Một tuyến kênh nội đồng trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp cạn trơ đáy trong mùa khô năm 2019 - 2020 - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Theo nhận định từ cơ quan khí tượng thủy văn, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Đáng chú ý, từ tháng 10 đến 12-2026, xác suất El Nino đạt cường độ rất mạnh, lên tới 98% và có khả năng kéo dài sang các tháng đầu mùa hè năm 2027.
Xâm nhập mặn đến sớm, khốc liệt tương đương mùa khô 2019 - 2020
Mùa mưa tại khu vực Nam Bộ dự báo kết thúc sớm. Tổng lượng mưa từ tháng 10 đến 11-2026 thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5 - 15%, giai đoạn từ tháng 1 đến 3-2027 phổ biến ít mưa.
Diễn biến bất lợi của thời tiết có khả năng khiến hiện tượng xâm nhập mặn xuất hiện ngay từ tháng 12-2026, thậm chí cần đề phòng nguy cơ mặn xuất hiện sớm từ giữa tháng 11-2026.
UBND tỉnh Đồng Tháp đánh giá mức độ xâm nhập mặn mùa khô 2026 - 2027 sẽ cao hơn trung bình nhiều năm, gay gắt hơn mùa khô 2025 - 2026, và khả năng ở mức tương đương đợt hạn mặn lịch sử mùa khô 2019 - 2020.
Nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng đe dọa trực tiếp sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh, đặc biệt tại các khu vực cuối nguồn phía đông của tỉnh.
Để chủ động ứng phó, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương khẩn trương rà soát, xây dựng phương án ứng phó chi tiết theo kịch bản rủi ro rất cao.
Các đơn vị phải xác định rõ từng vùng trọng điểm có nguy cơ thiếu nước để triển khai giải pháp theo phương châm "4 tại chỗ", đồng thời tăng cường thông tin tuyên truyền để người dân cảnh giác, chủ động trữ nước.
Thu hoạch lúa trước tháng 2-2027, nghiêm cấm xuống giống tự phát
Nhằm bảo vệ sản xuất nông nghiệp, tỉnh chỉ đạo ngành nông nghiệp và chính quyền địa phương triển khai lịch thời vụ hợp lý. Riêng đối với vùng ngọt hóa Gò Công, chính quyền yêu cầu người dân xuống giống bảo đảm thu hoạch dứt điểm lúa vụ đông xuân 2026 - 2027 ngay trong tháng 2-2027.
Chính quyền địa phương nghiêm cấm người dân xuống giống tự phát tại các vùng gò cao, khu vực cuối nguồn, vùng ngoài đê bao hoặc những nơi không chủ động được nguồn nước ngọt.
Ngành chức năng có trách nhiệm hướng dẫn nông dân gia cố bờ bao, ao trữ nước cục bộ, áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với nguồn nước từng tiểu vùng. Đối với lĩnh vực thủy sản, các cơ sở nuôi trồng được khuyến cáo theo dõi sát độ mặn để điều chỉnh mật độ và lịch thả nuôi phù hợp.
Trong trường hợp nguồn nước bị thiếu hụt nghiêm trọng, UBND tỉnh Đồng Tháp quán triệt nguyên tắc ưu tiên hàng đầu là bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho nhân dân, cơ sở y tế, trường học và các nhu cầu thiết yếu.
Công ty TNHH MTV Cấp nước Tiền Giang cùng các đơn vị liên quan rà soát, bảo trì thiết bị và giếng khoan dự phòng để bảo đảm cấp nước sinh hoạt ổn định, an toàn. Đối với người dân ở khu vực vùng sâu, vùng xa, cù lao, ven sông hoặc vùng khó khăn về nguồn nước, các đơn vị phải chủ động mở các vòi nước công cộng, bố trí bồn chứa cấp nước miễn phí.
Đặc biệt, trong tình huống hạn hán kéo dài khiến nguồn nước tại chỗ cạn kiệt, tỉnh lên kịch bản sử dụng sà lan và phương tiện chuyên dụng vận chuyển nước ngọt từ thượng nguồn về cấp bổ sung vào các ao chứa hoặc cấp trực tiếp cho người dân.
UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các cơ quan chức năng phân công trực ban trong thời kỳ cao điểm, thường xuyên quan trắc ranh mặn trên các tuyến sông Tiền, sông Vàm Cỏ, sông Hậu, sông Hàm Luông để vận hành cống hợp lý, kịp thời tháo rửa mặn và tích trữ nước ngọt.
UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các đơn vị chủ động mở các vòi nước công cộng, bố trí bồn chứa cấp nước miễn phí cho người dân nếu xảy ra tình trạng hạn, mặn khốc liệt. Trong ảnh: Người dân tỉnh Đồng Tháp đang hứng nước từ vòi nước công cộng - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
El Nino rất mạnh khiến mưa giảm, sông cạn, gia tăng nguy cơ thiếu nướcTài nguyên nước của Việt Nam đang chịu tác động rất lớn từ hiện tượng El Nino rất mạnh, đặt ra thách thức lớn đối với việc điều hòa, phân phối nguồn nước trong mùa khô 2026-2027.