Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, các lực lượng của tỉnh Khánh Hòa nỗ lực triển khai nhiều phương án tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, nhất là ở các địa bàn vùng đồi núi khó khăn.
Những ngày giữa tháng 10, khu vực phía Bắc đến phía Nam Khánh Hòa đều mưa diện rộng. Khi thời tiết thuận lợi, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tỉnh Khánh Hòa tranh thủ đưa máy siêu âm radar xuyên đất dò tìm ở khu vực đèo Rù Rì, nhà bia tưởng niệm chiến dịch Mậu Thân 1968.
Trước đó, năm 2012, khi thực hiện mở đường ở vị trí này, tỉnh Khánh Hòa đã phát hiện và khai quật 22 hài cốt liệt sỹ (thuộc hai đơn vị Trung đoàn Sao Vàng, Đại đội Đặc công 90 và lực lượng vũ trang địa phương).
Qua 2 ngày dò tìm tại đây, các kíp vận hành máy tỉnh Khánh Hòa thay nhau thực hiện thao tác quét và đọc dữ liệu. Chiến sỹ Phạm Ngọc Chiến, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tỉnh Khánh Hòa cho biết, trong quá trình làm việc thực tế, máy xác định vị trí chính xác nghi có dị thường trong lòng đất và phát ra tín hiệu để chỉ huy có căn cứ triển khai các phương án đào tìm.
Tại khu vực đèo Rù Rì, nhờ các tín hiệu máy báo, đội đã khoanh vùng, tránh tình trạng đào dàn trải, đồng thời giảm thấp nhất ảnh hưởng đến tài sản của người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa phát hiện hài cốt liệt sỹ và đang tạm dừng để củng cố hồ sơ.
Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa, máy radar xuyên đất vốn được sử dụng trong lĩnh vực địa chất, khảo sát công trình ngầm. Việc ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ trong quá trình thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm góp phần mở thêm hướng tiếp cận, nâng cao hiệu quả tìm kiếm tại những khu vực địa hình phức tạp, dấu tích chiến trường đã thay đổi.
Thượng tá Đỗ Quang Hơn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa cho rằng, đưa máy radar vào tìm kiếm hài cốt liệt sỹ ở các khu vực nghi có hài cốt liệt sỹ sẽ giảm bớt sức lao động cho lực lượng tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ. Các lực lượng làm nhiệm vụ ngay sau khi hoàn thành tập huấn tại Quân khu V đã đưa thiết bị này vào ứng dụng thực địa từ sáng 14/10.
Tại các khu vực nghi có hài cốt liệt sỹ theo thông tin từ nhân chứng cung cấp, lực lượng chức năng rà quét để phân tích địa tầng, phát hiện các điểm có sự xáo trộn dưới lòng đất. Qua đó, giúp khoanh vùng chính xác, xác định cụ thể vị trí, độ sâu và giảm tối đa thời gian, công sức khảo sát diện rộng cho cán bộ, chiến sỹ.
Không chỉ sử dụng thiết bị, máy móc tìm kiếm, những ngày này, tranh thủ thời tiết thuận lợi, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tỉnh Khánh Hòa và các địa phương triển khai lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt ở rừng sâu khu vực Láng Tranh, thôn Là A, xã Phước Hà. Để đến được với các anh, đội phải lội suối, băng qua những ghềnh đá cheo leo, đưa 3 hài cốt liệt sỹ trở về sau nhiều năm nằm lại giữa đại ngàn.
Sau khi hoàn thành công tác quy tập, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các lực lượng tham gia đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm và đưa về nghĩa trang liệt sỹ Ninh Thuận để quàn, chuẩn bị tổ chức lễ truy điệu, an táng theo quy định.
Tham gia nhiều nhiệm vụ ngay từ đầu Chiến dịch 500 ngày đêm, Binh nhì Trần Ngọc Huy, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tỉnh Khánh Hòa cho biết, dù công việc có những lúc vất vả, khó khăn nhưng anh em luôn nhắc nhở nhau cùng cố gắng.
“Các anh đã hy sinh để đất nước có hòa bình như hôm nay nên thế hệ trẻ càng trân trọng và nỗ lực, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ Chiến dịch 500 ngày đêm,” Binh nhì Trần Ngọc Huy chia sẻ.
Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa, công tác lấy mẫu ADN hài cốt liệt sỹ tỉnh Khánh Hòa được triển khai tại 7 nghĩa trang liệt sỹ. Lực lượng làm nhiệm vụ đã hoàn thành 100% khối lượng khai quật, sớm gần 4 tháng so với kế hoạch. Hiện nay, Khánh Hòa đã quy tập được 74 hài cốt liệt sỹ.
Thời gian tới, đơn vị tiếp tục khai thác các nguồn thông tin từ hồ sơ, tài liệu lịch sử và nhân chứng; đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp khảo sát, xác minh, khoanh vùng những khu vực có khả năng còn mộ chôn tập thể, hố cào để tổ chức tìm kiếm, quy tập.
Đại tá Võ Văn Viên, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa chia sẻ, mỗi phần hài cốt được tìm thấy là thêm một người đồng đội được trở về, thêm một niềm hy vọng được thắp lên cho những gia đình đã mòn mỏi chờ đợi nhiều năm.
Dẫu thời gian đã làm đổi thay địa hình, dấu tích chiến trường xưa dần phai mờ, các lực lượng tham gia làm nhiệm vụ Khánh Hòa vẫn kiên trì tìm kiếm với một mong ước giản dị mà thiêng liêng: Đưa các anh trở về với đồng đội, gia đình và quê hương, trả lại tên cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc./.
(TTXVN/Vietnam+)