Điều gì khiến vành đai 4 TPHCM qua Đồng Nai khó thi công?

Ngày 28/9, Sở Xây dựng TP Đồng Nai thông tin dự án Vành đai 4 TPHCM qua địa bàn đã bàn giao gần 78% mặt bằng, tương đương khoảng 235ha. Con số này cho thấy công tác giải phóng mặt bằng đã tiến triển, nhưng phần đất bàn giao vẫn chưa nối liền thành những đoạn đủ dài để thi công đồng bộ. Theo thông tin Tiền Phong đăng tải, tình trạng mặt bằng “da beo”, nơi có nơi chưa, đang khiến các nhà thầu khó tổ chức thi công trên toàn tuyến. Ở những vị trí đã có thể tiếp cận, nhà thầu mới bắt đầu các công việc chuẩn bị, gồm dọn dẹp mặt bằng, phát quang và cào bóc lớp đất hữu cơ. Đây là những bước ban đầu trước khi triển khai các hạng mục tiếp theo, nhưng phạm vi thi công hiện vẫn bị giới hạn bởi những khoảng đất chưa được bàn giao. Vì vậy, dù tỷ lệ mặt bằng đã đạt gần 78%, con số này chưa đồng nghĩa với việc các đơn vị có thể triển khai công trường liên tục. Trung tâm Phát triển Quỹ đất TP Đồng Nai được yêu cầu khẩn trương đẩy nhanh bồi thường và giải phóng mặt bằng, đồng thời ưu tiên những khu vực có thể bàn giao liền khoảnh. Yêu cầu này nhằm tránh tình trạng mặt bằng đã được giao nhưng vẫn chưa đủ điều kiện để nhà thầu tổ chức thi công hiệu quả. Nút thắt vì thế không chỉ nằm ở tổng diện tích đã bàn giao, mà còn ở cách các phần đất sẵn sàng được phân bố dọc tuyến. Dự án thành phần 1-2 gồm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường gom đã khởi công ngày 30/6 trên địa phận Đồng Nai. Trong khi đó, dự án thành phần 2.2, đầu tư xây dựng hơn 46km đường cao tốc thuộc Vành đai 4 TPHCM qua Đồng Nai, dự kiến khởi công cuối tháng 9/2026. Dự án thành phần này có tổng mức đầu tư khoảng 16.270 tỷ đồng, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2029 theo kế hoạch được nêu. Đoạn cao tốc qua Đồng Nai dài khoảng 46km, được thiết kế với quy mô 8 làn xe và tốc độ tối đa theo thiết kế 100km/h. Điểm đầu tuyến tại Km18+480, thuộc xã Xuân Đường, TP Đồng Nai; điểm cuối tại Km64+630, khu vực xã Thường Tân, TPHCM. Tuyến đường bao gồm cầu Thủ Biên, công trình nằm tại vị trí tiếp giáp đoạn Vành đai 4 qua TP Đồng Nai với TPHCM. Từ cầu Thủ Biên, tuyến còn kết nối với dự án Vành đai 4 TPHCM đoạn từ cây cầu đến sông Sài Gòn, tạo thành phần liên thông giữa các đoạn. Tuy nhiên, tiến độ chuẩn bị cho toàn tuyến vẫn phụ thuộc đáng kể vào việc bồi thường và bàn giao đất tại các địa phương có dự án đi qua. Khi mặt bằng còn đứt quãng, nhà thầu khó bố trí thi công liên tục, dù một số vị trí đã có thể triển khai những công việc mở đầu. Để thực hiện toàn bộ dự án, TP Đồng Nai phải thu hồi, giải phóng mặt bằng hơn 443ha đất, trải rộng trên địa bàn 9 xã, phường. Riêng giai đoạn 1 cần thu hồi hơn 302ha, một khối lượng lớn đòi hỏi công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được xử lý khẩn trương. Quy mô thu hồi đất này cũng cho thấy việc hoàn tất bàn giao là một phần công việc quan trọng trước khi tuyến cao tốc có thể thi công đồng bộ. Vành đai 4 TPHCM qua Đồng Nai vì thế đang đối mặt với khoảng cách giữa tỷ lệ bàn giao mặt bằng và khả năng tổ chức thi công thực tế. Gần 78% diện tích đã được bàn giao là kết quả đáng kể, nhưng tình trạng “da beo” vẫn cản trở việc triển khai liền mạch trên toàn tuyến. Việc ưu tiên bàn giao các khu vực liền khoảnh sẽ giúp nhà thầu có thêm điều kiện thi công, trong lúc dự án hướng tới mốc khởi công cuối tháng 9/2026.