Doanh nghiệp TP.HCM vẫn chịu sức ép từ logistics và nhiều tiêu chuẩn mới

Ngày 21-9, tại TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM tổ chức Hội nghị thúc đẩy xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng TP.HCM. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh chi phí logistics tại Việt Nam vẫn ở mức cao, trong khi TP.HCM định hướng trở thành một trong những trung tâm trung chuyển hàng hóa hàng đầu khu vực.

Xuất khẩu tăng nhưng sức ép chi phí logistics, tiêu chuẩn ngày càng lớn

Thông tin tại hội nghị, ông Lê Văn Danh, Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, cho biết trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu TP.HCM đạt 138 tỉ USD, tăng 9,9% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó xuất khẩu đạt 65,8 tỉ USD, tăng 7,82%.

• 

  Doanh thu dệt may tăng mạnh trong quý 2, 6 tháng cuối năm sẽ ra sao khi Mỹ nâng thuế lên 12,5%?ĐỌC NGAY

Dù căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gia tăng chi phí logistics, xuất nhập khẩu của TP.HCM vẫn tăng khá, doanh nghiệp đã chủ động đa dạng hóa thị trường, nguồn cung và phương thức vận chuyển để thích ứng.

Tuy nhiên theo ông Trần Phú Lữ - Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư TP.HCM, hoạt động xuất khẩu vẫn gặp nhiều khó khăn khi cạnh tranh thương mại quốc tế gia tăng.

Theo ông Lữ, chi phí logistics và chi phí tuân thủ cao, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh về giá của doanh nghiệp Việt Nam so với Trung Quốc, Ấn Độ và Thái Lan. Doanh nghiệp cũng phải đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe về thanh toán, tiêu chuẩn và chứng chỉ tại các thị trường lớn.

Trong khi đó phần lớn doanh nghiệp xuất khẩu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguồn lực còn hạn chế để đầu tư công nghệ, tiếp cận thông tin thị trường cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững.

Hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư vào logistics, chuỗi cung ứng cũng chưa gắn kết chặt với quy hoạch hạ tầng. Việc ứng dụng chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về thị trường xuất khẩu chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thông tin nhanh, chính xác của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, yêu cầu về minh bạch chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu phát thải ngày càng trở thành điều kiện để duy trì thị trường. Doanh nghiệp phải chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, quá trình sản xuất, chất lượng và thông tin môi trường của sản phẩm.

Ông Lữ cho rằng xúc tiến xuất khẩu, vì vậy cần chuyển từ hỗ trợ kết nối thị trường sang hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tuân thủ và quản trị chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, khi CBAM của EU bước vào giai đoạn áp dụng nghĩa vụ tài chính từ năm 2026 và các thị trường lớn ngày càng quan tâm đến dấu chân carbon, doanh nghiệp cần chuẩn bị dữ liệu phát thải và năng lực kiểm chứng ESG để hạn chế nguy cơ tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh.

TP.HCM tung nhiều hỗ trợ về vốn, thị trường và logistics

Nhằm duy trì đà tăng trưởng trong 4 tháng cuối năm và giai đoạn 2026-2030, ông Nguyễn Ngọc Thạch, Phó trưởng Phòng Kinh tế quốc tế (Sở Công Thương TP.HCM), cho biết thành phố đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tăng năng lực sản xuất, mở rộng thị trường.

Về vốn, doanh nghiệp có dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội có thể được hỗ trợ lãi suất thông qua HFIC theo cơ chế đặc thù của TP.HCM.

Đáng chú ý, doanh nghiệp phải được Bộ Công Thương thẩm định, công nhận là thành viên Hệ sinh thái tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA), nếu đủ điều kiện, có thể được hỗ trợ lãi suất đối với các khoản vay trung và dài hạn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Mức hỗ trợ là 2%/năm, tối đa 1 tỉ đồng/năm cho mỗi chủ thể.

Bên cạnh hỗ trợ lãi suất, các thành viên Hệ sinh thái FTA còn có thể được hỗ trợ về thủ tục hành chính, đào tạo, nâng cao năng lực, phát triển nguồn nhân lực, liên kết sản xuất - kinh doanh, kết nối và mở rộng thị trường, sản xuất thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận,...

Ở đầu ra, thành phố sẽ củng cố các thị trường xuất khẩu chủ lực, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu nhập khẩu để giảm phụ thuộc vào một số thị trường.

TP.HCM cũng tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện kiểm kê khí nhà kính, xác định dấu chân carbon, ESG, truy xuất nguồn gốc, CBAM và các tiêu chuẩn phát triển bền vững khác; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng xanh, công nghệ xanh và các chương trình thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận.

Về chi phí logistics, TP.HCM dự kiến phát triển kho thông minh, logistics lạnh, logistics xanh và tăng kết nối khu vực sản xuất với các cảng Cát Lái, Hiệp Phước, Cái Mép - Thị Vải cùng các đầu mối logistics của vùng Đông Nam Bộ.

"Với mục tiêu tăng trưởng đột phá trong giai đoạn tới, chiến lược của chúng ta không chỉ dừng lại ở việc gia tăng sản lượng, mà còn là tái định vị vị thế xuất khẩu của TP.HCM: xanh hơn, minh bạch hơn và hàm lượng công nghệ cao hơn", ông Thạch nhấn mạnh.

Bên cạnh sự hiện diện nói chung của hàng Việt tại các kênh tiêu dùng lớn ở Mỹ như H Mart, H-E-B và Costco, thêm 10 sản phẩm Việt Nam vừa được đưa vào 48 cửa hàng Fiesta Mart tại Texas.