Đề xuất miễn phạt tiền trong 3 - 6 tháng từ khi áp dụng quy định thuế mới

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Hội Tư vấn thuế Việt nam đề xuất có chính sách miễn xử phạt bằng tiền với hộ kinh doanh trong khoảng thời gian ít nhất 3 - 6 tháng hoặc trong năm 2026, từ khi chính sách thuế mới được triển khai thực tế.

Hơn 9 tháng chính thức xóa thuế khoán, nhiều hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (hộ kinh doanh) vẫn gặp khó khăn với chuyện thích nghi, đặc biệt là trong tuân thủ các quy định mới về thuế.

Tính riêng từ ngày 1.7.2026, có hơn 10 nghị định, thông tư về thuế cùng có hiệu lực. Đáng nói, thời điểm ban hành chỉ trước lúc có hiệu lực 1 ngày, thậm chí trong cùng ngày.

Tâm lý thường thấy ở nhiều hộ kinh doanh hiện nay là sợ làm sai, sợ bị phạt do chưa hiểu rõ quy định, chính sách.

Đề xuất miễn phạt tiền trong 3 - 6 tháng từ khi áp dụng quy định thuế mới- Ảnh 1. — Hàng loạt quy định mới về thuế có hiệu lực trong năm 2026

Mới đây, Hội Tư vấn thuế Việt Nam đề xuất cần có chính sách miễn xử phạt hộ kinh doanh bằng tiền trong khoảng thời gian ít nhất 3 - 6 tháng hoặc trong năm 2026, kể từ khi chính sách mới được triển khai thực tế. Sau thời gian này, cơ quan thuế đã hướng dẫn mà hộ kinh doanh tiếp tục vi phạm thì mới bị xử phạt.

Khá đồng tình với đề xuất, luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, phân tích,giai đoạn hiện tại, các quy định pháp luật vẫn phải được thực hiện để bảo đảm mục tiêu quản lý nhà nước, song luôn cần xem xét một cơ chế chuyển tiếp phù hợp.

Ví dụ, trong khoảng thời gian 6 tháng từ khi áp dụng quy định mới, người nộp thuế phát sinh sai sót do chưa kịp thích ứng, trong những trường hợp phù hợp có thể được xem xét miễn trừ trách nhiệm, không xử phạt.

"Đương nhiên, việc này phải triển khai sát sườn, thực tế, không chỉ nói khơi khơi chỉ đạo từ cấp bộ, cấp cục mà không thực chất triển khai tại cấp cơ sở", ông Được nhấn mạnh.

Ngoài ra, ngành thuế cần theo dõi, rà soát sát sao các khó khăn nảy sinh trong thực tiễn khi áp dụng các quy định mới về thuế. Phát hiện doanh nghiệp, hộ kinh doanh vướng mắc ở đâu thì phải nhanh chóng đưa ra giải pháp tháo gỡ kịp thời.

Bộ Tài chính nói gì?

Trả lời đề xuất nêu trên, Bộ Tài chính cho biết,từ ngày 1.1.2026, hộ kinh doanh thực hiện phương pháp kê khai, tự nộp thuế. Chính sách thuế được thiết kế theo hướng phân loại quản lý phù hợp với quy mô hoạt động.

Đề xuất miễn phạt tiền trong 3 - 6 tháng từ khi áp dụng quy định thuế mới- Ảnh 2. — Hiện, 80% hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở xuống thuộc diện miễn thuế

Ngưỡng doanh thu không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân được nâng từng bước từ 100 triệu đồng/năm lên 200 triệu đồng/năm, tiếp tục lên 500 triệu đồng/năm và hiện nay là 1 tỉ đồng/năm.

Qua theo dõi dữ liệu kê khai của người nộp thuế trong nửa đầu năm nay, hiện có khoảng 80% hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở xuống không thuộc diện nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Chỉ khoảng 20% hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỉ đồng/năm thực hiện nghĩa vụ kê khai, nộp thuế.

Thời gian qua, tất cả các mẫu biểu kê khai, thành phần hồ sơ của hộ kinh doanh đều được rà soát, tinh gọn và đảm bảo 100% thủ tục hành chính thuế được cung cấp bằng phương thức điện tử.

Đối với khoảng 80% hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở xuống, hộ chỉ thực hiện thông báo doanh thu một lần cho cả năm hoạt động.

Đối với hộ kinh doanh phải thực hiện nộp thuế đã được hỗ trợ triển khai các gói về hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán và thanh toán để bảo đảm hộ tiếp cận và thực hiện thuận lợi.

Các ứng dụng thuế điện tử cũng tiếp tục được nâng cấp theo hướng thân thiện, dễ sử dụng, tích hợp các chức năng hỗ trợ kê khai, tự động điền thông tin, chatbot AI và mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia nhằm giảm thao tác thủ công, hạn chế sai sót, tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ cho hộ, cá nhân kinh doanh.

Sau hơn 9 tháng chính thức xóa thuế khoán, nhiều hộ và cá nhân kinh doanh vẫn gặp khó khăn khi chuyển sang cơ chế kê khai, tự nộp thuế, đặc biệt trong việc nắm bắt các yêu cầu mới. Áp lực tuân thủ gia tăng khi riêng từ ngày 1.7.2026 có hơn 10 nghị định, thông tư về thuế cùng có hiệu lực, trong đó một số văn bản được ban hành chỉ trước thời điểm áp dụng một ngày, thậm chí ngay trong ngày có hiệu lực. Thực tế này làm gia tăng tâm lý sợ sai, sợ bị phạt ở nhóm người nộp thuế chưa kịp thích ứng. Hội Tư vấn thuế Việt Nam đề xuất miễn xử phạt bằng tiền đối với hộ kinh doanh trong ít nhất 3 đến 6 tháng, hoặc trong cả năm 2026, kể từ khi chính sách mới được triển khai thực tế. Sau giai đoạn chuyển tiếp, nếu cơ quan thuế đã hướng dẫn đầy đủ mà hộ kinh doanh vẫn tiếp tục vi phạm thì mới áp dụng xử phạt. Cách tiếp cận này vừa duy trì kỷ cương quản lý, vừa giảm rủi ro chế tài đối với những sai sót phát sinh do thay đổi chính sách dồn dập. Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, cho rằng pháp luật vẫn phải được thực thi nhưng cần một cơ chế chuyển tiếp phù hợp. Theo ông, việc miễn trừ trách nhiệm trong những trường hợp xác đáng phải được triển khai thực chất đến cấp cơ sở, đồng thời ngành thuế cần theo dõi sát vướng mắc để kịp thời tháo gỡ. Bộ Tài chính cho biết từ ngày 1.1.2026, hộ kinh doanh thực hiện kê khai, tự nộp thuế theo quy mô hoạt động. Ngưỡng doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đã tăng từ 100 triệu đồng lên 200 triệu đồng, 500 triệu đồng và hiện là 1 tỉ đồng mỗi năm. Dữ liệu nửa đầu năm 2026 cho thấy khoảng 80% hộ kinh doanh có doanh thu không quá 1 tỉ đồng thuộc diện miễn hai sắc thuế này và chỉ phải thông báo doanh thu một lần cho cả năm, trong khi khoảng 20% còn lại phải kê khai, nộp thuế.