Đề xuất các trường hợp công chức được loại trừ trách nhiệm kỷ luật

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 172/2025 của Chính phủ quy định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 251/2025) vừa được Bộ Tư pháp công bố, chuẩn bị thẩm định.

Không tách riêng từng hành vi vi phạm để thi hành các hình thức kỷ luật

Thông tin về nội dung mới tại dự thảo, Bộ Nội vụ (cơ quan soạn thảo) đề xuất quy định mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật.

Trong cùng một thời điểm xem xét xử lý kỷ luật, nếu cán bộ, công chức có từ 2 hành vi vi phạm trở lên thì xem xét, kết luận về từng hành vi vi phạm và quyết định chung bằng một hình thức cao nhất tương ứng với hành vi vi phạm.

“Không tách riêng từng hành vi vi phạm để thi hành các hình thức kỷ luật khác nhau và kỷ luật nhiều lần”, dự thảo nêu rõ.

Lý do bổ sung quy định, theo Bộ Nội vụ, nhằm thể chế hóa Quy định số 212-QĐ/TW (thay thế Quy định 69-QĐ/TW, được sửa đổi, bổ sung tại Quy định số 264-QĐ/TW) và thống nhất với kỷ luật viên chức tại Nghị định 234/2026 của Chính phủ.

Quyết định xử lý kỷ luật cán bộ, công chức có hiệu lực 12 tháng kể từ ngày có hiệu lực thi hành. Trường hợp đã có quyết định kỷ luật về đảng thì hiệu lực của quyết định xử lý kỷ luật hành chính tính từ ngày quyết định kỷ luật về đảng có hiệu lực.

Trong thời gian này, nếu không tiếp tục có hành vi vi phạm pháp luật đến mức phải xử lý kỷ luật thì quyết định xử lý kỷ luật đương nhiên chấm dứt hiệu lực mà không cần phải có văn bản về việc chấm dứt hiệu lực - trừ trường hợp kỷ luật buộc thôi việc, hiệu lực sẽ tính từ ngày ký quyết định kỷ luật hành chính.

Các trường hợp được loại trừ trách nhiệm, miễn kỷ luật

Cán bộ, công chức có hành vi vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây được loại trừ trách nhiệm kỷ luật, theo dự thảo, gồm:

Thứ nhất, được cơ quan có thẩm quyền xác nhận tình trạng mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm.

Thứ hai, được cấp có thẩm quyền xác nhận vi phạm trong tình thế cấp thiết, do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật về tình trạng khẩn cấp trong thực hiện nhiệm vụ.

Thứ ba, các trường hợp được loại trừ trách nhiệm kỷ luật khác theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đề xuất cán bộ, công chức có hành vi vi phạm đến mức phải xem xét xử lý kỷ luật nhưng được miễn trách nhiệm kỷ luật trong nhiều trường hợp:

- Thực hiện đề xuất về nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới, sáng tạo đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép và được cấp có thẩm quyền xác định đã thực hiện đúng chủ trương, không tham nhũng, không có hành vi gian lận, không cố ý vi phạm pháp luật, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung nhưng có thiệt hại xảy ra.

- Đã thực hiện đúng quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng gây thiệt hại do nguyên nhân khách quan.

- Có hành vi vi phạm đến mức bị xử lý kỷ luật nhưng đã qua đời.

- Các trường hợp được miễn trách nhiệm kỷ luật quy định tại Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài…

Trường hợp cán bộ, công chức vi phạm nhưng có một hoặc một số tình tiết sau cũng được giảm nhẹ mức kỷ luật: Chủ động, kịp thời báo cáo vi phạm, tự giác nhận trách nhiệm cá nhân; chủ động cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu, trung thực về những người cùng vi phạm; tự giác nộp tài sản tham nhũng, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do mình gây ra…

Dự thảo nghị định trên được đề xuất ban hành, có hiệu lực từ ngày 20/10.

Dự thảo nghị định đề xuất phương án xử lý trong trường hợp cán bộ, công chức bị kỷ luật bằng hình thức cách chức, buộc thôi việc nhưng sau đó được cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền hoặc tòa án kết luận là oan, sai mà vị trí công tác cũ đã bố trí người khác thay thế.

Khi đó, theo dự thảo, người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm bố trí vào vị trí công tác, chức vụ lãnh đạo, quản lý phù hợp, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cán bộ, công chức.