Chương trình nhằm khơi dậy năng lực sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng, phát hiện và giới thiệu những giai điệu, âm thanh, tác phẩm và câu chuyện âm nhạc xuất phát từ đời sống thực tế, phản ánh sự đa dạng về vùng miền, dân tộc và thế hệ; đồng thời góp phần quảng bá các giá trị âm nhạc Việt Nam đến đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Niềm tiếc nuối của Thứ trưởng Bộ Văn hoá
Chương trình hướng tới hình thành nguồn dữ liệu ban đầu về giai điệu, âm thanh và tác phẩm âm nhạc phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa, kết nối cộng đồng sáng tạo, nghệ sĩ, nhạc sĩ, chuyên gia, cơ quan báo chí, doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Thông qua quá trình tiếp nhận, định danh, tuyển chọn và giới thiệu sản phẩm, chương trình từng bước hình thành Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tạo nguồn tài nguyên phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá, sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa.
Tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng chia sẻ trải nghiệm cá nhân của mình. Là người học chuyên Toán và theo đuổi ngành khoa học - kỹ thuật, nuối tiếc lớn nhất của ông là chưa có kiến thức về âm nhạc, nghệ thuật. Khi nhận nhiệm vụ tại ngành văn hóa, ông nhận thấy nhu cầu cấp thiết phải chủ động tìm hiểu để biết thế nào là trống cơm, đàn bầu, đàn tranh...
"Tôi tin đây không chỉ là câu chuyện của riêng mình mà là mong muốn chung của hàng chục triệu người dân Việt Nam. Vì vậy, Bộ VHTTDL mong muốn tạo ra một sáng kiến cuốn hút toàn dân tham gia, hướng tới 3 điểm khác biệt cốt lõi: Phổ cập kiến thức âm nhạc nền tảng cho cộng đồng, khơi gợi nhu cầu bộc lộ và chia sẻ cảm xúc, xây dựng Ngân hàng giai điệu số Việt Nam cho tương lai và AI. Chúng tôi kỳ vọng người Việt sẽ tự tay tạo nên những âm thanh số của riêng mình. Những giai điệu vốn tồn tại suốt chiều dài lịch sử 4.000 năm sẽ được số hóa mạnh mẽ hơn", ông Dũng khẳng định.
NSND Xuân Bắc: Sáng kiến hay
NSND Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn nói sáng kiến xây dựng Ngân hàng thanh âm Việt Nam là một ý tưởng mang tính thực tiễn cao. Trong bối cảnh hầu hết công chúng và nhà sáng tạo nội dung đều đang sử dụng các nền tảng mạng xã hội để đăng bài, sản xuất video, nhu cầu sử dụng âm thanh (âm nhạc, hiệu ứng tiếng động) là rất lớn. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn âm thanh có bản quyền vẫn còn gặp nhiều khó khăn, phần lớn phải chi trả chi phí cao hoặc liên hệ xin phép cá nhân từng tác giả.
Theo ông, nguồn tài nguyên thanh âm của Việt Nam vô cùng phong phú và độc đáo. Đó không chỉ là những nhạc cụ truyền thống mà còn là những âm thanh bình dị, đặc trưng trong đời sống sinh hoạt thường nhật. Dù là những chi tiết rất nhỏ, tất cả đều góp phần cấu thành nên diện mạo văn hóa và đời sống thực tế của người Việt.
Xét về khía cạnh quyền sở hữu trí tuệ, NSND Xuân Bắc khẳng định, việc đóng góp các thanh âm có chất lượng và được tái sử dụng thường xuyên sẽ tạo ra nguồn thu bản quyền hợp pháp cho người sáng tạo. Quan trọng hơn cả, việc thu thập và lưu trữ này đóng vai trò thiết thực trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, biến những dữ liệu âm thanh đời thường thành chất liệu nghệ thuật cho các bản nhạc giàu cảm xúc, lan tỏa tình yêu quê hương đất nước đến cộng đồng trong và ngoài nước.
Chương trình gồm 3 cấu phần được triển khai đồng bộ trên nền tảng số chính thức.
Đố vui thanh âm Việt Nam: Cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến cung cấp kiến thức về giai điệu, ca khúc, nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, di sản âm nhạc và đời sống âm nhạc Việt Nam.
Cảm nhận thanh âm Việt Nam: Người tham gia gửi video ngắn thể hiện cảm nhận, câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn về một giai điệu, một bài hát, một làn điệu hoặc đời sống âm nhạc Việt Nam.
Sáng tạo thanh âm Việt Nam: Tiếp nhận các sản phẩm sử dụng âm nhạc, giai điệu, tiếng nói, tiếng động, nhạc cụ, làn điệu dân ca, âm thanh đời sống và không gian văn hóa Việt Nam làm chất liệu sáng tạo. Người tham gia được khuyến khích sáng tác, phối khí, thu âm, hát, chơi nhạc cụ, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp âm thanh với hình ảnh, video, hoạt họa, đồ họa và các hình thức nghệ thuật số khác. Các sản phẩm đáp ứng yêu cầu có cơ hội được giới thiệu trên nền tảng chính thức và từng bước bổ sung vào Ngân hàng thanh âm Việt Nam, gắn với thông tin định danh tác giả, quyền tác giả, quyền liên quan và điều kiện khai thác.
Chương trình dành cho công dân Việt Nam ở trong nước và nước ngoài; người nước ngoài yêu mến văn hóa, âm nhạc Việt Nam, không giới hạn độ tuổi và nghề nghiệp.
Chương trình nhận tác phẩm đến hết ngày 30/11 tới.
Ảnh: Trần Huấn