Hồ Mai Phương, nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học New South Wales, đã du học Australia được 8 năm. Sống ở thành phố đắt đỏ nhất - Sydney, Phương cảm nhận rõ sức ép ngày càng lớn từ chi phí sinh hoạt, tiền nhà là khoản tăng rõ nhất.
"Một căn hộ 2 phòng ngủ ở ngoại ô Sydney ngày trước có giá 500-550 AUD/tuần (hơn 9 triệu đồng), nhưng giờ có thể lên 800-850 AUD/tuần hoặc hơn", Phương nhận xét. "Gần như mọi thứ khác đều tăng, từ ăn uống cho tới đi lại".
Yến Nhi có chung cảm nhận sau 7 năm ở đây. Học viên thạc sĩ Đại học Victoria cho hay trước đây, một bữa ăn ở ngoài khoảng 12-15 AUD là đã khá đầy đủ, nhưng nay đã tăng lên 18-25 AUD, chưa tính nước uống. Khi cầm 50 AUD đi siêu thị, Nhi thấy không còn mua được đồ ăn cho nhiều ngày như trước, chỉ đủ một khay thịt, trứng, hộp sữa và ít rau.
Từ khi học lên bậc thạc sĩ, Nhi quyết định tự lo khoản ăn ở thay vì xin gia đình. Vì vậy để trả được khoản trên, gồm cả cước điện thoại, internet, hóa đơn điện nước và có chút tiền dự phòng, Nhi nhận cùng lúc hai công việc thời vụ ở các cửa hàng bán lẻ thời trang, giày dép.
Những việc này mang lại thu nhập trung bình 25 AUD/giờ, vừa đủ để trang trải, nhưng khó để dư, theo Thảo Trinh, sinh viên năm thứ hai Đại học Sydney. Trinh thấy có phần may mắn khi được ở cùng người thân thay vì phải thuê trọ, nên đỡ một khoản đáng kể. Song, nữ sinh cũng cảm nhận được cơn "bão giá" trong những cuộc trò chuyện với bạn bè.
"Bạn bè em phải đi rất xa trung tâm mới tìm được chỗ cho thuê với giá khoảng 300 AUD/tuần, bao chi phí. Những phòng gần hơn đều đã tăng giá lên 400-500 AUD/tuần", Trinh kể, cho hay dù vậy, nhiều bạn vẫn phải làm thêm nhiều việc cùng lúc.
Khuôn viên Đại học Sydney, Australia. Ảnh: THE
Theo Universities Australia - hiệp hội các đại học hàng đầu của Australia, sinh viên đang phải gánh chịu chi phí sinh hoạt ngày càng cao. Dữ liệu cho thấy từ 2021 tới nay, tiền thuê nhà cho sinh viên đã tăng khoảng 40%, trong khi giá thực phẩm tăng 27%, tiền điện nước tăng 39% và tiền nhiên liệu tăng 43%.
Cùng đó, các đại học đã tăng học phí trung bình 6,5% cho năm 2026, mức cao nhất trong nhiều năm, theo ICEF Monitor. Năm ngoái, 10 trường tăng học phí hơn 6%, nhưng số này đã tăng gấp đôi (21 trường) vào năm nay.
Nhiều sinh viên áp lực hoặc rơi vào khó khăn về tài chính. Theo một khảo sát trên hơn 900 sinh viên do các giáo sư tại Đại học Wollongong công bố hồi tháng 5, cứ ba người thì có một người (32%) gặp khó khăn tài chính. Sinh viên quốc tế thuộc diện bị ảnh hưởng nhiều nhất.
Theo quy định, du học sinh không được nhận các gói trợ cấp tài chính hay phúc lợi xã hội từ chính phủ như người bản địa. Họ được làm thêm tối đa 48 giờ/hai tuần trong kỳ học, và không giới hạn giờ trong kỳ nghỉ.
Trong một bài viết trên website Hiệp hội giáo dục quốc tế Australia, Charlotte Long, giám đốc Trải nghiệm sinh viên, Hội sinh viên Đại học Sydney, nhìn nhận chi phí sống cao có thể đẩy nhiều du học sinh vào cảnh bất ổn. Nhóm này dễ bị tổn thương do chịu áp lực về tiền thuê nhà, số giờ làm thêm cần thiết để trả, vị trí của căn nhà,...
Giáo sư Trần Thị Lý, Đại học Deakin, cũng đánh giá áp lực tài chính có thể gây ra những hậu quả đáng kể đối với kết quả học tập và cảm giác hòa nhập của du học sinh.
"Sinh viên có thể phải cắt giảm chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu, chuyển đến những nơi ở chật chội hoặc tăng số giờ làm thêm. Điều này vô hình trung làm ảnh hưởng thời gian học tập và các hoạt động xã hội", GS Lý nhìn nhận.
Đây cũng là nỗi lo của Yến Nhi. Nữ sinh cho hay áp lực nhất là làm sao để vừa học tốt để giữ được học bổng ở trường, vừa làm thêm. Nhi thừa nhận có những lúc quá tải, đặc biệt là vào mùa thi nên phải sắp xếp kỹ để tránh trùng lịch.
"Nhiều lúc em khá mệt vì đi học xong lại đi làm, về nhà thì còn bài vở. Có những khi muốn đi chơi với bạn bè hay nghỉ ngơi cũng phải lên kế hoạch trước", Nhi nói.
Hiện, du học sinh vẫn có thể nhận một số hỗ trợ từ các trường. Chẳng hạn, RMIT cấp phiếu mua hàng hoặc một khoản trợ cấp tới 1.000 AUD với những sinh viên đang chật vật về tài chính. Đại học Deakin thì hỗ trợ một khoản vay không lãi suất, máy tính xách tay, có thể thêm phiếu mua hàng thiết yếu... với nhóm này.
Universities Australia hồi tháng 9 cũng kêu gọi chính phủ thay đổi chính sách, để sinh viên quốc tế được hưởng các ưu đãi như sinh viên bản địa, chẳng hạn như vé giao thông công cộng.
Trong lúc đó, các du học sinh đang có nhiều cách để cân đối chi tiêu.
Nguyễn Lâm, sinh viên Đại học Western Sydney, thường mua đồ ăn về tự nấu. Với một phần thịt ở siêu thị có giá 10 AUD, Lâm có thể chia ra ba bữa. Khi cần tiết kiệm cho việc gì đó, Lâm cũng hạn chế đi chơi, tránh bỏ thêm 50-80 AUD mỗi lần.
Nhi thì thường tận dụng ưu đãi cho nhân viên ở những cửa hàng mình đang làm thêm để được giảm giá khi mua đồ. Cô cũng hay mua thực phẩm ở siêu thị Aldi - nơi bán đồ tươi hạn ngắn hơn nhưng giá rất rẻ, hoặc canh những đợt giảm giá tại các siêu thị như Coles và Woolworths.
Mai Phương tương tự, gợi ý bạn bè tận dụng ưu đãi riêng cho sinh viên khi mua sắm. Khá nhiều cửa hàng và dịch vụ ở Australia có chính sách giảm giá khi người mua xuất trình thẻ sinh viên. Ngoài ra, hội sinh viên ở một số đại học còn tổ chức các chương trình bán thực phẩm với giá thấp.
"Đây đều là những nguồn hỗ trợ hữu ích mà đôi khi các bạn mới sang chưa biết đến", Phương nói. Cô cũng có thói quen theo dõi chi tiêu hàng tháng qua các ứng dụng, từ đó điều chỉnh những khoản chi hơi "quá tay".
Dù cần tiết kiệm, Phương và Nhi đều nghĩ rằng không nên quá mức, bỏ qua hết những trải nghiệm khi sống ở Australia. Cả hai vẫn cố gắng dành ra một khoản để đi chơi, gặp bạn bè, hoặc cho sở thích cá nhân.
Với Nhi, những áp lực của việc cân đối tài chính là một phần của cuộc sống du học sinh, giúp nữ sinh học cách sắp xếp công việc, phân bổ sự ưu tiên.
"Kiếm tiền để trang trải cuộc sống rất quan trọng, nhưng em cũng không muốn đánh đổi bằng sức khỏe hay kết quả học tập", Nhi nói.
Khánh Linh