cứu sửa đổi Điều 21 của Luật Bảo hiểm xã hội theo hướng người cao tuổi khi đáp ứng điều kiện về độ tuổi thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không phân biệt có hay không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Bà cho rằng cách tiếp cận này sẽ bảo đảm tính bao trùm của chính sách an sinh xã hội, đồng thời không làm mất đi quyền lợi chính đáng mà người dân đã tích lũy thông qua quá trình tham gia bảo hiểm xã hội.
Giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70, hộ nghèo từ 65 tuổi
Một nội dung khác được đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi đề cập là cần xem xét giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Theo quy định hiện hành, người từ đủ 75 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nếu đáp ứng các điều kiện luật định; riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hưởng từ đủ 70 tuổi.
Bà Nhi thông tin, nhiều cử tri phản ánh trong điều kiện tuổi thọ bình quân của người dân ngày càng tăng nhưng không phải người cao tuổi nào cũng có điều kiện sống và sức khỏe tốt, việc duy trì ngưỡng tuổi 75 mới được tiếp cận chính sách là tương đối muộn.
Thực tế, từ độ tuổi 70 trở đi, nhiều người đã suy giảm đáng kể sức khỏe, khả năng lao động và tạo thu nhập. Không ít người không có lương hưu, không có tích lũy, phải sống dựa vào con cháu hoặc tiếp tục lao động để trang trải cuộc sống. Đối với người nghèo, người cận nghèo, những khó khăn này càng lớn hơn.
“Nếu phải chờ đến 75 tuổi mới được hưởng chính sách hỗ trợ thì một bộ phận người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn sẽ phải trải qua khoảng thời gian khá dài mà chưa được sự hỗ trợ kịp thời của chính sách an sinh”, bà Nhi nêu quan điểm.
Dẫn quy định tại khoản 3 Điều 21 của Luật Bảo hiểm xã hội, đại biểu cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội trên cơ sở đề nghị của Chính phủ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ.
Trên cơ sở đó, đại biểu Nhi kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ xem xét điều chỉnh theo hướng người từ đủ 70 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, độ tuổi hưởng là từ đủ 65 tuổi.
Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa.
Đồng tình với hướng giảm độ tuổi thụ hưởng, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho biết qua tiếp xúc cử tri, nhiều người cao tuổi mong được hưởng chính sách từ 70 tuổi thay vì phải chờ đến 75 tuổi.
Ông dẫn tâm tư của cử tri với câu nói “thất thập cổ lai hy”, cho rằng khi đã bước sang tuổi 70, nhiều người không biết mình còn sống được bao lâu nên mong được hưởng chính sách sớm hơn.
Trong điều kiện kinh tế hiện nay, ông Hòa đề nghị nghiên cứu giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70, để người cao tuổi có cơ hội thụ hưởng chính sách khi còn sống.