Theo dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, tại Điều 19, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra hai phương án về phân cấp thẩm quyền trong quản lý đất đai.
Phương án 1, luật hóa các quy định tại Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, giao UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, giao đất, cho thuê đất và cho phép phân cấp, ủy quyền trong quản lý đất đai.
Phương án 2, quy định trực tiếp trong luật theo hướng UBND cấp tỉnh quyết định đối với tổ chức; UBND cấp xã quyết định đối với cá nhân, cộng đồng dân cư. Căn cứ tình hình thực tế, cấp tỉnh được tiếp tục phân cấp cho cấp xã một số thẩm quyền, trách nhiệm.
Có thể thấy, điểm khác biệt cơ bản giữa hai phương án nằm ở cách thức xác lập thẩm quyền. Nếu phương án 1 thiên về việc giao quyền chủ động cho cấp tỉnh và cho phép địa phương linh hoạt phân cấp, ủy quyền thì phương án 2 xác định rõ hơn ngay trong luật chủ thể có thẩm quyền đối với từng nhóm đối tượng.
Tại Tờ trình dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất lựa chọn phương án 1. Lý do được đưa ra là kể từ khi Chính phủ ban hành Nghị định 49 đến nay, bộ này đã có các văn bản hướng dẫn, đôn đốc chính quyền địa phương triển khai thực hiện.
Kết quả cho thấy, việc triển khai cơ chế phân cấp theo Nghị định 49 đã đạt những kết quả nhất định. Cụ thể, 34/34 địa phương cấp tỉnh đã ban hành bảng giá đất; 34/34 địa phương ban hành hệ số giá đất; 34/34 địa phương ban hành văn bản phân cấp, ủy quyền. Bên cạnh đó, 30/34 địa phương đã ban hành quy định về thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai...
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cơ bản địa phương chưa báo cáo vướng mắc, khó khăn phát sinh khi triển khai thực hiện đầy đủ quy định phân cấp, ủy quyền theo Nghị định số 49 kể từ ngày 1/7/2026.
Trao đổi với Tiền Phong, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu xây dựng Việt Nam lựa chọn phương án 1.
"Cách tiếp cận này tạo sự linh hoạt, giúp UBND cấp tỉnh căn cứ vào đặc điểm địa bàn, mức độ phức tạp và năng lực của bộ máy để phân cấp, ủy quyền phù hợp, qua đó hạn chế tình trạng ách tắc trong quá trình thực hiện", ông Hiệp nói.
Tại hội nghị lấy ý kiến các tỉnh, thành phố phía Bắc về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) diễn ra mới đây, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề nghị lựa chọn phương án 2 nhằm tạo thuận lợi, tăng tính chủ động cho địa phương.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh cũng ủng hộ phương án giao cấp tỉnh phân cấp trong quản lý đất đai.
Đề xuất cấp sổ đỏ cả bản giấy và điện tử
Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định về hình thức cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ).
Theo Điều 66 dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), giấy chứng nhận sẽ được cấp theo mẫu thống nhất trên phạm vi cả nước cho người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và công trình xây dựng gắn liền với đất.
Khác với quy định hiện hành, người được cấp giấy chứng nhận sẽ đồng thời nhận bản giấy và bản điện tử.
Dự thảo cũng quy định rõ giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ quy định về mẫu giấy chứng nhận thống nhất trên toàn quốc.