Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo quy chuẩn kiểm định xe cơ giới thay thế QCVN 122:2024/BGTVT, trong đó bổ sung tiêu chí kiểm tra đèn và nâng mức độ một số lỗi từ không quan trọng (MiD) lên quan trọng (MaD).
Đèn xi-nhan, đèn sương mù thêm tiêu chí kiểm tra
Đối với đèn báo rẽ và đèn báo nguy hiểm, dự thảo đề xuất xếp lỗi có tần số nháy ngoài khoảng 60-120 lần/phút vào nhóm khiếm khuyết quan trọng. Trường hợp đèn báo nguy hiểm không nháy đồng thời cũng được đề xuất xếp vào nhóm này.
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, tần số nháy quá nhanh hoặc quá chậm có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận biết tín hiệu, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Với đèn chiếu xa, dự thảo bổ sung kiểm tra độ lệch chùm sáng đối với loại đèn có cơ cấu điều chỉnh độc lập với đèn chiếu gần. Đối với đèn cốt trên ô tô và xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ, một số trường hợp sai lệch ranh giới tối - sáng cũng được đề xuất xếp vào nhóm lỗi quan trọng.
Riêng xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, dự thảo đề xuất thay đổi cách đánh giá ánh sáng đèn pha, đèn cốt. Thay vì đánh giá cường độ sáng và diện tích phát sáng, việc kiểm tra chuyển sang xem xét khả năng nhìn thấy ánh sáng phản chiếu từ vật thể có tính năng phản quang. Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, quan sát bằng mắt thường không thể xác định chính xác cường độ và diện tích phát sáng của đèn.
Với đèn sương mù phía trước, phạm vi kiểm tra được mở rộng, bao gồm cả đèn lắp nguyên bản theo thiết kế của nhà sản xuất, không chỉ đèn lắp thêm.
Các lỗi như lắp đặt sai số lượng, vị trí; đèn không chắc chắn, bị vỡ hoặc không sáng; màu ánh sáng hai bên không đồng nhất; không thể điều khiển độc lập hoàn toàn với hệ thống đèn chiếu sáng phía trước; thấu kính hoặc gương phản xạ bị nứt đều được đề xuất xếp vào nhóm khiếm khuyết quan trọng.
Đối với đèn phanh, dự thảo bổ sung tiêu chí về sự đồng bộ màu sắc giữa các đèn trong cặp đèn đối xứng và yêu cầu đèn phanh phải sáng rõ hơn đèn vị trí phía sau. Các lỗi không đáp ứng yêu cầu cũng được đề xuất xếp vào nhóm khiếm khuyết quan trọng.
Theo quy định phân loại khiếm khuyết trong kiểm định, xe có lỗi quan trọng (MaD) phải khắc phục và kiểm định lại mới đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận kiểm định.
Quy chuẩn hướng tới an toàn giao thông
Liên quan đến dự thảo, đại diện một trung tâm đăng kiểm tại Hà Nội cho rằng các nội dung đề xuất về cơ bản không đặt ra yêu cầu quá khắt khe với người sử dụng phương tiện, mà chủ yếu kế thừa, cụ thể hóa những yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn khi lưu thông.
Theo vị này, hướng chiếu đèn pha, khả năng chiếu sáng và tần số nháy của đèn tín hiệu đều phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Đèn nháy quá nhanh hoặc quá chậm có thể khiến người tham gia giao thông khó nhận biết tín hiệu.
Đối với đèn hậu và đèn phanh, đại diện trung tâm đăng kiểm cho biết hai loại đèn có chức năng khác nhau. Đèn hậu giúp phương tiện phía sau nhận biết sự hiện diện và kích thước xe, trong khi đèn phanh phải sáng rõ hơn để cảnh báo xe đang giảm tốc hoặc chuẩn bị dừng.
Việc quy định rõ yêu cầu kỹ thuật sẽ giúp người đi đường phân biệt tín hiệu, nhất là vào ban đêm hoặc khi tầm nhìn hạn chế, qua đó hạn chế nguy cơ va chạm từ phía sau.
Bổ sung quy chuẩn đối với xe chở người bốn bánh
Đối với xe chở người bốn bánh, một chuyên gia ô tô cho rằng trước đây, các yêu cầu đối với loại phương tiện này chủ yếu tập trung vào tiêu chí về khả năng chiếu sáng, trong khi những quy định kỹ thuật cụ thể chưa được thể hiện đầy đủ như đối với ô tô.
Việc đưa các yêu cầu cụ thể vào quy chuẩn sẽ tạo cơ sở rõ ràng hơn để đánh giá sự phù hợp của hệ thống đèn trên phương tiện, hạn chế tình trạng áp dụng các tiêu chí chưa thống nhất trong quá trình kiểm định.
“Bản chất xe chở người bốn bánh cũng là phương tiện lưu thông trên đường. Khi tham gia giao thông, phương tiện vẫn phải bảo đảm khả năng chiếu sáng và phát tín hiệu phù hợp, đặc biệt trong điều kiện trời tối”, chuyên gia ô tô nhận định.
Đánh giá về tác động của dự thảo, đại diện trung tâm đăng kiểm cho rằng, việc cụ thể hóa các yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống đèn sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong quá trình kiểm định phương tiện.
Khi các tiêu chí được quy định rõ ràng, cơ sở đăng kiểm có căn cứ thống nhất để đánh giá, còn chủ phương tiện cũng có thể chủ động kiểm tra, bảo dưỡng và khắc phục những khiếm khuyết của hệ thống đèn trước khi đưa xe đi kiểm định.