Ông Trump điện đàm với lãnh đạo Yemen giữa lúc Houthi áp sát vị trí chiến lược?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20.9 điện đàm với ông Rashad al-Alimi, người đứng đầu Hội đồng lãnh đạo Tổng thống Yemen, trong bối cảnh lực lượng Houthi mở rộng kiểm soát quanh eo biển Bab al-Mandeb.

Theo Reuters ngày 21.9 dẫn 4 nguồn thạo tin, ông Alimi đã đề nghị Mỹ hỗ trợ chính phủ Yemen trong cuộc chiến chống nhóm Houthi. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã không đưa ra cam kết trực tiếp nào về hỗ trợ quân sự.

Nhà Trắng và phía Yemen chưa bình luận về thông tin trên.

Động thái trên diễn ra khi Houthi tiếp tục gia tăng sức ép trên thực địa. Theo Reuters, Houthi ngày 21.9 đang tìm cách kiểm soát dãy núi Kahboub, khu vực có vị trí chiến lược tại 2 tỉnh Taiz và Lahij. Nếu giành được các điểm cao này, Houthi có thể gây sức ép lên tuyến tiếp vận nối bờ biển Đỏ với những khu vực miền nam còn do lực lượng chính phủ Yemen kiểm soát.

Lực lượng Houthi tấn công Ả Rập Xê Út: Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Trước đó, Houthi tuyên bố đã tấn công Riyadh, thủ đô Ả Rập Xê Út ngày 20.9. Phía Ả Rập Xê Út chưa công bố bình luận chính thức về vụ việc.

Cuộc tiến công nhanh của Houthi trong tháng 9 đã đưa giao tranh tại Yemen lên một nấc thang mới, đồng thời làm gia tăng lo ngại đối với an ninh hàng hải tại Bab al-Mandeb. Eo biển này nối biển Đỏ với vịnh Aden và là một mắt xích quan trọng trên tuyến vận tải giữa châu Á, Trung Đông và châu Âu.

Diễn biến mới đặt Tổng thống Trump trước bài toán khó. Mỹ vừa chịu sức ép bảo vệ đồng minh Ả Rập Xê Út, vừa tránh mở thêm một mặt trận quân sự trong bối cảnh căng thẳng khu vực đã leo thang mạnh. Phía Ả Rập Xê Út đã nhiều lần đề nghị Mỹ hỗ trợ quân sự chống Houthi, nhưng chính quyền ông Trump đến nay vẫn tránh can dự trực tiếp.

Theo The New York Times dẫn các nguồn thạo tin, chính quyền Mỹ đã chuẩn bị phương án không kích Houthi ngày 20.9 sau một đề nghị mới từ Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman, song ông Trump được cho là đã hủy kế hoạch vào phút chót.

Mỹ từng tiến hành chiến dịch không kích Houthi trong 2 tháng đầu năm 2025, nhưng sau đó ngừng các cuộc tấn công sau khi đạt được một thỏa thuận ngừng bắn với nhóm này. Ông Trump cũng từng tuyên bố Mỹ vẫn duy trì liên lạc với Houthi, trong khi lực lượng này nói sẽ không nhắm vào tàu Mỹ. Mỹ hiện xếp Houthi vào danh sách tổ chức khủng bố.

Trong khi đó, tầm quan trọng của eo biển Bab al-Mandeb càng tăng trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz gặp nhiều rủi ro. Nếu Houthi củng cố quyền kiểm soát khu vực quanh Bab al-Mandeb, các tuyến xuất khẩu dầu thay thế qua biển Đỏ có thể chịu thêm sức ép.

Theo Reuters, Ả Rập Xê Út gần đây phải tăng vận chuyển dầu qua Hormuz, nơi chi phí bảo hiểm và phí vận tải đã tăng mạnh do rủi ro chiến sự tại Iran. Dữ liệu vệ tinh cho thấy xuất khẩu dầu của Ả Rập Xê Út qua eo biển Hormuz đã đạt 2,9 triệu thùng/ngày trong những ngày gần đây, tăng mạnh so với chỉ 700.000 thùng vào tháng 8.

Giá dầu duy trì ở mức trên 100 USD/thùng trong phiên giao dịch châu Á ngày 21.9, do xung đột Mỹ - Iran kéo dài và các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào Ả Rập Xê Út làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng, theo Iran International.

Cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và ông Rashad al-Alimi, Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Yemen, diễn ra trong bối cảnh lực lượng Houthi gia tăng siết chặt gọng kìm quanh eo biển Bab al-Mandeb. Dù ông Alimi khẩn thiết đề nghị Washington hỗ trợ quân sự chống lại nhóm vũ trang Houthi, ông Trump vẫn chưa đưa ra bất kỳ cam kết trực tiếp nào. Động thái kiềm chế này phản ánh bài toán địa chính trị phức tạp của Mỹ giữa yêu cầu bảo vệ đồng minh và nguy cơ sa lầy vào một mặt trận mới tại Trung Đông. Trên thực địa, Houthi liên tục đẩy mạnh các mũi tiến công chiến lược nhằm chiếm giữ dãy núi Kahboub thuộc hai tỉnh Taiz và Lahij. Nếu kiểm soát thành công các điểm cao này, Houthi sẽ trực tiếp đe dọa tuyến tiếp vận sống còn nối liền bờ biển Đỏ với những khu vực miền Nam do chính quyền Yemen nắm giữ. Cùng lúc đó, tuyên bố tấn công vào thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út càng làm leo thang căng thẳng hàng hải tại tuyến đường vận tải biển quốc tế huyết mạch. Tình hình an ninh bất ổn tại Bab al-Mandeb đang gián tiếp giáng một đòn mạnh vào thị trường năng lượng toàn cầu. Việc tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz bị bủa văng bởi rủi ro từ xung đột Mỹ - Iran đã buộc Ả Rập Xê Út phải đẩy mạnh xuất khẩu dầu qua biển Đỏ, khiến vai trò kiểm soát của Houthi trở nên đáng lo ngại hơn bao giờ hết. Hệ quả là giá dầu thế giới tiếp tục duy trì ở mức cao vượt mốc 100 USD mỗi thùng trong phiên giao dịch châu Á ngày 21.9.