Phát hiện phương thức phát tán phần mềm gián điệp qua quảng cáo trực tuyến

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Người dùng internet có thể trở thành mục tiêu của phần mềm gián điệp thông qua hệ thống quảng cáo trực tuyến, ngay cả khi không nhấp vào quảng cáo.

Theo Techspot, các nhà nghiên cứu của Citizen Lab thuộc Đại học Toronto (Canada) đã phát hiện phương thức tấn công mang tên AdFection, trong đó hệ thống quảng cáo trực tuyến bị lợi dụng để nhận diện, theo dõi người dùng và tạo điều kiện triển khai phần mềm gián điệp thương mại.

Phương thức này cho thấy quảng cáo trực tuyến không chỉ tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến website độc hại mà còn có thể trở thành công cụ phục vụ hoạt động giám sát có chủ đích.

AdFection tận dụng cơ chế thu thập thông tin của hệ sinh thái quảng cáo kỹ thuật số, bao gồm dữ liệu về thiết bị, trình duyệt và hoạt động trực tuyến. Những thông tin này có thể được sử dụng để xác định thiết bị thuộc về một cá nhân cụ thể.

Khi mục tiêu xuất hiện trong mạng lưới quảng cáo, bên tấn công có thể thu thập dữ liệu phục vụ việc theo dõi và chuẩn bị các bước xâm nhập tiếp theo. Đáng chú ý, quá trình nhận diện không đòi hỏi người dùng phải nhấp vào quảng cáo.

Tuy nhiên, việc xác định được thiết bị không đồng nghĩa phần mềm gián điệp đã được cài đặt thành công. Quá trình xâm nhập còn phụ thuộc vào kỹ thuật khai thác và các lỗ hổng bảo mật.

Cuộc điều tra đề cập đến Discover-Tech, công ty quảng cáo Israel vận hành nền tảng Controlium. Nền tảng này có thể bị lợi dụng để xác định danh tính người dùng và tạo điều kiện cho bên thứ ba triển khai mã độc.

Quảng cáo của Discover-Tech xuất hiện trên khoảng 200.000 website và ứng dụng di động tại nhiều quốc gia, hướng hàng triệu người dùng đến các máy chủ liên quan đến Candiru, phần mềm gián điệp thương mại được phát hiện trên máy tính thuộc mạng lưới truyền thông Al Jazeera.

Discover-Tech nằm trong danh sách nhà cung cấp quảng cáo được Google chứng nhận và được mô tả là doanh nghiệp tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu GDPR tại châu Âu. Citizen Lab còn xác định nhóm Dark Cartographer có liên hệ với nền tảng này. Nhóm tập trung khai thác lỗ hổng của các nhà mạng di động để nhận diện người dùng internet trên quy mô lớn.

Phát hiện này cho thấy hệ thống quảng cáo trực tuyến có thể bị khai thác vượt xa mục đích thương mại ban đầu. Đặc biệt, việc nhận diện mục tiêu diễn ra âm thầm khiến người dùng khó phát hiện mình đang bị theo dõi.

Các nhà nghiên cứu thuộc tổ chức Citizen Lab thuộc Đại học Toronto vừa phát hiện phương thức tấn công mới mang tên AdFection, lợi dụng hệ thống quảng cáo trực tuyến để nhận diện và theo dõi người dùng có chủ đích. Kỹ thuật này khai thác cơ chế thu thập dữ liệu về thiết bị, trình duyệt và hành vi số để lập hồ sơ cá nhân mà không đòi hỏi nạn nhân phải nhấp vào biểu ngữ quảng cáo. Mặc dù việc định danh mục tiêu chưa đồng nghĩa với việc mã độc đã cài đặt thành công, đây là bước đệm then chốt mở đường cho các hoạt động xâm nhập tiếp theo qua lỗ hổng bảo mật. Tâm điểm của cuộc điều tra nhắm vào Discover-Tech, một công ty quảng cáo của Israel vận hành nền tảng Controlium. Mạng lưới quảng cáo của đơn vị này hiện diện trên khoảng 200.000 website cùng ứng dụng di động, điều hướng hàng triệu người dùng đến các máy chủ liên quan đến phần mềm gián điệp Candiru. Đáng lo ngại, doanh nghiệp này vẫn nằm trong danh sách đối tác được Google chứng nhận và công bố tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu GDPR của châu Âu. Bên cạnh đó, Citizen Lab cũng ghi nhận nhóm Dark Cartographer có liên hệ với nền tảng nhằm khai thác hạ tầng nhà mạng di động để định danh người dùng quy mô lớn. Phát hiện này gióng lên hồi chuông cảnh báo khi hệ sinh thái tiếp thị số bị biến tướng thành công cụ phục vụ hoạt động giám sát bí mật. Quy trình theo dõi diễn ra hoàn toàn âm thầm khiến người dùng rất khó nhận biết nguy cơ bị xâm nhập thiết bị.