Quả ngọt của cuộc chuyển đổi
Bộ đôi Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi đã mang về Huy chương đồng sau khi vượt qua đối thủ Ấn Độ với tỷ số 2-0. Cả hai nhập cuộc đầy tự tin, và thực hiện nhiều pha phối hợp kỹ thuật, qua đó mang về huy chương đầu tiên cho Đoàn Thể thao Việt Nam tại đấu trường châu lục.
Đặc biệt, kỳ Đại hội năm nay cũng là lần đầu tiên teqball góp mặt trong các môn thi đấu chính thức tranh huy chương. Từ một ý tưởng mới lạ ra đời ở Hungary những năm 2010, teqball phát triển với tốc độ chóng mặt. Liên đoàn teqball quốc tế (FITEQ) thành lập năm 2017, đến nay, đã có hơn 120 liên đoàn thành viên, với mục tiêu đưa bộ môn vào chương trình Olympic.
Với đặc thù yêu cầu kỹ thuật chân, khả năng kiểm soát bóng, phản xạ và sự linh hoạt của cơ thể, để phát triển teqball, Việt Nam đã tận dụng nguồn vận động viên từ bộ môn có nền tảng kỹ thuật tương tự cầu mây. Minh Tân và Gia Nghi đều có xuất phát điểm như vậy và mới tập teqball khoảng hơn một năm nay. Đây cũng chính là cách chúng ta rút ngắn thời gian đào tạo để có thành tích quốc tế đầu tiên, sau tấm Huy chương đồng tại SEA Games 33 năm 2025.
Phát triển bệ đỡ phong trào
Thành phần Đội tuyển teqball Việt Nam tham dự ASIAD 20, gồm một lãnh đội, một huấn luyện viên và bốn vận động viên. Tất cả đều thuộc đơn vị Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng chính là địa phương giữ vai trò tiên phong trong quá trình xây dựng phong trào bằng nguồn lực xã hội hóa.
Sau khi đăng cai Giải vô địch Teqball thế giới năm 2024, thành phố trở thành địa phương đi đầu triển khai môn thể thao này trên diện rộng. Trung tâm Thể dục thể thao Hoa Lư được giao nhiệm vụ vừa xây dựng lực lượng thành tích cao, vừa phát triển phong trào.
Với sự hỗ trợ của FITEQ, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đã bàn giao bàn thi đấu và bóng chuyên dụng cho các trung tâm và đơn vị thể thao cấp phường, xã. Việc đưa trang thiết bị xuống tuyến cơ sở giúp người dân nhanh chóng tiếp cận môn thể thao mới, đồng thời mở rộng nền tảng tuyển chọn các vận động viên tài năng. Năm 2025, Giải vô địch Teqball Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu được tổ chức với 12 đơn vị tham dự.
Như Trưởng đoàn thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 Nguyễn Hồng Minh khẳng định, đây là kết quả của sự phối hợp hiệu quả giữa Nhà nước và Nhân dân trong sự nghiệp phát triển thể thao. Hướng đi này không chỉ dừng ở phong trào, mà còn góp phần xây dựng lực lượng vận động viên thành tích cao tham dự đấu trường châu lục và thế giới.
Bài học về “đi tắt đón đầu”
Nhìn vào bảng thành tích teqball tại kỳ Đại hội này, các quốc gia Đông Nam Á giành tới 11 trong tổng số 20 bộ huy chương. Riêng Thái Lan mang về tới ba Huy chương vàng, gần tương đương chỉ tiêu Đoàn Thể thao Việt Nam đặt ra tại ASIAD 20. Khi chúng ta nhận ra cơ hội, nước bạn đã vươn lên nhóm dẫn đầu thế giới ở bộ môn mà tất cả gần như cùng xuất phát từ con số 0. Bí quyết của Thái Lan cũng chính là điều Việt Nam đang học hỏi. Họ tận dụng nguồn vận động viên cầu mây dồi dào (với kỹ thuật chân và khả năng kiểm soát bóng phù hợp), chuyển sang teqball và nhanh chóng gặt hái thành công. Song, Thái Lan thành lập liên đoàn từ năm 2020 để phát triển bài bản, trong khi Việt Nam đến nay vẫn chưa có được bộ máy riêng.
Như nhận định của ông Dương Đức Thủy, nguyên Trưởng bộ môn Điền kinh, Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, khi một môn mới bắt đầu được thử nghiệm, luôn có rất nhiều tín hiệu được phát đi. Những người làm thể thao cần phải nhìn nhận xem bộ môn ấy liệu có phù hợp với thế mạnh và tiềm lực nước nhà hay không, để nhanh chóng chuẩn bị nguồn lực phát triển, trước thời điểm được các hội đồng thể thao châu lục hay Olympic công nhận. Đó mới là tư duy “đi tắt đón đầu”, chứ không phải chờ đợi đến khi bộ môn được đưa vào chương trình thi đấu chính thức rồi mới vội vàng tìm kiếm nhân sự.
Teqball là phép thử điển hình cho tư duy ấy. Trước đó, leo núi cũng là bộ môn tương tự, mới được đưa vào Olympic Tokyo 2020, và giúp Indonesia có Huy chương vàng tại kỳ Thế vận hội Paris 2024. Nếu teqball được đưa vào chương trình thi đấu Olympic 2028 như kỳ vọng của FITEQ, khoản đầu tư vào phong trào của Thái Lan hôm nay, như quá trình xây dựng câu lạc bộ, đào tạo vận động viên trẻ từ gốc, sẽ trở thành thế mạnh đích thực.
Sau ASIAD 20, teqball Việt Nam sẽ dự World Series tại Thái Lan cuối tháng 10 và Đại hội Thể thao trong nhà châu Á vào tháng 12. Và như lãnh đạo đội Trần Duy Khâm chia sẻ, tấm Huy chương đồng tại ASIAD 20 chưa phải đích đến, mà chỉ là điểm khởi đầu cho một chặng đường.
Teqball ra đời ở Hungary năm 2010, kết hợp kỹ thuật xử lý bóng của bóng đá với hình thức thi đấu trên chiếc bàn cong. Bộ môn này nhiều đặc điểm phù hợp để phát triển tại Việt Nam, như chi phí thấp, không đòi hỏi mặt bằng lớn, gắn với văn hóa yêu thích đá bóng. Đặc biệt, chúng ta luôn có sẵn nguồn vận động viên cầu mây, đá cầu phù hợp để chuyển đổi.
QUỲNH ANH