Đèn đỏ nhưng đường không có vạch dừng, ô tô phải dừng ở đâu mới đúng luật?

Tại các giao lộ có đèn tín hiệu, phần lớn tài xế đã quen với việc giảm tốc và dừng xe trước vạch kẻ ngang trên mặt đường khi đèn chuyển đỏ. Tuy nhiên, thực tế không phải nút giao nào cũng có vạch dừng rõ ràng. Ở một số nơi, vạch sơn có thể bị mờ, mất hoặc tài xế hoàn toàn không nhìn thấy vạch dừng phía trước.

Tình huống càng dễ gây lúng túng khi tại giao lộ có nhiều cụm đèn tín hiệu. Nếu không có vạch kẻ trên mặt đường, nhiều người không biết phải lấy mép giao lộ, cột đèn hay căn cứ nào làm mốc để dừng xe. Thực tế, quy định hiện hành đã nêu khá rõ cách xác định vị trí dừng trong trường hợp này.

Không có vạch, lấy đèn tín hiệu gần nhất làm mốc dừng

Theo khoản 4, điều 11, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, tín hiệu đèn giao thông gồm màu xanh, vàng và đỏ. Trong đó, tín hiệu màu đỏ có ý nghĩa cấm đi. Quy định này hiện vẫn có hiệu lực.

Cụ thể hơn về cách chấp hành tín hiệu đèn, QCVN 41:2024/BGTVT - quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ quy định tại mục 6.3.3: tín hiệu đèn màu đỏ là cấm đi, báo hiệu người điều khiển phương tiện phải dừng lại trước vạch dừng. Nếu không có vạch dừng thì phải dừng trước đèn tín hiệu theo chiều đi.

ẢNH: AI

Quy chuẩn cũng làm rõ, trong trường hợp không có vạch dừng, vị trí đặt đèn tín hiệu gần nhất theo chiều đi được coi như là vạch dừng. Như vậy, tài xế có thể hiểu đơn giản: nếu trên mặt đường có vạch dừng thì phải dừng trước vạch. Nếu không có vạch, cần xác định cụm đèn tín hiệu gần nhất trên hướng mình đang lưu thông và coi vị trí này như một "vạch dừng" để dừng xe phía trước.

Điều đáng lưu ý là ở nhiều nút giao, tài xế có thể nhìn thấy thêm một cụm đèn đặt phía bên kia giao lộ. Điều này không có nghĩa phương tiện được phép chạy qua cụm đèn gần mình rồi tiến đến sát phía đối diện mới dừng.

QCVN 41:2024/BGTVT quy định đèn tín hiệu được đặt trên từng nhánh đường ngay trước nút giao theo chiều đi. Tùy trường hợp, cơ quan tổ chức giao thông có thể bố trí bổ sung đèn trên cần vươn hoặc giá long môn ở phía bên kia nút giao nhằm nhắc lại tín hiệu và giúp người tham gia giao thông dễ quan sát hơn.

Bởi vậy, khi không có vạch dừng, tài xế phải căn cứ vào vị trí đèn tín hiệu gần nhất theo chiều đi, thay vì cụm đèn nhắc lại nằm bên kia giao lộ. Có thể hình dung một đường ngang qua mặt đường tương ứng với vị trí cụm đèn gần nhất; ô tô cần dừng trước mốc này khi tín hiệu đang đỏ.

Cách nhớ đơn giản là: có vạch, dừng trước vạch; không có vạch, lấy vị trí đèn tín hiệu gần nhất theo chiều đi làm mốc dừng.

Dừng sai vị trí, tài xế ô tô bị phạt ra sao?

Việc xác định đúng vị trí phải dừng đặc biệt quan trọng bởi khi tín hiệu đã chuyển đỏ, người điều khiển phương tiện không được tiếp tục đi qua giới hạn mà tín hiệu đèn yêu cầu phải dừng.

Theo điểm b, khoản 9, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô thực hiện hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông bị phạt tiền từ 18 - 20 triệu đồng. Đồng thời còn bị trừ 4 điểm Giấy phép lái xe.

ẢNH: AI

Dù vậy, tài xế cũng cần phân biệt giữa việc dừng xe chưa đúng vị trí và hành vi tiếp tục lưu thông khi tín hiệu đỏ. Thực tế từng có những cách lý giải khác nhau đối với trường hợp phương tiện dừng quá vạch nhưng chưa đi qua giao lộ. Vì vậy, việc xác định lỗi và mức xử phạt trong một trường hợp cụ thể còn phải căn cứ diễn biến, hình ảnh ghi nhận và hành vi thực tế của phương tiện.

Với trường hợp giao lộ hoàn toàn không có vạch dừng, cách an toàn và đúng quy định nhất vẫn là chủ động giảm tốc khi đến gần nút giao, quan sát từ sớm và dừng ô tô trước vị trí đặt cụm đèn tín hiệu gần nhất theo chiều đi. Tài xế không nên vì không nhìn thấy vạch kẻ trên mặt đường mà tiếp tục nhích xe vào khu vực giao cắt hoặc lấy cụm đèn phía bên kia giao lộ làm vị trí để dừng.