Lực lượng Công an nhân dân đã phát huy thế mạnh cốt lõi về dữ liệu dân cư, hạ tầng chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ trong công tác tìm kiếm, xác định danh tính các liệt sĩ.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công an, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) là đơn vị chủ trì tham mưu, tổ chức rà soát, chuẩn hóa thông tin liệt sĩ và thân nhân; thu nhận mẫu sinh phẩm ADN; xây dựng, quản lý Cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ; đồng thời phối hợp các cơ quan giám định đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Hơn một năm qua, lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội nói chung, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội nói riêng luôn nỗ lực, kiên trì kết nối, tìm kiếm cũng như thu thập mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
Từ những thông tin được thu nhận ở cơ sở, mẫu sinh phẩm của thân nhân được đưa vào quy trình giám định, đối sánh. Khi thông tin ADN của thân nhân được khớp nối thành công với dữ liệu hài cốt liệt sĩ, một danh tính được xác lập, một phần mộ vô danh được trả lại tên, là một gia đình nhiều thế hệ sau hàng chục năm chờ đợi, mong ngóng có được câu trả lời. Đó chính là giá trị đặc biệt của việc ứng dụng dữ liệu dân cư, dữ liệu sinh học và công nghệ giám định ADN trong công tác đền ơn đáp nghĩa.
Trường hợp liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội, quê ở xã Quảng Phúc, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình trước đây (nay thuộc phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị) là thí dụ điển hình. Sau 54 năm nằm lại chiến trường, liệt sĩ đã được xác định danh tính và trở về với gia đình. Tháng 5/2025, Công an tỉnh Quảng Bình trước đây (nay là Công an tỉnh Quảng Trị) phối hợp Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an) tổ chức thu nhận mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Hơn một tháng sau, kết quả đối sánh cho thấy mẫu ADN của thân nhân phù hợp một phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Đức Cơ trước đây, tỉnh Gia Lai.
Từ một phần mộ chưa có tên, danh tính liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội đã được xác định. Tháng 7/2025, Bộ Công an phối hợp Bộ Nội vụ hoàn tất hồ sơ công nhận danh tính cho 16 liệt sĩ, trong đó có liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội. Phần mộ trước đây chưa xác định danh tính nay đã được trả lại tên. Ngày 1/9/2026, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị tổ chức trọng thể lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quảng Phúc.
Hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (Chiến dịch), Bộ Công an đã ban hành Kế hoạch cao điểm 30 ngày, đêm tại 30 địa phương, huy động hơn 20.000 cán bộ, chiến sĩ tham gia thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ trên toàn quốc. Việc tận dụng lợi thế của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cùng Cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ đã tạo nền tảng thống nhất cho việc rà soát, kiểm tra và đối sánh.
Đại tá Trần Hồng Phú, Phó Cục trưởng C06 cho biết: Nhiều liệt sĩ hy sinh đã lâu, hồ sơ lưu trữ thiếu hụt; nhiều thân nhân trực hệ không còn, khiến cho việc xác minh dòng mẹ để lấy mẫu đòi hỏi sự thận trọng cao.
Tuy vậy, với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công an, sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và đồng thuận từ các gia đình, Chiến dịch đã đạt nhiều kết quả cụ thể. Sau 100 ngày phát động, toàn lực lượng đã thu nhận hơn 265 nghìn mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ (đạt 106,3% kế hoạch); hoàn thành phân tích hơn 71 nghìn mẫu và cập nhật gần 67 nghìn kết quả vào cơ sở dữ liệu. Riêng trong tháng cao điểm, C06 phối hợp các đơn vị tổ chức thu nhận hơn 172 nghìn mẫu sinh phẩm. Đến nay, Bộ Công an đã tiếp nhận 224 kết quả phân tích ADN hài cốt liệt sĩ, tiến hành đối sánh và phối hợp hoàn thiện hồ sơ xác định danh tính cho 33 trường hợp.
Thời gian tới, Bộ Công an tiếp tục phối hợp rà soát, thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với số thân nhân còn lại, hoàn thiện Cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ và đẩy mạnh đối sánh dữ liệu, đáp ứng niềm mong mỏi của các gia đình liệt sĩ trên cả nước.
THANH HÀ