Thái Nguyên số hóa công tác tuyên truyền pháp luật vùng dân tộc thiểu số

Đưa pháp luật đến từng hộ dân

Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp thôn, xã Phong Quang (Thái Nguyên) giảm từ 18 xuống còn 11 thôn, với hơn 6.200 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Tày, Dao, Mông, Nùng cùng sinh sống. Quy mô thôn lớn hơn, khoảng cách giữa các cụm dân cư xa hơn khiến việc phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) không thể chỉ dựa vào những cuộc họp truyền thống.

Trước thực tế này, địa phương kết hợp tuyên truyền trực tiếp với ứng dụng công nghệ số để đưa thông tin đến người dân.

Bên cạnh các hội nghị, sinh hoạt chi bộ, họp thôn, các nhóm Zalo cộng đồng và fanpage Facebook được duy trì để cập nhật chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hướng dẫn thủ tục hành chính và thông tin về các phong trào tại địa phương.

Cách làm này được triển khai cụ thể tại thôn Bản Giềng, nơi có hơn 150 hộ dân, nhiều cụm dân cư cách trung tâm thôn trên 5 km. Chi bộ và Ban công tác Mặt trận thôn thành lập nhóm Zalo chung, đồng thời phân công đảng viên phụ trách từng cụm dân cư để chuyển tải thông tin đến các hộ.

Với những gia đình không sử dụng điện thoại thông minh, cán bộ thôn trực tiếp đến tuyên truyền, hướng dẫn. Nhờ đó, người dân có thêm kênh tiếp cận kịp thời các chủ trương, chính sách, quy định pháp luật, tạo sự đồng thuận trong xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh, trật tự và thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Không chỉ đổi mới hình thức, các địa phương còn lựa chọn nội dung tuyên truyền gắn với đặc điểm, nhu cầu của từng địa bàn, giúp người dân hiểu và thực hiện các quy định pháp luật trong cuộc sống hằng ngày.

Gắn tuyên truyền pháp luật với bảo vệ rừng

Tại xã Vĩnh Thông, công tác PBGDPL được tập trung vào lĩnh vực bảo vệ và phát triển rừng. Địa phương có trên 11.000 ha đất có rừng, chiếm hơn 89% diện tích tự nhiên, trong đó có diện tích lớn rừng đặc dụng, rừng phòng hộ với nhiều loài gỗ quý như nghiến, trai, thông đá.

Trước yêu cầu bảo vệ tài nguyên rừng, các thôn thường xuyên phối hợp với lực lượng kiểm lâm, công an và tổ bảo vệ rừng lồng ghép tuyên truyền Luật Lâm nghiệp trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt đoàn thể. Người dân được vận động ký cam kết không khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép, không phát nương làm rẫy và không sử dụng lửa trong rừng vào mùa khô.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, xã đã giao khoán bảo vệ hơn 4.500 ha rừng cho 375 hộ dân và cộng đồng quản lý; hoàn thành chi trả tiền khoán bảo vệ rừng năm 2025 với tổng kinh phí trên 1,72 tỷ đồng. Địa phương cũng tổ chức 60 cuộc tuần tra rừng với 235 lượt người dân tham gia.

Việc kết hợp tuyên truyền pháp luật với thực hiện chính sách giao khoán bảo vệ rừng giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm, từ đó nâng cao ý thức chấp hành các quy định về lâm nghiệp.

Tại thôn Nam Sơn, nằm trong vùng lõi rừng đặc dụng, nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào Tày và Dao, nhiều năm liền không xảy ra tình trạng phá rừng hay khai thác gỗ trái phép. Kết quả này có sự đóng góp từ việc thường xuyên tuyên truyền, vận động từng hộ dân cùng tham gia bảo vệ rừng.

Phấn đấu số hóa 70% tài liệu tuyên truyền pháp luật

Cùng với sự vào cuộc của chính quyền cơ sở, công tác PBGDPL trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được các sở, ngành tỉnh Thái Nguyên triển khai đồng bộ.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hội đồng PBGDPL tỉnh cấp phát nhiều tài liệu tuyên truyền đến các địa phương thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nội dung gồm cẩm nang phòng, chống ma túy; sổ tay phòng, chống mua bán người; sổ tay hỏi - đáp về Hiến pháp; bản tin Tư pháp và các tài liệu về lao động, bình đẳng giới, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tư pháp người chưa thành niên. Các sở, ngành cũng tổ chức hội nghị, lớp tập huấn, cuộc thi tìm hiểu pháp luật, thu hút hàng chục nghìn lượt người tham gia.

Theo Kế hoạch số 92/KH-UBND ngày 13/3/2026 của UBND tỉnh Thái Nguyên về thực hiện Đề án PBGDPL phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, tỉnh đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể trong giai đoạn 2026-2030.

Trong đó, 100% địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hoàn thành xây dựng, ban hành chương trình, tài liệu bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ PBGDPL đặc thù, phù hợp với đồng bào và điều kiện địa bàn. Tỉnh phấn đấu số hóa 70% chương trình, tài liệu PBGDPL, công khai trên Cổng thông tin PBGDPL của tỉnh, trang thông tin PBGDPL của địa phương, mạng Internet hoặc xuất bản, phát hành bằng hình thức phù hợp.

Về phạm vi tiếp cận, mục tiêu đặt ra là khoảng 50% người dân sinh sống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được phổ biến pháp luật bằng hình thức phù hợp. Tỷ lệ này ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, địa bàn phức tạp về an ninh, trật tự là 60%; đối với người dân thuộc nhóm dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù là 70%.

Việc kết hợp tuyên truyền trực tiếp, ứng dụng công nghệ số và lựa chọn nội dung sát thực tế từng địa bàn đang mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật của đồng bào dân tộc thiểu số tại Thái Nguyên. Qua đó, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tăng cường hiệu quả quản lý ở cơ sở và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.