Điều thú vị phía sau nhạc chuông Nokia nổi tiếng một thời

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Trước khi trở thành âm thanh biểu tượng của điện thoại Nokia, giai điệu này đã xuất hiện trong tác phẩm guitar hơn một thế kỷ trước.

Vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000, một âm thanh đặc trưng đã trở thành biểu tượng tại các quán cà phê, sân bay, trung tâm thương mại và ngay cả trong các phòng họp: Nokia Tune. Đây là điều xảy ra trước khi người dùng có thể tùy chỉnh nhạc chuông bằng các bài hát riêng, do chỉ có thể chọn lựa từ những giai điệu cài sẵn.

Trong số những giai điệu nhạc chuông có sẵn, một đoạn nhạc từ Nokia đã nhanh chóng trở nên quen thuộc với hàng triệu người trên toàn cầu. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết lịch sử của bản nhạc chuông, vốn có nguồn gốc từ gần một thế kỷ trước.

Cụ thể, nhà soạn nhạc người Tây Ban Nha Francisco Tárrega đã sáng tác bản nhạc Gran Vals cho đàn guitar cổ điển vào năm 1902. Đoạn nhạc bốn ô nhịp nổi tiếng của Nokia nằm ở ô nhịp thứ 13 của bản nhạc này. Nhiều người cho rằng Tárrega đã lấy cảm hứng từ một đoạn nhạc trong tác phẩm Grande Valse Brillante của Frédéric Chopin và khi Nokia chọn đoạn nhạc dễ nhớ này, họ đã vô tình tạo ra một trong những nhạc chuông dễ nhận biết nhất trong lịch sử công nghệ tiêu dùng.

Chiếc điện thoại Nokia đầu tiên sử dụng bản nhạc chuông huyền thoại

Sự chuyển mình từ nhạc nền sang âm thanh điện thoại bắt đầu vào đầu những năm 1990. Khi quảng bá cho điện thoại Nokia 1011, công ty đã sử dụng bản ghi âm Gran Vals, một tác phẩm thuộc phạm vi công cộng, cho quảng cáo của mình. Mặc dù khán giả không ngay lập tức bị cuốn hút, nhưng các lãnh đạo Nokia đã nhận thấy tiềm năng của giai điệu này. Năm 1993, họ đã quyết định chọn đoạn nhạc ngắn của Gran Vals làm nhạc chuông.

Nhưng bước ngoặt thực sự diễn ra vào năm 1995, thời điểm chiếc điện thoại Nokia 2110 ra mắt với tính năng cho phép người dùng thay đổi nhạc chuông mặc định. Trong số các tùy chọn, có phiên bản số hóa của Gran Vals, được gọi đơn giản là Ringtone Type 7. Giai điệu vui tươi này nhanh chóng trở nên phổ biến và vào năm 1997 được Nokia chính thức đặt tên là Grande Valse. Năm sau, tên gọi này được đổi thành Nokia Tune nhằm khẳng định thương hiệu này trong lòng người tiêu dùng.

Trong thời kỳ đỉnh cao của điện thoại phổ thông, Nokia Tune gần như không thể tránh khỏi. Năm 2009, ước tính nhạc chuông này được phát khoảng 1,8 tỉ lần mỗi ngày trên toàn thế giới. Nó đã trở thành một biểu tượng văn hóa, xuất hiện trong nhiều chương trình truyền hình và ca khúc nổi tiếng. Tuy nhiên, khi công nghệ phát triển, người dùng dần chuyển sang nhạc chuông tùy chỉnh, khiến giai điệu cổ điển này dần biến mất khỏi không gian công cộng.

Dù Nokia Tune đã phai nhạt trong cuộc sống hằng ngày, nó vẫn để lại dấu ấn khó phai trong lòng người yêu công nghệ. Không ai có thể ngờ rằng một bản nhạc của Tárrega lấy cảm hứng từ một tác phẩm của Chopin lại trở thành một trong những giai điệu được phát nhiều nhất trong lịch sử nhân loại.

Từng vang lên khắp các không gian công cộng vào cuối thập niên 1990 và đầu thập niên 2000, Nokia Tune là một trong những âm thanh định hình kỷ nguyên di động sơ khai. Dù gắn liền với thương hiệu viễn thông Phần Lan, giai điệu bốn ô nhịp kinh điển này thực chất bắt nguồn từ ô nhịp thứ 13 trong bản nhạc Gran Vals viết cho guitar cổ điển năm 1902 của nhà soạn nhạc Tây Ban Nha Francisco Tárrega. Nhiều nhà nghiên cứu chỉ ra rằng chính Tárrega cũng đã lấy cảm hứng sáng tác từ tác phẩm Grande Valse Brillante của Frédéric Chopin trước khi đứa con tinh thần của ông đi vào lịch sử công nghệ tiêu dùng. Hành trình trở thành âm thanh biểu tượng bắt đầu từ đầu những năm 1990 khi Nokia sử dụng Gran Vals, một tác phẩm thuộc phạm vi công cộng, làm nhạc nền quảng bá mẫu máy Nokia 1011. Đến năm 1993, ban lãnh đạo công ty quyết định đưa trích đoạn này thành nhạc chuông chính thức và tạo ra bước ngoặt lớn trên mẫu Nokia 2110 ra mắt năm 1995 dưới tên gọi Ringtone Type 7. Sau các lần đổi tên thành Grande Valse vào năm 1997 và Nokia Tune vào năm 1998, giai điệu đã gắn chặt với nhận diện thương hiệu toàn cầu của tập đoàn. Ở thời kỳ hoàng kim của điện thoại phổ thông vào năm 2009, Nokia Tune đạt tần suất phát ước tính 1,8 tỉ lần mỗi ngày trên toàn thế giới, trở thành một hiện tượng văn hóa đại chúng đặc sắc. Mặc dù xu hướng cá nhân hóa nhạc chuông trên điện thoại thông minh sau đó đã đẩy âm thanh này rời xa đời sống thường nhật, bản chuyển soạn từ thế kỷ trước vẫn giữ vị thế là một trong những giai điệu được phát nhiều nhất trong lịch sử nhân loại. Sự kết hợp giữa di sản cổ điển và chiến lược tiếp thị khéo léo đã chứng minh giá trị trường tồn của âm thanh này đối với văn hóa công nghệ hiện đại.