Diễn đàn là cơ chế đối thoại và hợp tác tư pháp cấp cao giữa Tòa án tối cao các nước ASEAN và Tòa án nhân dân tối cao Trung Quốc. Bắt đầu từ năm 2014, diễn đàn đã được tổ chức 3 lần vào các năm 2014, 2017 và 2022, tại Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.
Việc Việt Nam đăng cai tổ chức diễn đàn lần thứ 4 có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh ASEAN và Trung Quốc kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Sự kiện góp phần làm sâu sắc hơn hợp tác tư pháp khu vực, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm cải cách tư pháp, xây dựng Tòa án điện tử và ứng dụng công nghệ trong hoạt động xét xử.
Đại biểu Việt Nam, ASEAN và Trung Quốc tham dự diễn đàn (Ảnh: Ban tổ chức).
Diễn đàn có khoảng 130 đại biểu tham dự, gồm 70 đại biểu từ tòa án các nước, 12 đại biểu từ cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam và gần 50 đại biểu trong nước.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Quảng, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh giao lưu, hợp tác kinh tế, thương mại giữa các nước ASEAN và Trung Quốc đang phát triển mạnh mẽ và sâu rộng, hợp tác tư pháp càng có vai trò quan trọng trong việc góp phần xây dựng nền tảng pháp lý thuận lợi, thực thi công lý, đảm bảo môi trường hợp tác ổn định, minh bạch.
“Diễn đàn tư pháp ASEAN - Trung Quốc đã mở ra một kênh hợp tác mới nhằm tăng cường quan hệ hữu nghị, hiểu biết lẫn nhau và chia sẻ kinh nghiệm trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động tư pháp”, ông Nguyễn Văn Quảng phát biểu.
Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam Nguyễn Văn Quảng phát biểu khai mạc diễn đàn (Ảnh: Ban tổ chức).
Theo Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam, diễn đàn là dịp để các đại biểu trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giải quyết các vụ án hình sự, dân sự và thương mại có yếu tố xuyên biên giới; đề xuất các phương thức mới để tăng cường hợp tác ngày càng hiệu quả, phù hợp với luật pháp và các điều ước quốc tế mà mỗi nước là thành viên trong bối cảnh hội nhập quốc tế và khu vực ngày càng sâu rộng.
Diễn đàn cũng là cơ hội để các nước ASEAN và Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng tòa án điện tử, tòa án thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ hiện đại hóa nền tư pháp, nâng cao tính minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận công lý.
Đây là những nội dung quan trọng gắn với trọng trách của tòa án mỗi nước và trách nhiệm chung của tòa án các nước ASEAN và Trung Quốc.
Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí phát biểu chào mừng diễn đàn (Ảnh: Ban tổ chức).
Phát biểu chào mừng tại diễn đàn, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh ASEAN là mái nhà chung của 11 thành viên với sự đa dạng về chế độ chính trị, văn hóa, ngôn ngữ, trình độ phát triển nhưng gắn kết chặt chẽ với nhau vì một mục tiêu chung, hướng đến người dân, lấy người dân làm trung tâm, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới.
Theo ông Lê Minh Trí, là quốc gia láng giềng gần gũi, Trung Quốc đã sớm thiết lập quan hệ đối thoại và trở thành đối tác ngoại khối đầu tiên, quan trọng của ASEAN từ năm 1991.
Do đó quan hệ đối thoại ASEAN - Trung Quốc tiếp tục phát triển gắn bó, năng động và toàn diện, bao trùm cả ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN, gồm chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội.
Kể từ khi thiết lập đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2021, hợp tác giữa hai bên không ngừng được củng cố, đóng góp quan trọng vào việc duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực.
Các phiên làm việc tại diễn đàn, đại biểu các nước tập trung vào 2 nội dung trọng tâm: Hợp tác giải quyết vụ án hình sự, tranh chấp dân sự và thương mại xuyên biên giới trong bối cảnh kỷ nguyên số; chia sẻ kinh nghiệm xây dựng tòa án điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ xét xử, cùng triển vọng tương lai.
Trong khuôn khổ diễn đàn, các đại biểu thảo luận và thông qua thông cáo chung Đà Nẵng 2026, ghi nhận kết quả diễn đàn lần thứ tư và xác định định hướng hợp tác tư pháp ASEAN - Trung Quốc trong thời gian tới.