Bỏ qua điều hướng
•

Đôi mắt bồ câu bên đậu, bên bay

Đôi mắt bồ câu bên đậu, bên bay
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Hồi nhỏ, ông ngoại từng viết tặng tôi một bài thơ. Trong bài thơ ấy có hình ảnh đôi mắt bồ câu, bên đậu bên bay. Người ta thường ví một đôi mắt đẹp với mắt bồ câu. Ngày ấy, tôi chỉ ước mình có một đôi mắt giống như bao đôi mắt khác. Một bên mắt của tôi bị tật, nhỏ hơn hẳn bên còn lại, và rất khó mở ...

Tôi cũng ít khi nhìn thẳng vào mắt người đối diện. Một ánh nhìn bình thường cũng có thể khiến tôi có cảm giác họ đang nhìn vào con mắt nhỏ hơn. Có lẽ bởi tôi luôn nhìn thấy nó trước cả khi người khác kịp để ý. Hồi cấp hai, có lần tôi đã tát một bạn trai cùng lớp chỉ vì bạn ấy nói gì đó về đôi mắt của tôi. Tôi không còn nhớ câu nói ấy. Nhưng lại nhớ lý do vì sao mình làm vậy. Với một đứa trẻ vốn đã mang trong lòng mặc cảm, chỉ một lời nói vô tình cũng đủ khiến nó sợ rằng người khác đang nhìn vào điều mình tự ti nhất. Sau lần ấy, tôi càng nhạy cảm với những cái nhìn. Nhiều khi người ta còn chưa kịp để ý, tôi đã tự hỏi: “Họ có thấy gì không?”.

Đôi mắt chỉ là một phần rất nhỏ trong tất cả những điều tôi từng không hài lòng về mình. Ảnh minh hoạ: Pinterest

Rồi lớn lên, tôi mới nhận ra đôi mắt chỉ là một phần rất nhỏ trong tất cả những điều tôi từng không hài lòng về mình. Tôi từng không thích thân hình gầy gò, làn da xám, mái tóc dày và cứng. Tôi cũng chỉ thấy ở mình sự nhút nhát. Tôi cứ tập trung vào những điểm ấy, đến mức quên mất mình còn có những phần khác.

Hôm nay, tôi có dịp đến chơi với những bạn trẻ khiếm thị. Tôi ngồi nghe các bạn hát, chơi trò bịt mắt, rồi cùng cho tay vào bát gạo để nhặt những hạt đỗ ra, xem ai nhặt được nhiều hơn. Lúc chia tay, các bạn tặng chúng tôi một bài hát do chính các bạn sáng tác. Tôi đã không thể ngăn những giọt nước mắt rơi xuống. Tôi để mặc chúng lăn dài trên má, rớt xuống áo. Tôi có cảm giác mình không còn phải để ý xem có ai đang nhìn mình hay không. Tôi không cần phải lau chúng đi thật nhanh như một thói quen. Các bạn hát về những đôi mắt từ khi sinh ra đã khép kín. Những đôi mắt chưa từng nhìn thấy mặt trời, chưa từng nhìn thấy khuôn mặt của cha mẹ. Xung quanh chỉ là bóng tối. Muốn bước đi mà không dám bước. Có những lúc chỉ biết ngồi một mình, để nước mắt tuôn rơi. Đôi mắt đâu chỉ để người ta nhìn vào mà thấy đẹp hay xấu. Với những người chưa từng nhìn thấy ánh sáng, đôi mắt lại là một ước muốn. Còn tôi, đã có đôi mắt để nhìn thấy thế giới, vậy mà chỉ muốn người khác đừng nhìn vào đôi mắt ấy.

Rồi bài hát đi sang một đoạn khác. Các bạn hát rằng, một ngày kia, các bạn học được cách nhìn thấy mặt trời bằng đôi mắt ân tình của những người xung quanh. “Đôi mắt ân tình”. Tôi chưa bao giờ nghĩ về đôi mắt theo cách ấy. Tôi từng nghĩ đôi mắt là để nhìn. Nhưng nhìn cũng có nghĩa là sẽ thấy cả những điều đẹp đẽ lẫn những điều mình không muốn thấy. Những điều khiến ta không vui thường ở lại lâu hơn trong tâm trí, còn niềm vui thì trôi đi rất nhanh. Tôi thấy mình đã may mắn biết bao khi có thể nhìn thấy thế giới muôn hình muôn vẻ. Tôi học cách không để những điều không vui chiếm hết tâm trí, để trong mắt mình vẫn còn chỗ cho những điều khác.

Tôi bắt đầu chú ý đến những điều trước đây mình thường bỏ qua. Ngắm nắng, nhìn một người đang cười, nhìn những người mình thương. Nhận ra những điều đẹp đẽ mà trước đây tôi vẫn cho là bình thường. Và học cách đón nhận cả những điều chưa hoàn hảo, thay vì chỉ nhìn vào những điều mình không thích. Tôi không thể chọn một cuộc đời không có những điều khiến tôi buồn, cũng không thể chọn cho tôi một đôi mắt khác. Có những ngày tôi vẫn chạnh lòng trước một ánh nhìn. Vẫn có lúc tôi không muốn ngắm mình trong gương. Nhưng tôi cũng đâu cần phải gạt cảm giác ấy đi ngay. Tôi có thể dừng lại thêm một chút, rồi nhìn sang những điều khác.

Trên đường về, tôi lại nhớ đến bài thơ năm nào của ông ngoại: “Đôi mắt bồ câu, bên đậu bên bay”. Tôi từng chỉ thấy một bên mắt nhỏ hơn là một điều xấu xí. Tôi chăm chăm vào sự khác biệt ấy, mà quên mất rằng đôi mắt này vẫn đang giúp tôi nhìn thấy biết bao điều đẹp đẽ trong cuộc đời.

Có những đôi mắt nhìn thấy mặt trời bằng tình yêu của người khác.

Cuộc thi “Check-in Hạnh phúc” mùa 1 - “Từ đây có một tôi khác” do Báo Tiền Phong phối hợp với Công ty Cổ phần Tiền Phong tổ chức, dành cho công dân Việt Nam trong và ngoài nước, người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam.

Cuộc thi nhận tác phẩm ở 3 thể loại: Bài viết, Video và Voice.

Tác giả có thể gửi nhiều tác phẩm tham dự.

Thời gian nhận bài từ ngày 11/9/2026 đến hết ngày 11/12/2026.

Tác phẩm dự thi gửi về email [email protected], tiêu đề: Bài dự thi Cuộc thi “Check-in Hạnh phúc” - [Tên tác giả].

Thể lệ Cuộc thi và thông tin chi tiết TẠI ĐÂY

Hành trình vượt qua mặc cảm cá nhân bắt đầu từ những tổn thương tâm lý thuở nhỏ liên quan đến tật ở mắt khiến một bên nhỏ hơn hẳn bên còn lại. Sự nhạy cảm quá mức trước ánh nhìn của người xung quanh từng tạo nên rào cản giao tiếp và khoảng cách lớn trong quá trình trưởng thành. Những định kiến tự thân về ngoại hình không chỉ dừng lại ở đôi mắt mà còn lan rộng sang nhiều yếu tố thể trạng khác. Bước ngoặt nhận thức diễn ra khi nhân vật tham gia buổi giao lưu cùng nhóm bạn trẻ khiếm thị thông qua các hoạt động tương tác và trò chơi dân gian. Lời ca trong bài hát do chính những người khiếm thị sáng tác về đôi mắt chưa từng nhìn thấy ánh sáng đã chạm đến cảm xúc và làm thay đổi hoàn toàn góc nhìn tâm lý. Sự đồng cảm sâu sắc tại thời điểm đó giúp xóa tan áp lực về việc phải che giấu những điểm chưa hoàn hảo trước ánh mắt cộng đồng. Khái niệm đôi mắt ân tình xuất hiện như một thông điệp quan trọng, định hình lại mục đích quan sát thế giới từ việc sợ hãi sang trân trọng. Việc nhận ra may mắn của bản thân khi sở hữu thị giác giúp cá nhân chủ động mở rộng tầm nhìn hướng đến các giá trị tích cực trong cuộc sống. Đây là bài học sâu sắc về khả năng tự hòa giải với khuyết điểm cá nhân để đón nhận góc nhìn đa chiều và trọn vẹn hơn.