Đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang gấp 7 lần đất trong hạn mức : Người dân, doanh nghiệp lo bị phạt oan

Doanh nghiệp, người dân đồng tình chủ trương nhưng lo bị  "oan"

Như Tuổi Trẻ đã thông tin, Bộ Tài chính đề xuất áp thuế suất 0,2% với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, cao gấp gần 7 lần so với mức thuế suất 0,03% đang áp dụng đối với đất ở trong hạn mức. 

• 

  Đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang gấp 7 lần đất trong hạn mứcĐỌC NGAY

Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện một chủ đầu tư bất động sản tại TP.HCM cho rằng việc nâng thuế suất từ 0,03% lên 0,2% là một tín hiệu rất mạnh mẽ cho thấy cơ quan quản lý muốn tăng cường kỷ luật trong sử dụng đất đai. 

Nếu chi phí nắm giữ đất đai tăng lên đáng kể, nhiều doanh nghiệp cũng như các nhà đầu tư cá nhân sẽ buộc phải tính toán lại bài toán tài chính, tài sản.

Tuy nhiên, có không ít dự án bất động sản rơi vào tình trạng vướng mắc pháp lý kéo dài. 

Doanh nghiệp đã chủ động gõ cửa khắp các cơ quan chức năng, tìm đủ mọi cách tháo gỡ nhưng dự án vẫn mãi rơi vào cảnh "đắp chiếu" nhiều năm trời. Trong trường hợp này, việc đất bị bỏ hoang không xuất phát từ mong muốn chủ quan của doanh nghiệp.

"Nếu cơ quan quản lý cứ thấy đất chưa xây dựng là dán nhãn 'bỏ hoang' để áp thuế 0,2% thì doanh nghiệp đã khó lại càng thêm kiệt quệ", đại diện doanh nghiệp tại TP.HCM chia sẻ.

Không chỉ doanh nghiệp, nhiều người dân rất quan tâm đến đề xuất thuế mới này. Nhiều người dân kỳ vọng mức thuế 0,2% sẽ đánh mạnh vào chi phí nắm giữ của giới đầu cơ, buộc những chủ đất phân lô bán nền đang găm hàng phải hạ giá hoặc đưa đất vào sử dụng, qua đó giúp giá bất động sản dần hạ nhiệt về giá trị thực.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông H.V. (ngụ TP.HCM) cho biết có sở hữu một mảnh đất nằm trong một khu "quy hoạch treo" cả chục năm nay nên rất lo. 

Vì đất nằm trong danh mục quy hoạch, bị hạn chế toàn bộ quyền xây dựng, cải tạo, thậm chí muốn bán cũng không ai mua vì vướng pháp lý nên phải bỏ trống, chỉ trồng rau tạm bợ.

"Đất bị treo quy hoạch do dự án chậm triển khai, người dân chúng tôi vốn đã gánh chịu nhiều thiệt thòi. Nếu bây giờ lại bị coi là 'bỏ hoang' để gánh thêm mức thuế cao gấp 7 lần thì thực sự là họa vô đơn chí", ông V. nói.

Phân định rạch ròi "lỗi chủ quan" và "lỗi khách quan" khiến đất bị bỏ hoang

Trao đổi với Tuổi Trẻ, nghiên cứu sinh Nguyễn Nam Trung (khoa quản trị kinh doanh, Học viện Hàng không Việt Nam, CEO một công ty) khẳng định việc để đất hoang hóa trong khi xã hội thiếu mặt bằng sản xuất và người dân thiếu nhà ở là một sự lãng phí rất lớn.

Theo ông Trung, việc áp thuế sẽ tạo ra một khoản chi phí nắm giữ bắt buộc, ép chủ sở hữu phải tính toán đưa đất vào khai thác, cho thuê hoặc chuyển nhượng thay vì ung dung găm giữ chờ tăng giá như trước đây.

Tuy nhiên, băn khoăn lớn nhất là nếu đánh thuế cào bằng mà thiếu tiêu chí phân loại nguyên nhân, chính sách rất dễ đánh nhầm vào những doanh nghiệp và người dân vốn dĩ đang gặp khó khăn bất khả kháng. 

"Đối với lo ngại các dự án vướng pháp lý hay đất nằm trong vùng quy hoạch treo bị đánh thuế oan, mấu chốt thực thi nằm ở việc phải phân định rạch ròi giữa lỗi chủ quan của chủ đất và lỗi khách quan từ phía công quyền", ông Trung nhấn mạnh.

Ông Trung phân tích mức thuế 0,2% chỉ nên áp dụng đối với lỗi chủ quan, tức là những dự án đã đủ điều kiện pháp lý, đã nhận bàn giao đất trên thực địa nhưng chủ đầu tư cố tình chây ì không triển khai quá thời hạn cam kết, hoặc các khu đất phân lô bán nền đã hoàn thiện hạ tầng nhưng người mua cố tình bỏ phế chỉ để chờ thổi giá.

Ngược lại, Nhà nước tuyệt đối không thể coi là đất bỏ hoang để áp thuế đối với những mảnh đất của người dân đang bị "treo" quy hoạch, bị hạn chế quyền xây dựng. 

Đó còn là trường hợp các dự án đã nộp đủ hồ sơ nhưng đang phải nằm chờ cơ quan quản lý thẩm định thủ tục, điều chỉnh quy hoạch, hay chưa được bàn giao mặt bằng sạch.

Anh và Pháp phạt thuế phụ thu 200 - 300% với bất động để trống kéo dài

Ông Nguyễn Nam Trung nhận định mức thuế 0,2% thực chất vẫn còn khá khiêm tốn nếu so với biên lợi nhuận kỳ vọng của giới đầu cơ khi thị trường tăng nóng.

Ông thông tin bài học quốc tế cho thấy việc dùng công cụ tài chính để xử lý đất bỏ hoang là giải pháp đã được nhiều quốc gia áp dụng rất quyết liệt. Tại Úc, bang Victoria đánh thuế đất ở bỏ trống từ 1 - 2% trên tổng giá trị vốn tài sản và tăng lũy tiến theo từng năm.

Tại Anh hay Pháp, những bất động sản để trống kéo dài có thể bị chính quyền địa phương phạt thuế phụ thu lên tới 200 - 300% so với mức thông thường.

Còn tại Hàn Quốc và Đài Loan, đất được giao mà không đưa vào khai thác đúng tiến độ sau 1 - 2 năm sẽ bị áp thuế đất nhàn rỗi gấp nhiều lần, thậm chí nhà nước có quyền thu hồi đất không bồi thường. Điểm cốt lõi trong chính sách của các nước là mức chế tài phải đủ mạnh để triệt tiêu triệt để động cơ găm đất kiếm lời.

Đồng tình với việc đánh thuế 0,2% với đất bỏ hoang nhưng nhiều ý kiến cũng đặt câu hỏi thế nào là đất bỏ hoang. Bộ Tài chính cho biết việc xác định sẽ căn cứ pháp luật về đất đai, trong đó tiêu chí sẽ được quy định cụ thể.