Từng bước xử lý căn cơ ngập úng lưu vực sông ngoại thành Hà Nội - Thanh Niên

Cơ quan chức năng đang khẩn trương triển khai nghiên cứu tổng thể để sớm có giải pháp kỹ thuật, từng bước xử lý căn cơ tình trạng ngập úng kéo dài tại lưu vực sông Bùi, sông Tích (Hà Nội).

Mới đây, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp về tình hình và giải pháp tiêu lũ sông Tích, sông Bùi.

Nghiên cứu xây dựng hồ chứa lớn

Báo cáo tại cuộc họp, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, khu vực này còn nhiều hạn chế về hệ thống đê điều, thủy lợi, trong khi diễn biến mưa lũ ngày càng phức tạp.

Cụ thể, các tuyến đê bao hữu Tích có cao trình khoảng 8m, khi mực nước tại cống Vĩnh Phúc vượt 8m (báo động III), đê sẽ bị tràn. Các tuyến đê bao hữu Bùi có cao trình tương đương 7 m, khi mực nước tại Yên Duyệt đạt 7m, đê sẽ bị tràn.

Theo ông Lê Thanh Nam, trong khoảng 10 năm trở lại đây, khu vực hạ lưu thường xuất hiện các đợt lũ lớn.

Trong đợt mưa lũ năm 2026 vừa qua, do ảnh hưởng của mưa kéo dài hơn 4 ngày, mực nước các sông đồng loạt dâng cao. Sông Tích tại Kim Quan đạt đỉnh 9,12m; sông Bùi tại Yên Duyệt đạt đỉnh trên 7,8m; sông Đáy tại Ba Thá đạt khoảng 7,2m và sông Mỹ Hà đạt khoảng 6,1m. Do đó, nhiều tuyến bờ bao trên địa bàn bị tràn.

Nguyên nhân ngập lụt chủ yếu liên quan đến dòng chảy, mưa lớn kéo dài và lũ rừng ngang từ thượng nguồn đổ về. Hiện nay, khu vực mới chủ yếu chịu tác động của lũ rừng ngang; nếu trong thời gian tới xuất hiện thêm lũ từ các lưu vực thượng nguồn, áp lực đối với hệ thống tiêu thoát sẽ rất lớn. Trong trường hợp mực nước các sông dâng cao, việc bơm tiêu cũng gặp khó khăn, có thể kéo dài thời gian ngập.

Về giải pháp lâu dài, ông Lê Thanh Nam cho biết, Sở đã khảo sát, nghiên cứu các dự án trước đây và nhận thấy một số hồ chứa nước được xây dựng để cắt lũ rừng ngang nhưng quy mô chưa đáp ứng yêu cầu.

Một trong những giải pháp cần nghiên cứu là khảo sát các khu vực miền núi, xác định những vị trí phù hợp để xây dựng các hồ chứa có quy mô lớn nhằm giữ nước, hạn chế lũ rừng ngang. Các hồ này có thể kết hợp tạo cảnh quan, phát triển du lịch và tạo điều kiện phát triển kinh tế địa phương.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội sẽ tiếp tục nghiên cứu, cải tạo hồ chứa nước Văn Sơn; nâng cao năng lực Trạm bơm Đầm Mới, bảo đảm yêu cầu tiêu thoát nước. Đồng thời, Sở phối hợp với ban quản lý dự án và các xã trong khu vực tính toán, xây dựng phương án tổng thể, trong đó đánh giá số hộ dân bị ảnh hưởng để có phương án di dân phù hợp, đồng thời dành quỹ đất tối đa cho việc hình thành hồ chứa…

Từng bước xử lý căn cơ tình trạng ngập úng kéo dài

Phát biểu kết luận, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá, khu vực phía Tây đang được xác định là một trong những trục phát triển quan trọng của Thủ đô. Vì vậy, nếu không giải quyết căn cơ tình trạng ngập úng sẽ ảnh hưởng đến việc triển khai các định hướng lớn trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Do đó, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các đơn vị liên quan nghiên cứu một cách tổng thể trên cơ sở các số liệu về địa hình, thủy văn, lượng mưa và diễn biến nhiều năm; xây dựng quy hoạch cao độ, thủy văn khu vực phía Tây một cách bài bản. Trong đó, cần nghiên cứu tổng thể lưu vực, kết nối giải pháp đối với 3 tuyến sông quan trọng là sông Bùi, sông Tích và sông Đáy.

Việc nghiên cứu phải tính đến khả năng kết nối, điều tiết toàn bộ hệ thống, đồng bộ dữ liệu thủy văn, địa hình, địa mạo, hướng dòng chảy và cao trình đê, thay vì xử lý riêng lẻ từng tuyến đê, từng địa phương. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế phối hợp liên vùng với các địa phương có liên quan đến lưu vực sông Đáy.

Về giải pháp trước mắt, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các đơn vị tăng cường cơ chế phối hợp vận hành hồ chứa, trạm bơm và hệ thống sông. Cùng với đó, các đơn vị liên quan cần đẩy mạnh nạo vét các dòng sông nhằm tăng khả năng tiêu thoát và dung tích dòng chảy, hạn chế áp lực phải nâng cao cao trình đê.

Ngoài ra, Hà Nội yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục bám sát địa bàn, chủ động ứng phó với các tình huống phát sinh; đồng thời khẩn trương triển khai nghiên cứu tổng thể để sớm có giải pháp kỹ thuật, từng bước xử lý căn cơ tình trạng ngập úng kéo dài tại lưu vực sông Bùi, sông Tích.

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội