PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương, cho rằng quy chế tuyển sinh thay đổi nhỏ có thể điều chỉnh trong từng năm, nhưng những thay đổi lớn nên có lộ trình 3 năm - Ảnh: TRẦN HUỲNH
Tinh gọn phương thức tuyển sinh nhưng vẫn bảo đảm công bằng, minh bạch và ổn định là yêu cầu được đại diện các trường đại học đặt ra. Theo đó, những thay đổi lớn cần có lộ trình để học sinh chủ động chuẩn bị cho kế hoạch học tập và xét tuyển.
Cần tinh gọn phương thức tuyển sinh, nhưng không thể làm gấp
PGS.TS Nguyễn Đào Tùng, Giám đốc Học viện Tài chính, cho biết từ năm 2021 đến nay, học viện này không sử dụng phương thức xét kết quả thi đánh giá năng lực vì cho rằng phương thức này không công bằng với thí sinh.
Theo ông Tùng, thí sinh ở các thành phố lớn có thể tiếp cận kỳ thi đánh giá năng lực, trong khi học sinh ở những vùng khó khăn ít có điều kiện tham gia. Thực tế, có học sinh mới học hết học kỳ 1 lớp 12 đã tham gia nhiều đợt thi đánh giá năng lực; có em phải bắt xe từ các tỉnh về Hà Nội để dự thi.
"Trong tuyển sinh đại học, các trường có thể đưa ra nhiều tiêu chí xét tuyển nhưng cần phải công bằng với tất cả thí sinh", ông Tùng nói.
Theo ông, những năm qua các trường xét tuyển từ nhiều nguồn khác nhau và đến nay cần thống nhất phương thức xét tuyển.
Ông ủng hộ chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hạn chế phương thức xét tuyển, nhưng cho rằng nếu đến năm 2027 cắt giảm còn một phương thức sẽ rất khó cho các trường. Vì vậy, cần thực hiện theo một lộ trình phù hợp.
Thay đổi lớn nên có lộ trình 3 năm
PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương, cho rằng việc điều chỉnh chính sách, quy chế tuyển sinh là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, bất kỳ chính sách nào cũng cần có dự báo trước và đảm bảo sự chuẩn bị sẵn sàng, trong đó cần tôn trọng quyền lợi cao nhất của học sinh.
Những thay đổi nhỏ có thể điều chỉnh trong từng năm, nhưng những thay đổi lớn nên có lộ trình 3 năm. Bộ Giáo dục và Đào tạo nên cân nhắc áp dụng quy chế mới sau 3 năm để lứa học sinh tiếp theo có thể chuẩn bị từ lớp 10 các năng lực cần thiết cho việc dự tuyển.
"Phương thức tuyển sinh không phải vấn đề quá quan trọng. Tuyển sinh là lựa chọn chuẩn đầu vào, còn các trường tạo giá trị gia tăng để sinh viên đạt chuẩn đầu ra. Hiện nay tất cả các ngành xây dựng chuẩn đầu ra khá kỹ nhưng chuẩn đầu vào khá hời hợt. Các trường hiện chỉ tập trung phần kiểm tra kiến thức trong tuyển sinh", bà nói.
Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2027: Tăng dữ liệu việc làm, tư vấn từ THCS 19/09/2026 15:24
Bỏ điểm cộng học sinh giỏi, IELTS: Nếu từ 2027, có thiệt thòi cho học sinh đang lớp 12? 18/09/2026 19:27
Theo bà Hiền, tuyển sinh cần hướng tới đánh giá kiến thức, kỹ năng và thái độ đối với từng chương trình đào tạo.
Cần tiến tới tuyển sinh hiện đại, định hướng nghề nghiệp, đồng thời thông tin rõ để học sinh biết cần tích lũy những năng lực nào trong 3 năm THPT. Do đó, quy chế tuyển sinh nên được xây dựng theo hướng dài hạn, hướng đến đánh giá năng lực.
TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, cũng đồng tình với quan điểm cần có lộ trình khi sửa đổi quy chế tuyển sinh.
Về vấn đề điểm cộng, ông cho rằng độ tin cậy của kỳ thi tốt nghiệp THPT không đảm bảo 100% do kỳ thi có hai mục tiêu là xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học. Đây là lý do các trường đại học áp dụng điểm cộng trong tuyển sinh.
Đại diện các trường cũng mong muốn quy chế tuyển sinh có tính ổn định. Khi cần sửa đổi lớn, cần có lộ trình để thí sinh chuẩn bị trong 3 năm.
Thí sinh tham dự kỳ thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức năm 2026 - Ảnh: TRẦN HUỲNH
Học sinh cần được biết sớm nguyên tắc xét tuyển
TS Nguyễn Quốc Anh, Phó chủ tịch hội đồng trường Trường đại học Công nghệ TP.HCM, đồng tình với định hướng hoàn thiện quy chế tuyển sinh theo hướng tinh gọn, minh bạch, công bằng và thuận lợi hơn cho thí sinh. Tuy nhiên, chính sách cần có tính ổn định và khả năng dự báo.
"Chính sách tuyển sinh có thể điều chỉnh để ngày càng phù hợp hơn với thực tiễn, nhưng với những thay đổi lớn, điều quan trọng là phải có lộ trình. Bởi phía sau mỗi phương thức xét tuyển là cả một quá trình học sinh đã chuẩn bị trong nhiều năm. Vì vậy quyền lợi và sự ổn định trong định hướng học tập của các em cần được đặt lên hàng đầu", ông Quốc Anh nói.
Học sinh thường phải chuẩn bị từ sớm cho phương thức xét tuyển, từ lựa chọn môn học, tổ hợp, đầu tư ngoại ngữ đến tham gia các kỳ thi, chứng chỉ. Do đó, những thay đổi lớn về phương thức, tiêu chí hoặc cách tính điểm cần được công bố đủ sớm và có thời gian chuyển tiếp phù hợp.
"Khi phương thức xét tuyển được tinh gọn, các trường cần lựa chọn dựa trên đặc thù và yêu cầu đầu vào của từng chương trình đào tạo. Một phương thức tuyển sinh tốt không phải là phương thức giúp trường tuyển sinh thuận lợi nhất, mà là phương thức lựa chọn được những thí sinh phù hợp nhất với chương trình đào tạo", ông nói.
Về lâu dài, những nguyên tắc lớn của quy chế tuyển sinh cần ổn định trong một chu kỳ đủ dài, còn các nội dung kỹ thuật có thể điều chỉnh khi thực tiễn yêu cầu. "Lý tưởng nhất là khi một học sinh bước vào lớp 10, các em có thể hình dung tương đối rõ ba năm sau mình sẽ được xét tuyển đại học theo những nguyên tắc nào", ông Quốc Anh nói.
Bỏ điểm cộng học sinh giỏi, IELTS trong xét tuyển đại học: Có gây 'sốc' cho thí sinh?Dự thảo thông tư sửa đổi quy định tuyển sinh đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến bỏ điểm cộng cho thành tích, IELTS, chứng chỉ quốc tế trong xét tuyển đại học từ năm 2027. Việc này đặt ra vấn đề về quyền lợi của thí sinh đã chuẩn bị theo quy định hiện hành.