Dân Trí • 22/09/2026 15:26

Dùng loa TingTing, hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý dòng tiền

(Dân trí) - Loa TingTing hữu dụng song nếu tiền kinh doanh lẫn tiền cá nhân trong cùng tài khoản liên kết với loa có thể khiến hộ kinh doanh gặp rắc rối khi cơ quan thuế rà soát.

Dùng loa TingTing, hộ kinh doanh bị rà soát giao dịch, truy thu thuế

Anh Hưng là chủ một cửa hàng đồ khô tại chợ Quỳnh Mai (Hà Nội), chuyên bán nước mắm, muối và các mặt hàng khô. Từ năm 2024, anh bắt đầu sử dụng loa TingTing để nhận thông báo khi khách chuyển khoản.

Theo anh Hưng, loa được liên kết với tài khoản ngân hàng cá nhân của anh, mỗi khi có tiền chuyển vào, hệ thống sẽ phát thông báo, giúp người bán biết giao dịch đã hoàn tất mà không phải kiểm tra điện thoại.

Năm nay, anh Hưng nhận được thông báo của cơ quan thuế về việc rà soát doanh thu trong hai năm 2024-2025 dựa trên dòng tiền qua tài khoản liên kết với loa TingTing.

Anh cho biết tổng số tiền chuyển vào tài khoản không hoàn toàn là doanh thu bán hàng. Trong đó có các khoản người thân chuyển tiền, tiền khách chuyển nhầm hoặc chuyển thừa. Sau khi anh cung cấp sao kê, giải trình và chứng minh các khoản không liên quan đến hoạt động kinh doanh, doanh thu được cơ quan thuế xác định để tính thuế còn gần 1,5 tỷ đồng.

Theo anh Hưng, do dữ liệu giao dịch có liên kết với hệ thống của loa TingTing, cơ quan thuế đã liên hệ và yêu cầu anh cung cấp sao kê tài khoản. Sau đó, anh mang hồ sơ đến làm việc trực tiếp với cơ quan thuế.

Loa TingTing thực chất là thiết bị thông báo giao dịch. Khi tài khoản ngân hàng nhận được tiền, thông tin được truyền qua hệ thống trung gian để loa đọc số tiền vừa chuyển vào. Trong quá trình rà soát, cơ quan thuế sử dụng dữ liệu giao dịch này để đối chiếu với doanh thu kê khai của cửa hàng.

Sau khi kiểm tra, cơ quan thuế xác định cửa hàng còn thiếu nghĩa vụ thuế đối với phần doanh thu chênh lệch giữa doanh thu thực tế và doanh thu khoán. Cửa hàng đồng thời bị xử phạt liên quan đến việc khai thuế và không xuất hóa đơn điện tử.

Tổng số tiền anh Hưng phải nộp khoảng 45 triệu đồng, gồm phần thuế còn thiếu, tiền chậm nộp và các khoản xử phạt liên quan.

“Lắp cái loa chỉ để thông báo khi khách chuyển khoản, giờ lại bị xác định liên quan đến kinh doanh trên sàn thương mại điện tử và không xuất hóa đơn điện tử”, anh Hưng nói.

Theo anh, thời điểm bắt đầu sử dụng loa TingTing, việc xuất hóa đơn điện tử đối với những giao dịch bán lẻ rất nhỏ, như khách mua một vài lạng hàng, chưa được áp dụng như hiện nay. Anh cho biết sau khi làm việc với cơ quan thuế, cửa hàng đã thực hiện nghĩa vụ và nộp các khoản theo yêu cầu.

Chị Ngọc, một hộ kinh doanh ăn uống tại Hà Nội, cũng sử dụng tài khoản cá nhân liên kết với loa TingTing để nhận tiền từ khách. Do vừa bán trực tiếp tại cửa hàng, vừa bán online, lượng tiền giao dịch qua tài khoản của chị khá lớn.

Trong quá trình rà soát, cơ quan thuế yêu cầu chị đối chiếu lại các giao dịch và giải trình những khoản tiền không phát sinh từ hoạt động kinh doanh. Theo chị, nếu không chứng minh được nguồn gốc, các khoản tiền này có thể bị tính vào doanh thu chịu thuế.

Tổng giá trị tiền vào tài khoản trong hai năm 2024-2025 lên tới hơn 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, chị Ngọc cho biết con số này không hoàn toàn là doanh thu bán hàng mà còn bao gồm nhiều khoản chuyển tiền khác.

Đặc thù lĩnh vực ăn uống khiến số lượng giao dịch rất lớn nhưng giá trị mỗi giao dịch thường nhỏ, phổ biến từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng. Nhiều đơn hàng chỉ có giá trị vài chục nghìn đồng.

Khó khăn lớn nhất là phần lớn giao dịch trước đây không ghi rõ nội dung chuyển khoản. Vì vậy, khi cơ quan thuế yêu cầu rà soát lại dòng tiền của cả hai năm, chị phải mất nhiều thời gian đối chiếu từng khoản để xác định đâu là doanh thu kinh doanh và đâu là các khoản tiền khác.

Hộ kinh doanh dùng nhiều tài khoản: Chuyên gia cảnh báo điều cần lưu ý

Trao đổi với phóng viên Dân trí, chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Thuế, cho rằng trước đây, khi hộ kinh doanh áp dụng thuế khoán, nhiều chủ hộ chưa chú ý đến việc tách riêng tài khoản nhận tiền bán hàng.

Do số thuế phải nộp không được xác định trực tiếp theo từng giao dịch thực tế, tiền bán hàng có thể được nhận bằng tiền mặt, chuyển vào tài khoản cá nhân, tài khoản kinh doanh hoặc tài khoản của người thân.

Tuy nhiên, khi phương thức quản lý thuế chuyển dần sang dựa trên doanh thu thực tế, việc tách bạch dòng tiền kinh doanh với giao dịch cá nhân trở nên quan trọng hơn.

Với loa TingTing, ông Tú cho rằng đây chỉ là công cụ hỗ trợ thông báo giao dịch. Vấn đề không nằm ở thiết bị mà ở việc hộ kinh doanh có kiểm soát, phân loại được các dòng tiền hay không. Theo ông, hộ kinh doanh cần kê khai đầy đủ doanh thu phát sinh, đồng thời hạn chế sử dụng nhiều tài khoản để nhận tiền bán hàng nhưng không phân định rõ nguồn tiền.

“Trước đây có thể lúc thu tiền mặt, lúc nhận vào tài khoản kinh doanh, lúc lại chuyển vào tài khoản cá nhân. Khi quản lý thuế dựa trên doanh thu thực tế, hộ kinh doanh phải rành mạch hơn và kê khai đầy đủ”, ông Tú nói.

Với những trường hợp doanh thu trước đây chưa được kê khai đầy đủ, ông khuyến nghị hộ kinh doanh chủ động rà soát và kê khai bổ sung theo quy định.

Theo chuyên gia này, cơ quan thuế hiện có thể đối chiếu doanh thu từ nhiều nguồn dữ liệu khác nhau. Vì vậy, hộ kinh doanh nên kiểm tra lại số liệu đã kê khai trước mỗi kỳ kê khai mới, thay vì chờ đến khi cơ quan thuế phát hiện chênh lệch.

Ông Tú lưu ý việc kê khai thiếu doanh thu có thể dẫn đến truy thu, tiền chậm nộp và xử phạt. Trường hợp có hành vi trốn thuế với số tiền lớn còn có thể bị áp dụng các chế tài nghiêm khắc hơn.

Hộ kinh doanh trên 1 tỷ đồng: Cần tách bạch tiền kinh doanh, tiền cá nhân

Bà Nguyễn Hoa, Giám đốc Công ty TNHH Giải pháp doanh nghiệp bền vững Thiên Ân, cho biết theo quy định mới, hộ kinh doanh được phân thành 4 nhóm. Trong đó, nhóm có doanh thu trên 1 tỷ đồng phải thực hiện nhiều nghĩa vụ hơn về hóa đơn, kê khai và báo cáo thuế.

Theo bà, với nhóm này, việc tách riêng dòng tiền kinh doanh và tiền cá nhân đặc biệt quan trọng. Các khoản thu, chi phục vụ kinh doanh nên được thực hiện qua tài khoản riêng của hộ kinh doanh, còn giao dịch cá nhân nên sử dụng tài khoản khác. Cách làm này giúp việc kê khai rõ ràng hơn và hạn chế phát sinh vướng mắc khi cơ quan thuế đối chiếu doanh thu.

Bà Hoa cho rằng loa TingTing chỉ là công cụ hỗ trợ thông báo giao dịch, thuận tiện cho người bán khi không phải liên tục kiểm tra điện thoại. Vấn đề cần lưu ý là tài khoản liên kết với thiết bị phải được quản lý rõ ràng, tránh để lẫn tiền bán hàng với các khoản chuyển tiền cá nhân.

Theo bà, hộ kinh doanh nên chủ động rà soát doanh thu và lịch sử giao dịch, đồng thời lưu lại chứng từ hoặc thông tin cần thiết để giải trình khi được yêu cầu. Những khoản tiền không ghi rõ nội dung, đặc biệt là các giao dịch nhỏ phát sinh thường xuyên, sẽ khó phân loại nếu không có dữ liệu đối chiếu.

“Tiền người thân chuyển cho nhau có thể có căn cứ để giải thích, nhưng những khoản vài chục nghìn đồng phát sinh từ từng suất ăn hay món hàng sẽ rất khó chứng minh nếu không có thông tin đi kèm”, bà Hoa nói.

Với những trường hợp chưa kê khai đầy đủ, bà khuyến nghị hộ kinh doanh chủ động rà soát và làm việc với cơ quan thuế để bổ sung nghĩa vụ theo quy định. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng cần có hướng dẫn cụ thể để hộ kinh doanh dễ thực hiện trong giai đoạn chuyển đổi.

Từ một thiết bị phát âm thanh báo tiền chuyển khoản, loa TingTing đang khiến nhiều hộ kinh doanh chú ý hơn đến cách quản lý dòng tiền trong tài khoản cá nhân. Thiết bị này giúp người bán nhanh chóng biết giao dịch hoàn tất mà không cần liên tục mở điện thoại kiểm tra, đặc biệt tại những cửa hàng có nhiều khách. Tuy nhiên, dữ liệu chuyển tiền qua tài khoản liên kết có thể trở thành căn cứ để cơ quan thuế đối chiếu doanh thu, theo thông tin Dân trí đăng tải. Anh Hưng, chủ cửa hàng đồ khô tại chợ Quỳnh Mai, Hà Nội, bắt đầu dùng loa TingTing từ năm 2024 để nhận thông báo tiền khách chuyển vào tài khoản. Tài khoản được liên kết với thiết bị, nên mỗi khi ngân hàng ghi nhận tiền đến, hệ thống trung gian truyền thông tin để loa đọc số tiền vừa nhận. Trong năm nay, cơ quan thuế thông báo rà soát doanh thu của cửa hàng trong hai năm 2024 và 2025, dựa trên các giao dịch gắn với thiết bị này. Anh Hưng cho biết tổng tiền chuyển vào tài khoản không chỉ gồm doanh thu bán nước mắm, muối và những mặt hàng khô khác tại cửa hàng. Dòng tiền còn có khoản người thân chuyển, tiền khách gửi nhầm hoặc chuyển thừa, nên anh phải cung cấp sao kê, giải trình, chứng minh từng khoản liên quan. Sau quá trình làm việc, phần doanh thu được xác định để tính thuế còn gần 1,5 tỷ đồng, thấp hơn tổng số tiền từng xuất hiện trong tài khoản. Cơ quan thuế sau đó xác định cửa hàng còn thiếu nghĩa vụ đối với phần doanh thu thực tế cao hơn mức doanh thu khoán trước đây. Cửa hàng cũng bị xử phạt liên quan đến việc kê khai thuế và không xuất hóa đơn điện tử cho các giao dịch thuộc diện phải thực hiện. Tổng số tiền anh Hưng phải nộp khoảng 45 triệu đồng, gồm thuế còn thiếu, tiền chậm nộp và những khoản xử phạt liên quan. Anh Hưng nói mình lắp loa chỉ nhằm nhận biết khách đã chuyển tiền, nhưng dữ liệu giao dịch lại khiến hoạt động kinh doanh được xem xét rộng hơn. Theo anh, thời điểm bắt đầu sử dụng thiết bị, việc xuất hóa đơn điện tử cho những giao dịch bán lẻ rất nhỏ chưa được áp dụng như hiện nay. Sau khi làm việc với cơ quan thuế, cửa hàng đã thực hiện nghĩa vụ và nộp các khoản theo yêu cầu, thay vì tiếp tục chỉ dựa vào doanh thu khoán. Một trường hợp khác là chị Ngọc, chủ hộ kinh doanh ăn uống tại Hà Nội, dùng tài khoản cá nhân liên kết với loa TingTing để nhận tiền của khách. Vừa bán trực tiếp, vừa bán online, chị có lượng giao dịch lớn, với giá trị mỗi đơn thường từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng. Trong hai năm 2024 và 2025, tổng tiền vào tài khoản vượt 10 tỷ đồng, nhưng chị khẳng định con số này không hoàn toàn là doanh thu bán hàng. Cơ quan thuế yêu cầu chị đối chiếu và giải trình những khoản không phát sinh từ hoạt động kinh doanh, bởi tiền không chứng minh được nguồn gốc có thể bị tính vào doanh thu chịu thuế. Khó khăn lớn nhất nằm ở việc nhiều giao dịch trước đây không ghi rõ nội dung chuyển khoản, khiến chị phải rà soát từng khoản trong thời gian dài. Đặc thù bán đồ ăn với nhiều đơn nhỏ làm việc phân loại càng phức tạp, bởi một ngày có thể phát sinh rất nhiều khoản tiền tương tự nhau. Trao đổi với phóng viên Dân trí, chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Thuế, cho rằng hộ kinh doanh trước đây thường chưa chú ý tách riêng tài khoản nhận tiền bán hàng. Khi còn áp dụng thuế khoán, số thuế không được xác định trực tiếp theo từng giao dịch thực tế, nên tiền bán hàng có thể đi qua tiền mặt hoặc tài khoản cá nhân. Việc sử dụng loa thông báo chuyển khoản không tự động đồng nghĩa toàn bộ tiền vào tài khoản là doanh thu, nhưng người kinh doanh cần lưu hồ sơ, sao kê và giải trình rõ ràng.

Xem thêm tại Dân Trí