Doanh nghiệp đuổi việc lao động nữ mang thai bị phạt đến 40 triệu đồng

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Người sử dụng lao động không được quyền sa thải lao động nữ khi đang mang thai. Trường hợp cố tình chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do mang thai sẽ bị xử phạt đến 40 triệu đồng.

Chị Trang mới đi làm được hơn 1 tháng, khi khám sức khỏe định kỳ thì phát hiện mang thai. Công ty yêu cầu chị tự nguyện xin nghỉ việc vì nếu để chị tiếp tục làm việc, khi giải quyết chế độ thai sản sẽ bị bảo hiểm xã hội thanh tra.

Chị Trang hỏi: “Nếu tôi không đồng ý tự nguyện xin nghỉ việc thì công ty có thể đuổi việc tôi không? Nếu bị đuổi việc thì tôi có được bồi thường gì không?”.

Doanh nghiệp đuổi việc lao động nữ mang thai bị phạt đến 40 triệu đồng - 1 — Lao động nữ mang thai được pháp luật lao động bảo vệ (Ảnh minh họa: Sơn Nguyễn).

Theo quy định tại Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019, lao động nữ được bảo vệ khi đang mang thai. Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Khi đang mang thai, lao động nữ chỉ có thể bị sa thải nếu người sử dụng lao động là cá nhân chết (hoặc bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích, đã chết); hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động, bị cơ quan chuyên môn về đăng ký kinh doanh ra thông báo không có người đại diện theo pháp luật, người được ủy quyền thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật.

Thậm chí, nếu hợp đồng lao động hết hạn trong thời gian lao động nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì lao động này được ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới.

Nếu người sử dụng lao động có hành vi sa thải lao động nữ đang mang thai sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định số 283/2026/NĐ-CP (quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng).

Theo Khoản 2 Điều 26 Nghị định 283/2026, người sử dụng lao động bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng nếu có hành vi sa thải người lao động hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Mức phạt trên áp dụng đối với người sử dụng lao động là cá nhân. Đối với người sử dụng lao động là tổ chức (đơn vị, doanh nghiệp…) thì mức xử phạt tiền sẽ tăng gấp đôi, tức là từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng. Riêng đối với hộ kinh doanh, hộ gia đình có hành vi vi phạm trên thì bị xử phạt như đối với cá nhân.

Ngoài việc bị xử phạt hành chính, người sử dụng lao động bắt buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là nhận người lao động trở lại làm việc.

Hành vi ép buộc nhân viên nghỉ việc hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do mang thai là vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật hiện hành. Theo Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019, người sử dụng lao động tuyệt đối không được quyền sa thải lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hay đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi. Quy chế bảo vệ đặc thù này chỉ cho phép chấm dứt việc làm khi chủ sử dụng lao động là cá nhân qua đời, mất năng lực hành vi dân sự, hoặc pháp nhân giải thể và hoàn toàn chấm dứt hoạt động. Không chỉ bảo lưu việc làm, lao động nữ mang thai hoặc nuôi con nhỏ còn được pháp luật ưu tiên giao kết hợp đồng mới khi thỏa thuận lao động cũ hết thời hạn. Doanh nghiệp viện dẫn lý do né tránh thanh tra bảo hiểm xã hội để yêu cầu nhân sự tự nguyện xin thôi việc là hành động trái luật. Những áp đặt này hoàn toàn vô hiệu và người lao động có quyền từ chối ký đơn nghỉ việc để bảo vệ chế độ an sinh của bản thân. Trường hợp cố tình sa thải nhân sự vì thai sản, người sử dụng lao động sẽ chịu chế tài nghiêm khắc theo Nghị định số 283/2026/NĐ-CP. Khoản 2 Điều 26 của nghị định này quy định mức phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng đối với cá nhân, hộ kinh doanh, và phạt kịch khung từ 20 đến 40 triệu đồng đối với tổ chức, doanh nghiệp vi phạm. Bên cạnh khoản tiền phạt, đơn vị sử dụng lao động bắt buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là nhận người lao động trở lại làm việc theo đúng vị trí ban đầu.