Đội tuyển Việt Nam sẽ ở nhóm hạng 1 khi AFC Nations League ra đời
"Lộ trình vòng loại World Cup khu vực châu Á và Asian Cup sẽ trải qua những thay đổi lớn theo kế hoạch dự thảo của AFC về một giải đấu Nations League mới", ESPN Asia cho biết ngày 4.10, dựa trên những tài liệu kênh này đã tiếp cận được.
Đội tuyển Việt Nam sẽ nằm nhóm 18 đội hạng 1 châu Á khi AFC Nations League ra đời
Ảnh: Minh Hoàng
"Sau khi công bố ý định tổ chức giải đấu này vào tháng 12 năm ngoái, AFC sẽ trình bày chi tiết đề xuất triển khai giải AFC Nations League định kỳ hai năm một lần, bắt đầu từ năm 2030, trong một buổi họp báo dành cho các liên đoàn thành viên vào ngày 6.10. Giải đấu mới này sẽ chia các đội tham dự thành ba hạng: hai hạng đầu mỗi hạng gồm 18 đội, và hạng ba gồm 11 đội được chia thành ba bảng.
Đội tuyển Việt Nam dựa trên vị trí thứ 99 thế giới và 17 châu Á hiện nay, dự kiến sẽ nằm ở hạng đấu cao nhất (hạng 1) cùng với Thái Lan (hạng 93 thế giới và 14 châu Á). Đây cũng là hai đại diện của khu vực Đông Nam Á trong nhóm hạng 1 này. Tuy nhiên, ở hạng này, đội tuyển Việt Nam và Thái Lan phải cạnh tranh với những đội tốp đầu châu Á, gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Úc, Ả Rập Xê Út…
Tốp 18 đội ở nhóm hạng 1 này cũng sẽ là những đội tranh vé dự World Cup, và có vé dự Asian Cup. Trong khi nhóm hạng 2, chỉ tranh suất dự Asian Cup (6 suất). Nhóm hạng 3 là các đội còn lại có thứ hạng thấp, sẽ tranh các suất lên hạng nhóm 2 và nhóm hạng 1.
Theo ESPN Asia, để hỗ trợ quá trình chuyển đổi, AFC đã đề xuất tổ chức một giải đấu Nations League thử nghiệm trong giai đoạn 2028 - 2029. Kết quả từ vòng loại chung sơ bộ sẽ được dùng để phân chia các nhóm thay vì dựa vào bảng xếp hạng FIFA, nhằm đảm bảo sự công bằng trong việc xác định các đội tham dự kỳ giải chính thức đầu tiên (từ năm 2030).
Trong giải đấu thử nghiệm này, thể thức vòng loại World Cup hiện tại - với 3 bảng đấu, mỗi bảng gồm 6 đội ở nhóm cao nhất - sẽ được duy trì; hai đội đứng đầu mỗi bảng sẽ giành quyền tham dự giải đấu năm 2030.
Tuy nhiên, bốn đội có thành tích tốt nhất tiếp theo - thay vì các đội xếp thứ ba và thứ tư theo thể thức năm 2026 - sẽ bước vào vòng play-off mô phỏng theo mô hình chung kết được đề xuất; trong đó, hai đội có thành tích tốt nhất sẽ giành quyền dự World Cup, còn đội xếp thứ ba sẽ tham dự vòng play-off liên lục địa.
Đội tuyển Việt Nam trong tương lai sẽ gặp những đội tốp đầu châu Á rất thường xuyên, nếu luôn thi đấu ở nhóm hạng 1 AFC Nations League
Ảnh: Ngọc Linh
Cơ chế lên/xuống hạng trực tiếp và các trận play-off cũng sẽ được triển khai trong giai đoạn thử nghiệm này, nhằm xác định thành phần các hạng đấu cho giải AFC Nations League chính thức đầu tiên vào năm 2030.
AFC Nations League song hành cùng quy trình vòng loại World Cup và Asian Cup
Ở các mùa giải diễn ra song song với chu kỳ World Cup - mùa đầu tiên AFC Nations League dự kiến tổ chức vào giai đoạn 2032 - 2033 - các đội sẽ thi đấu 6 trận sân nhà và 6 trận sân khách; sáu đội đứng đầu hạng cao nhất sẽ giành quyền trực tiếp tham dự World Cup (2034).
Các đội xếp từ hạng 7 đến hạng 10 ở hạng cao nhất sẽ bước vào vòng play-off thể thức vòng tròn để tranh hai suất còn lại của khu vực; hai đội có thành tích tốt nhất sẽ giành vé dự World Cup, trong khi đội xếp thứ ba sẽ bước vào vòng play-off liên lục địa.
Theo thể thức trước đây được áp dụng cho World Cup 2026, 18 đội lọt vào vòng loại thứ ba được chia thành ba bảng (mỗi bảng 6 đội); hai đội đứng đầu mỗi bảng giành vé trực tiếp dự World Cup, còn hai đội có thành tích tốt tiếp theo sẽ bước vào vòng play-off thứ tư.
Trong các phương án triển khai giải AFC Nations League gắn liền với Asian Cup - với giải đầu tiên dự kiến diễn ra vào năm 2030 bao gồm 3 trận sân nhà và 3 trận sân khách, đồng thời dời thời điểm tổ chức Asian Cup từ năm 2031 sang 2032 - tất cả các đội thuộc nhóm 1 (hạng cao nhất) và 6 đội đứng đầu nhóm 2 sẽ giành quyền tham dự.
Ở mỗi kỳ AFC Nations League bất kể có liên quan vòng loại World Cup hay Asian Cup, thì 8 đội hàng đầu của nhóm 1 cũng bước vào vòng loại trực tiếp để xác định nhà vô địch chung cuộc; vòng tứ kết sẽ diễn ra theo thể thức sân nhà - sân khách, tiếp đó là các trận bán kết và chung kết được tổ chức tại một địa điểm tập trung.
Việc thăng hạng và xuống hạng trực tiếp giữa các nhóm sẽ áp dụng cho đội đứng đầu và hai đội đứng cuối bảng sau khi kết thúc mỗi kỳ giải (diễn ra hai năm một lần); ngoài ra, sự thay đổi thứ hạng còn được quyết định thông qua các trận play-off giữa 4 đội có thành tích kém nhất tiếp theo ở nhóm trên và 4 đội có thành tích tốt nhất tiếp theo ở nhóm dưới.
Cũng theo ESPN Asia, đề xuất này không phân chia các đội theo khu vực địa lý; AFC đưa ra lý do là sự chênh lệch về số lượng quốc gia giữa các khu vực cũng như sự khác biệt về trình độ thi đấu. Thay vào đó, các đội sẽ được chia vào các nhóm hạt giống khi bốc thăm để đảm bảo lịch thi đấu cân bằng, được thiết lập bằng thuật toán.
Trong khi đó, phương án tổ chức một giải đấu độc lập, không gắn liền với vòng loại Asian Cup hay World Cup, đã bị bác bỏ do những lo ngại về chi phí và thiếu quỹ thời gian thi đấu.