Đi bộ thế nào giúp giảm nguy cơ tiểu đường?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Đi bộ giúp tăng cường sức khỏe tim mạch, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và cải thiện chuyển hóa. Nhưng đi bộ bao nhiêu là đủ và thời điểm nào trong ngày có thể mang lại lợi ích tốt hơn trong việc phòng ngừa tiểu đường?

Một nghiên cứu mới cho thấy thời lượng, cường độ và thời điểm vận động đều có thể liên quan đến nguy cơ mắc tiểu đường loại 2.

Đi bộ nhiều hơn, nguy cơ tiểu đường thấp hơn

Nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu Bệnh Tiểu đường châu Âu ở Milan (Ý) và công bố trên tạp chí Diabetes, Obesity and Metabolism.

Các nhà khoa học tại Trung tâm Y tế Đại học Leiden (Hà Lan) phân tích dữ liệu của 87.975 người tham gia UK Biobank, có độ tuổi trung bình gần 63. Những người này không có tiền sử mắc tiểu đường và được sử dụng thiết bị để theo dõi mức độ hoạt động thể chất hằng ngày.

Trong gần 8 năm theo dõi, có 2.140 người được ghi nhận mắc bệnh tiểu đường.

Theo News Medical, những người thực hiện hoạt động thể chất cường độ từ trung bình đến cao, chẳng hạn đi bộ nhanh hoặc đạp xe, trong khoảng 409 phút mỗi tuần - tương đương gần 1 giờ mỗi ngày - có nguy cơ mắc tiểu đường thấp hơn so với nhóm chỉ vận động khoảng 121 phút mỗi tuần, tương đương 17 phút mỗi ngày.

Kết quả này cho thấy tăng thời gian vận động có thể đi kèm nguy cơ mắc tiểu đường thấp hơn, nhưng không có nghĩa một thời lượng cụ thể sẽ giúp tất cả mọi người giảm nguy cơ theo cùng một tỷ lệ.

Nhóm tiền tiểu đường, mỡ máu cao có lợi ích đáng chú ý

Mức độ liên quan giữa vận động và nguy cơ tiểu đường cũng khác nhau theo độ tuổi.

Ở những người trên 63 tuổi, nguy cơ mắc bệnh giảm khoảng 35% ở nhóm có mức độ vận động cao hơn. Đáng chú ý, mức giảm nguy cơ được ghi nhận rõ hơn ở nhóm 50 - 55 tuổi, đặc biệt ở những người mắc tiền tiểu đường hoặc có mỡ máu cao, với mức giảm lên đến khoảng 50%.

Tuy nhiên, đây là kết quả quan sát từ dữ liệu của người tham gia nghiên cứu, không thể khẳng định đi bộ trực tiếp làm giảm nguy cơ tiểu đường đúng 50%. Nguy cơ mắc bệnh còn chịu ảnh hưởng của cân nặng, chế độ ăn, tiền sử gia đình, giấc ngủ và nhiều yếu tố khác.

Đi bộ buổi chiều có lợi hơn?

Một phát hiện đáng chú ý khác liên quan đến thời điểm vận động.

Những người thực hiện hoạt động thể chất từ khoảng 13 giờ trở đi có nguy cơ mắc tiểu đường thấp hơn thêm khoảng 10% so với nhóm chủ yếu vận động vào buổi sáng.

Ở nhóm 50 - 55 tuổi, hoạt động thể chất vào buổi chiều và tối có liên quan với mức giảm nguy cơ khoảng 23%, so với khoảng 4% ở nhóm lớn tuổi hơn.

Dù vậy, điều này không có nghĩa mọi người phải chuyển sang đi bộ buổi chiều hoặc buổi tối. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh tổng mức độ hoạt động thể chất vẫn là yếu tố quan trọng.

Không cần chờ đến chiều mới đi bộ

Tiến sĩ Diana van Heemst, Trung tâm Y tế Đại học Leiden, cho rằng thông điệp quan trọng là người trưởng thành nên vận động nhiều nhất có thể, bởi mức độ hoạt động thể chất cao hơn có liên quan đến nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 thấp hơn.

Vì vậy, nếu không thể dành 1 giờ liên tục để đi bộ, có thể chia nhỏ thời gian vận động trong ngày. Đi bộ nhanh, đạp xe, leo cầu thang hoặc tăng cường các hoạt động thể chất hằng ngày đều có thể góp phần nâng tổng mức vận động.

Đối với người ít vận động hoặc đang mắc bệnh mạn tính, nên lựa chọn cường độ phù hợp với thể trạng và trao đổi với bác sĩ khi cần.

Nghiên cứu từ Trung tâm Y tế Đại học Leiden (Hà Lan) trên 87.975 người tham gia UK Biobank cho thấy thời lượng, cường độ và thời điểm vận động đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa tiểu đường loại 2. Theo công bố trên tạp chí Diabetes, Obesity and Metabolism, nhóm vận động cường độ từ trung bình đến cao khoảng 409 phút mỗi tuần có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn đáng kể so với nhóm chỉ đạt 121 phút mỗi tuần. Kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của thói quen duy trì thể chất thường xuyên đối với sức khỏe chuyển hóa của người trưởng thành. Hiệu quả giảm nguy cơ mắc bệnh ghi nhận sự khác biệt rõ rệt theo độ tuổi và thể trạng cá nhân. Ở nhóm 50 - 55 tuổi, đặc biệt là những người mắc tiền tiểu đường hoặc mỡ máu cao, mức giảm nguy cơ tiểu đường có thể đạt tới 50%, trong khi con số này ở người trên 63 tuổi rơi vào khoảng 35%. Dù vậy, các chuyên gia lưu ý đây là kết quả quan sát và nguy cơ thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như chế độ ăn, cân nặng, giấc ngủ và tiền sử gia đình. Đáng chú ý, thời điểm vận động trong ngày cũng mang lại những tác động bổ sung tới chỉ số nguy cơ. Những người thực hiện các hoạt động thể chất từ khoảng 13 giờ trở đi ghi nhận nguy cơ mắc tiểu đường thấp hơn thêm 10% so với nhóm chủ yếu tập luyện vào buổi sáng. Riêng ở độ tuổi 50 - 55, thói quen vận động vào buổi chiều và buổi tối liên quan đến mức giảm nguy cơ khoảng 23%, cao hơn hẳn so với mức 4% ở nhóm lớn tuổi hơn. Tiến sĩ Diana van Heemst cùng các cộng sự nhấn mạnh tổng mức độ hoạt động thể chất trong ngày mới là yếu tố quyết định hàng đầu. Người dân không nhất thiết phải tập trung đi bộ vào buổi chiều hay dành 1 giờ liên tục, mà hoàn toàn có thể chia nhỏ các khoảng thời gian vận động như đi bộ nhanh, đạp xe hay leo cầu thang. Việc linh hoạt lồng ghép hoạt động thể chất vào sinh hoạt hằng ngày sẽ giúp tối ưu hóa khả năng bảo vệ cơ thể trước nguy cơ tiểu đường.